در حالی كه مدت زمان نسبتا طولانی از ابلاغ اصل ۴۴ قانون اساسی می‌گذرد و این اصل نیز از نظر قانونی لازم‌الاجراست اما هنوز در برخی از بخش‌های مهم قلمروی این اصل اعتقاد به انجام آن وجود ندارد و هنوز برخی درخصوص اجرای این اصل یا عدم‌آن گمانه‌زنی می‌كنند. یكی از قلمرو‌های مهم این اصل كه به گفته بسیاری از كارشناسان امر قادر است مشكلات عظیمی را در حوزه موردنظر خود برطرف كند حوزه مهم نیرو و بحث بسیار مهم واگذاری نیروگاه‌ها است. حدود دو ماهی از آغاز بحث واگذاری نیروگاه‌ها به بخش خصوصی می‌گذرد. این واگذاری قرار است در پی اجرای سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی با هدف كاهش بار حاكمیتی دولت بر بخش‌های مختلف و سپردن مدیریت تعدادی از قسمت‌های متبوع وزارت نیرو صورت گیرد. اما با توجه به جلب شدن توجه افكار عمومی به این بحث تاكنون شاهد اقدامی جدی در این خصوص نبوده‌ایم و همچنان شاهد بیان دلایل مختلف از سوی نهادهای ذیربط از جمله وزارت نیرو برای تحقق نیافتن این وعده هستیم. براساس اعلام وزارت نیرو در مرحله اول ۱۰ نیروگاه حرارتی با حداكثر ظرفیت ۲۰۰۰ مگاوات برای هر نیروگاه و ظرفیت كلی ۲۰ هزارمگاوات در لیست واگذاری قرار گرفته‌اند كه نیروگاه‌های دماوند، سیكل تركیبی شیروان، كرمان، آبادان، خلیج فارس، سنندج، بیستون، سهند و نیروگاه‌های بادی منجیل و بینالود در این لیست قرار دارند كه براساس برنامه تا پایان سال واگذار خواهند شد.

● نحوه واگذاری نیروگاه‌ها

نحوه واگذاری نیروگاه از جمله مسائل مهمی است كه در این مسیر مورد توجه قرار می‌گیرد. واگذاری نیروگاه‌ها در بورس اولین راهی بود كه از سوی این وزارتخانه پیشنهاد شد و این نحوه واگذاری تا حدی پیش رفت كه وزیر نیرو درخصوص دغدغه‌های وزارتخانه متبوعش برای واگذاری نیروگاه‌ها از طریق بورس خواستار عرضه سهام آنها در شرایطی شده بود كه بازار كشش لازم را داشته باشد. همچنین وی معتقد بود كه نباید نیروگاه‌ها را در شرایطی در بورس واگذار كنیم كه بخش خصوصی برای خرید گام برندارد كه البته این تنظیم از نظر اقتصادی به عهده سازمان خصوصی‌سازی است اما وزارت نیرو كارهای خصوصی‌سازی این نیروگاه‌ها را انجام داده است.

● واگذاری نیروگاه‌ها از طریق مزایده

احمدیان معاون سابق وزیر نیرو در امر برق خبر واگذاری نیروگاه‌ها از طریق مزایده زمانی اعلام كرد كه به قول وزیر نیرو اكثر كارهای لازم برای واگذاری نیروگاه‌ها از طریق بورس انجام شده بود. احمدیان دلیل این امر را طولانی شدن زمان پذیرش نیروگاه‌ها در بورس بیان كرد و گفت كه به دنبال اخذ مجوزهای لازم برای واگذاری نیروگاه‌ها از طریق مزایده هستیم كه این امر واگذاری را بسیار آسان می‌كند.

● اعتراف وزیر نیرو به كم‌كاری وزارتخانه نیرو در امر واگذاری

با وجود آنكه فتاح در بسیاری از مصاحبه‌های خود با رسانه‌ها از تلاش جدی وزارت نیرو در پیگیری بحث واگذاری نیروگاه‌ها خبر داده بود اما او نیز پس از گذشت حدود دو ماه از آغاز این بحث و صورت نگرفتن حركت جدی در این خصوص به كم‌كاری وزارتخانه خود اعتراف كرد. وی گفت كه قبول دارد كه وزارت نیرو از نظر واگذاری نیروگاه‌ها كار عمیقی انجام نداده است و شاید نیمه دوم امسال بتوانیم اخبار خوبی از نظر واگذاری نیروگاه‌ها اعلام كنیم. وی در ادامه گفته بود كه با توجه به اینكه از نظر شورای نگهبان دولت و سازمان خصوصی‌سازی تمامی مراتب واگذاری این نیروگاه‌ها طی شده است.

