آب امروزه یكی از منابع حیاتی برای زندگی روزمره انسان ها به حساب می آید و اهمیت آن تا حدی است كه خداوند متعال در قرآن كریم می فرماید: «وجعلنا من الماء كل شی حی» ما حیات و زنده بودن موجودات را به واسطه آب قرار دادیم و هر جنبنده ای را از آن آفریدیم.

امروزه نقش آب بسی پر ارزش تر از نفت و گاز است چرا كه اگر آب در اختیار مردم قرار نگیرد در نتیجه بسیاری از امراض شیوع پیدا می كنند كه باعث از دست دادن جان بسیاری از افراد می شود. شهر همدان با وسعت ۹۰كیلومترمربع ۹۶.۶درصد یعنی ۴۷۱هزار و ۶۷۳نفر از جمعیت شهر را تحت پوشش آب شهری قرار داده كه سرانه مصرف آنها در طول شبانه روز ۲۵۹لیتر است.

همدان دارای ۶۹چاه عمیق فعال و ۱۴سد مخزنی با ظرفیت ۹۷هزار لیتر است كه در هر ثانیه ۱۴۰۰لیتر آب تولید می كند و نیز دارای ۱۲۳كیلومتر خط انتقال و ۹۰۰كیلومتر شبكه توزیع آب است. این میزان آب در ۲آزمایشگاه و ۳ تصفیه خانه با ظرفیت۱۴۵۰لیتر در ثانیه آزمایش و تصفیه می شود.

در ماههای اخیر همدانی ها با كمبود شدید آب مواجه شده اند و این امر در ایام ماه مبارك رمضان امسال به وضعیت اسف باری رسید هر چند از سوی مسئولان و روسای جدید و سابق شركت آب و فاضلاب استان برنامه هایی برای حل مشكل ارائه شد اما هنوز این مردم هستند كه با كمبود آب و قطعی مدت آن در ساعات پرمصرف روبرو هستند.

در خصوص قطعی های مكرر آب یكی از شهروندان همدانی می گوید: ما شبها تقریبا از ساعت ۲۱ تا ۴صبح با قطعی آب مواجه هستیم.

شهروند منطقه ۳ شهرداری همدان از قطعی آب به مدت ۳ تا ۵ ساعت در طول روز گلایه می كند و می گوید: خانواده ما به دلیل داشتن كودك چندماهه نیاز جدی به آب در طول شبانه روز دارد و از آنجا كه ما آپارتمان نشین هستیم منبعی برای ذخیره آب نداشته و با مشكلات زیادی روبرو هستیم.

یكی دیگر از همشهریان ساكن منطقه یك شهرداری با اشاره به قطعی های بلند مدت آب در طول ایام ماه مبارك رمضان و پس از آن گفت: با توجه به اینكه گفته می شود باید قطعی ها یك مرتبه و آن هم به مدت ۲تا۳ ساعت باشد ولی در منزل و آپارتمان ما این قطعی به ۳ مرتبه و هر مرتبه به مدت ۳تا۴ساعت تبدیل شده و اخیرا از ساعت ۹شب تا اذان صبح آب نداریم هر چند در طول روز فشار آب هم بسیار كم است.

كارشناسان: مدیریت آب شهر همدان ضعیف است

یكی از كارشناسان آب وفاضلاب در خصوص قطعی های آب در شهر همدان گفت: مدیریت آب شهر همدان در جمع آوری و ذخیره سازی آب های سطحی استان ضعف شدید دارد چرا كه شهر همدان دارای چندین رودخانه فعال از جمله رودخانه امامزاده كوه، دره مراد بیك و عباس آباد است كه آب آنها مدیریت نمی شود. در حالی كه شهر زاهدان به عنوان یك شهر خشك و گرمسیری همانند همدان با مشكل آب روبرو نیست و بخش عمده این مشكل به مدیریت برمی گردد.

وی افزود: در كشورهای اروپایی و آمریكایی كشاورزان برای اینكه با مشكل آب روبرو نشوند، ابرها را بارور می كنند و از این آب برای كارهای كشاورزی استفاده می كنند كه هزینه چندانی هم ندارد و این كارتوسط دولت در كشور ما به راحتی قابل اجرا است.

این كارشناس می گوید: بهترین راهكار برای اینكه اگر در سالهای آتی نیز مانند امسال با كاهش نزولات جوی مواجه باشیم لایروبی سد اكباتان است.

● اظهارات متناقض مسئولان در خصوص قطعی های آب شهر همدان

حمیدرضا حاجی بابایی نماینده مردم همدان در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از عملكرد آب شهر همدان گفت: به دلیل اشتباهات و ندانم كاری مسئولان آب و هدررفت آب پشت سد اكباتان در زمستان سال قبل، همدان با قطعی آب روبروست و این موضوع هیچ ربطی به خشكسالی ندارد.

وی با اشاره به انتقال آب از سد تالوار زنجان به همدان می گوید: این پروژه مربوط به مصوبات سفر رهبری به استان همدان است كه بعد از گذشت ۴سال تنها ۲۸كیلومتر آن لوله گذاری شده است.

حاجی بابایی می افزاید: در صحبتهایی كه با رئیس جمهور انجام شد، وی به وزیر نفت دستور داد تا ۷۵میلیارد تومان به طرح انتقال آب از تالوار به همدان پرداخت شود.

