هیچ چیز زیباتر از نور طبیعی نیست. از نظر مصرف انرژی نیز هیچ چیز با صرفه‌تر از آن نیست. یك نورگیر سقفی یا پنجره‌ای كه به طور صحیح جاسازی شده باشد، در طول روز برابر چندین دو جین لامپ، نور تولید می‌كند. برای بهره‌گیری هر چه بیشتر از نور طبیعی، ممكن است تغییرات اندكی در آرایش خانه لازم باشد؛ مثلا شاید بهتر باشد صندلی مطالعه خود را جلوی پنجره جنوبی قرار دهید یا تعداد بیشتری نورگیر سقفی كار بگذارید.

برای آن كه نور بیشتری داخل اتاق‌ها شود، می‌توانید برای دیوارها از رنگ‌های روشن استفاده كنید و پرده‌های انعكاسی یا پرده كركره به كار برید. اگر برای استفاده از نور طبیعی طرحی دارید، فراموش نكنید كه وجود محوطه شیشه‌ای وسیع در دیوار‌های شرقی یا غربی یا سقف رو به جنوب نیاز به تهویه مطبوع را افزایش می‌دهد.

صرفه‌جویی در مصرف انرژی، نه فقط از راه به‌كارگیری لامپ‌های باصرفه‌تر بلكه با كاهش زمان استفاده از لامپ‌ها یا كاهش نور خروجی آنها میسر است. ساده‌ترین روش كنترل روشنایی، خاموش كردن چراغ اتاق‌هاست. یعنی وقتی از اتاق خارج می‌شوید، چراغ آن را نیز خاموش كنید حتی اگر فقط برای مدت كوتاهی بیرون می‌روید، باز هم خاموش كردن چراغ‌ها سبب صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌شود.

این مساله هم در مورد لامپ‌های رشته‌ای و هم درخصوص لامپ‌های فلوئورسنت صادق است. می‌توانید برای گنجه‌ها و كمدها كلیدهایی تهیه كنید كه با باز شدن در، چراغ را روشن و با بستن آن، چراغ را خاموش كند. با استفاده از این روش، با بستن در كمد یا گنجه چراغ نیز خاموش می‌شود و در مصرف برق و انرژی صرفه‌جویی می‌شود.

● استفاده از نور متمركز

با تمركز نور در محلی كه واقعا به آن نیاز دارید و با كاهش نورهای زمینه‌ای یا محیطی، می‌توانید به میزان زیاد در مصرف انرژی صرفه‌جویی كنید. این روش كه استفاده از روشنایی كاری نامیده می‌شود، بیشتر در ساختمان‌های اداری به كار می‌رود، ولی استفاده از آن در خانه‌ها نیز عاقلانه به نظر می‌رسد. بدین ترتیب می‌توانید چراغ‌های سقفی را هنگام استفاده از این میزها خاموش كنید.

در موارد نیاز به نور متمركز می‌توانید از لامپ‌های هالوژنی تنگستن استفاده كنید. در خارج از منزل، نورافكن‌های با صرفه نصب كنید. برای روشنایی خارجی، از لامپ‌های سدیم فشار بالا، هالوژن فلز، هالوژن و یا فلوئورسنت متراكم استفاده كنید. از این میان، بازده لامپ‌های هالوژن از همه كمتر و سدیم فشار بالا از همه بیشتر است.

در صورتی كه لامپ‌های خارج از منزل را در طول شب یا بدتر از آن، در طول ۲۴ ساعت شبانه روز روشن می‌گذارید، بهتر است از كنترل‌كننده‌های حساس به نور استفاده كنید تا چراغ‌ها را هنگام غروب روشن و سپیده‌دم خاموش كند.

- درجه آبگرمكن منزل خود را تا درجه ۵۰ سلیسیوس پایین آورید. با این كار نه‌تنها در مصرف انرژی صرفه‌جویی می‌كنید، بلكه دست‌هایتان نیز با آب جوش نمی‌سوزد.

- ببینید كه آیا آبگرمكن شما روكش عایق دارد یا نه؟ این روكش در طول یك سال یا كمتر هزینه خرید خود را جبران می‌كند.

- درجه‌های یخچال، ماشین ظرفشویی، ماشین لباسشویی و خشك‌كن را روی مقادیر صرفه‌جویی انرژی تنظیم كنید.

عمر لوازم منزل شما بخصوص یخچال چقدر است؟ ممكن است بهتر باشد بیش از آن كه كاملا از بین برود، آن را با نوع جدید كم‌مصرف‌تری جایگزین كنید.

- سیستم‌های گرمایش و سرمایش منزل را بازرسی كنید. تعمیرات و تعویض‌های لازم را انجام دهید تا بازده وسیله بالا رود و با مصرف كمتر انرژی همان آسایش را برایتان فراهم آورد.

- برای پنجره‌هایی كه در قسمت‌های مختلف منزل شما قرار دارند، شیشه‌های متفاوت برگزینید تا از انرژی خورشیدی نیز استفاده كنید و بهره انرژی را افزایش دهید.

صابر محمدی