● موانع استقبال بخش خصوصی از خرید نیروگاه‌ها

كارشناسان به دلایلی مانند فرسودگی نیروگاه‌ها، ابهام در وضعیت تامین سوخت نیروگاه‌های بخش خصوصی از وزارت نفت، مشخص نبودن قیمت خرید برق تولیدی از نیروگاه‌های بخش خصوصی و عدم‌تامین تجهیزات و تاسیسات نیروگاه‌ها به دلیل تحریم‌ها معتقدند واگذاری نیروگاه‌های دولتی به بخش خصوصی با استقبال مواجه نمی‌شود مگر اینكه وزارت نیرو بخشی از این مشكلات موجود را برطرف كند. به گفته كارشناسان به علت خشكسالی و كمبود برق از ۳۵ نیروگاه برق‌آبی كشور، امكان واگذاری این نیروگاه‌ها به دلیل عدم‌رغبت بخش خصوصی فراهم نبوده و تنها واگذاری‌ها شامل نیروگاه‌های حرارتی خواهد شد این در حالی است كه وزارت نیرو برای واگذاری نیروگاه‌ها و دادن بخشی از بدهی‌های خود به پیمانكاران سندیكای صنعت برق حساب باز كرده است البته براساس قوانین موجود واگذاری نیروگاه‌ها جزء آخرین بخش واگذاری‌ها در یك كشور به شمار می‌رود.

● عدم آمادگی برای واگذاری نیروگاه‌ها

یك مقام آگاه در وزارت نیرو در گفت‌وگو با روزنامه سرمایه با تاكید بر مشكلات وزارت نیرو برای واگذاری به بخش خصوصی گفت: سرپا نگه داشتن یك نیروگاه كار ساده‌ای نیست باید سوخت نیروگاه به موقع تامین شود. به نظر می‌رسد استقبال خوبی از بخش خصوصی برای خرید سهام نیروگاه‌ها صورت نگیرد. وی خاطرنشان كرد: متاسفانه طی سه سال گذشته هیچ سرمایه‌گذاری برای بخش برق انجام نشده و نیروگاه‌های فعلی نیز فرسوده هستند و تلفات زیادی می‌دهند. وی تصریح كرد: به نظر می‌رسد واگذاری ۸۰ نیروگاه كه گاهی از آن سخن به میان آمده كار محالی باشد چراكه زیرساخت‌های لازم برای واگذاری این نیروگاه‌ها به هیچ‌وجه فراهم نیست و استقبالی هم از آن نخواهد شد.

● هنوز كار خاصی برای واگذاری نیروگاه‌ها انجام نشده است

با وجود همه گزارش‌های اعلام شده از سوی وزارت نیرو مبنی بر انجام امور مربوط به این واگذاری، غلامی معاون سازمان خصوصی‌سازی بیان كرد كه در این مورد هنوز كار خاصی انجام نشده است. وی گفت كه باید سهام ۱۰ نیروگاه واگذار شود به علاوه قرار بود نیروگاه‌ها به صورت سهامی عام به بخش خصوصی واگذار شوند. معاون سازمان خصوصی‌سازی ادامه داد: قرار بود وزارت نیرو تركیب نیروگاه‌هایی كه قرار است با یكدیگر تركیب و سپس واگذار شوند، صورتجلسه شده و به ما اعلام شود كه هنوز انجام نشده است. وی با بیان اینكه قرار بود وزارت نیرو نیروگاه‌های قابل واگذاری را به نحوی با یكدیگر تركیب كند كه ظرفیت هر نیروگاهی كه واگذار می‌شود ببن دو تا دو هزار و ۲۰۰ مگاوات باشد تاكید كرد: هنوز این وزارتخانه اطلاعات مورد نیاز كه كدام یك از نیروگاه‌ها باید واگذار شود را به ما ارائه نداده است.