بهروز مرادی استاندار همدان، مانند همیشه با دفاع از عملكرد مدیریت استان و قدردانی از عملكرد مدیریت آب شهر همدان می گوید: استان همدان در سال جاری با كمترین مشكل تامین آب روبرو بوده و قطعی هایی را كه مردم در روز شاهدند تنها به دلیل حوادث رخ داده مانند تركیدگی لوله بوده و اینگونه موارد نیز در سالهای قبل دیده می شده و در مجموع مدیریت در زمینه تامین آب و توزیع آن به خوبی اعمال شده است.

وی می گوید: با تمام سختی ها و زحماتی كه مدیران آب استان تحمل كرده اند آب را به مردم رسانده ایم.

عراقی مدیرعامل شركت آب منطقه ای همدان علت باز كردن دریچه های سد اكباتان و هدررفت آب را اینگونه بیان كرد: مدرك كافی وجود دارد كه تعدادی از كارشناسان وزارت نیرو ریسك آبگیری ۲۵میلیون مترمكعب را در آن زمان (زمستان سال گذشته) بسیار بالا می دانستند و چون تا آن زمان كلیه ابزار دقیق سد نصب نشده بود و رفتار نگاری سد بطور دقیق قابل اندازه گیری نبود، بنابراین آب منطقه ای همدان به لحاظ تجربه محلی و درك حساسیت های بالای تامین آب شرب به كمك مشاور مجرب و متخصص این ریسك را پذیرفت و با بازكردن دریچه های سد اكباتان این آبها را به سمت سد آبشینه هدایت كرد و در نتیجه آبی هدر نرفته است.

وی در گفت وگو با ایسنا دلیل كندی كار پروژه آبرسانی از سد تالوار را كمبود اعتبار عنوان كرد و افزود: بخشی از كار انجام شده و ۲۸كیلومتر لوله گذاری صورت گرفته است ولی هم اكنون سد تالوار نیز تكمیل نشده و آبی پشت سد موجود نیست.

مدیرعامل شركت آب منطقه ای استان علی رغم تبلیغات فراوان در صرفه جویی به دلیل كمبود آب اعلام می دارد: همدان مشكل تامین آب ندارد و آب برای همدان كاملا تامین شده است.

از طرف دیگر مهدی ساكی مدیرامور آب و فاضلاب شهرهمدان می گوید: شهرداری همدان برای آبیاری فضای سبز از آب شرب استفاده می كند.

وی می افزاید: برای جلوگیری از این كار چندین بار به شهرداری تذكر داده شده و اقدام به پلمپ لوله آبگیری كرده ایم ولی شهرداری با فك پلمپ به روند كار خود ادامه می دهد.

● كلام آخر

آب به عنوان مایه حیات جهان و بشریت آنقدر اهمیت دارد كه ساعت ها بلكه سالها برای یافتن طریقه صحیح مدیریت برآن وقت گذاشته شود بخصوص اكنون كه با بحث خشكسالی مواجه هستیم ایجاد راهكار مناسب برای بهره برداری هرچه بهتر از این نعمت بیشتر احساس می شود بنابراین از مسئولان محترم انتظار می رود به نكات زیرتوجه كنند:

بیان حقایق برای مردم امنیت و آرامش درونی را در جامعه ایجاد می كند و پراكنده گویی و متناقض گویی مسئولان سلب اعتماد را به دنبال دارد.

حضور مدیران محترم دولتی در بین مردم موجب می شود تا آنها با مشكلات حوزه مسئولیت خود آشنا شده و مردم درد دلهای خود را بدون واسطه به آنها منتقل كنند و آنها نیز فقط در پشت درهای بسته به گزارش مدیران زیر مجموعه شان گوش ندهند.

اجرای سریع پروژه های آب به خصوص انتقال آب از سد تالوار به همدان در رفع مشكل قطعی های آب بسیار ضروری به نظر می رسد.

برنامه ریزی، هدایت و جمع آوری آبهای رودخانه های سطحی و كمتر استفاده كردن از منابع زیرزمینی باید در دستور كار مسئولان قرار گیرد، چرا كه استفاده بی رویه از آبهای زیرزمینی تبعات منفی فراوانی را به دنبال خواهد داشت همانند فروچاله هایی كه در منطقه كبودرآهنگ و فامنین به خاطر استفاده بیشتر از حد منابع زیرزمینی توسط نیروگاه شهید مفتح ایجاد شده است.

از آنجا كه ۹۳درصد آب استان همدان در بخش كشاورزی مصرف می شود ضروری است كه كشاورزان عزیز را به سمت مكانیزه كردن كشاورزی سوق داد تا با استفاده از طرح های آبیاری بارانی یا قطره ای از هدر رفت آب جلوگیری شود.

نكته حائزاهمیت دیگر ترمیم شبكه فرسوده آبرسانی در همدان است. در حال حاضر ۳۰درصد شبكه آبرسانی فرسوده است و بنا به نظر كارشناس روابط عمومی آبفای استان ۱۶درصد از آب تولیدی به خاطر فرسودگی هدر می رود كه این معضل را می توان یك فاجعه نامید. اكنون حدود ۳۰۰كیلومتر از شبكه آبرسانی فرسوده است و سالانه فقط ۶۰كیلومتر از آن ترمیم می شود و در نتیجه بازسازی شبكه ۵ سال به طول خواهد انجامید و طبیعتاً در آن زمان نیز بخش دیگری از لوله های آبرسانی فرسوده شده است پس با این حركت لاك پشتی هیچگاه به نقطه مطلوب نخواهیم رسید و مردم همدان همیشه باید با قطع شبانه آب مواجه باشند.