كارگاه كتیبه‌نگاری عاشورایی شامگاه یكشنبه ـ بیست‌وششم آبان‌ماه ـ توسط استاد امیرخانی در موزه امام علی (ع) افتتاح شد.

در مراسم افتتاحیه این كارگاه – مجتبی آقایی – مدیر موزه امام علی (ع)، گفت: جای خالی چنین كارگاه‌هایی همیشه احساسی می شد، زیرا این كتیبه‌ها علاوه بر این‌كه نقش یك رسانه را ایفا می‌كنند، در عین‌حال بار مفهومی و معنایی را هم به دوش می‌كشند كه متأسفانه بعد از انقلاب اسلامی تاكنون چندان رویكرد هنرشناسانه‌ای نسبت به آن صورت نگرفته است و امسال با همت سرپرست معاونت هنری سازمان این طرح مورد استقبال قرار گرفت.

او ادامه داد: هدف ما بر این است تا حاصل و تولید كار را به تولید اجتماع بكشانیم و آن را در حد یك كارگاه فراتر ببریم و دستاوردهای آن را در گنجینه موزه امام علی (ع) نگه‌داری كنیم تا این كتیبه‌ها به مرور كاربرد خود را در جامعه پیدا كنند.

مدیر مركز هنرهای تجسمی سازمان فرهنگی – هنری شهرداری تهران خاطرنشان كرد: این آثار شایسته بازتولید است و با همت معاونت هنری سازمان زمینه برای ادامه این فعالیت و كارهایی از این دست فراهم است.

غلامحسین امیرخانی رییس هیئت مدیره انجمن خوشنویسان ایران نیز در ادامه این مراسم با اشاره به برپایی این كارگاه گفت: از قدیم مردم ما به حق‌طلبی، آزادگی و آزادی علاقه‌مند بودند و به خاطر همین روحیه، با نام امام حسین (ع) كه قهرمان واقعی این صفت‌ها بود راه خود را ادامه دادند. درواقع آزادی و آزادی‌خواهی آرزوی هر انسان و جامعه‌ای است كه در كنار آن این فرصت را برای انسان‌ها فراهم می‌كند تا خود را رشد دهند.

او سپس با اشاره به تاریخچه كتیبه و كتیبه‌نگاری در جریان خوشنویسی ایران یادآور شد: اگر به قرون اولیه نگاه بیاندازیم، متوجه می‌شویم كه با وجود سابقه طولانی هنرهای ایرانی چند قرن وقفه در جریان توسعه آن‌ها حاصل شد و به مرور و با رشد ادبیات به عنوان یك پیشرو سایر هنرمندان نیز به ترتیب امكان رشد و ظهور سلیقه و نبوغ خود را پیدا كردند.

امیرخانی تصریح كرد: در حدود قرن ۴ و ۵ هجری قمری كه سلجوقیان ظهور پیدا كردند، تمام نمادهای هنر و معماری ما نزدیك به نشانه مربع بود، اما كم‌كم كه فرصت بیشتری برای مردم فراهم شد و تعصب نسبت به هنر در دوره مغول و تیموری كم‌رنگ شد، دست و بال هنرمندان نیز برای بروز اندیشه‌های خود بازتر شد و از این رو نمادهای این دوران به حالت‌های دورانی بدل شد و خط نستعلیق نیز در این عرصه از تاریخ به كمال خود رسید.

این هنرمند خوشنویس دوره تیموری را افتخار هنر خوشنویسی ایران دانست و افزود: خط‌های بیضی و دوار كم‌كم در معماری ایران نیز خود را نشان داد كه نشان از نقش و درون‌مایه تفكر ما بود، یعنی در آن زاویه وجود ندارد، خبری از جنگ نیست و آغوشی باز برای پذیرفتن هر نوع اندیشه‌ای دیده می‌شود. در این دوران خط نستعلیق در كنار تهذیب حضور موثری دارد.

او سپس با اشاره به دوره معاصر در هنر خوشنویسی اضافه كرد: در دوره جدیدی كه ما میراث‌دار هستیم بعد از عصر تیموری، صفوی و قاجار می‌توان به یك دوره بیست‌ساله اشاره كرد كه هریك از ما یكی از نمایندگان آن هستیم و البته هنوز در قیاس با كشورهایی همچون تركیه جای كار بیشتری وجود دارد، زیرا به شایستگی تاریخی و مقامی كه حق آن را داریم نرسیده‌ایم و آن‌چنان كه باید نتوانسته‌ایم خود را معرفی كنیم.

امیرخانی با اشاره به علی شیرازی و هنر خوشنویسی او گفت: سال گذشته در جشنواره خوشنویسی در كشور كویت، علی شیرازی در كنار چَلبی (خوشنویسی برجسته تركیه) و دیگر خوشنویسان مطرح دنیا شروع به خوشنویسی نستعلیق كرد كه با سرعت و سهولتی كه در كار خود داشت همه را حیرت‌زده كرده بود، به طوری كه چَلبی برای بوسیدن دست او جلو آمد و این یك اتفاق تاریخی در هنر خوشنویسی ما محسوب می‌شود.

این خوشنویس تأكید كرد: جای تأسف دارد كه نظام ما توجهی را كه شایسته است به هنر نمی‌كند، درحالی‌كه این سفیر عالی‌مقام می‌توان دل دنیا را تسخیر كند. در واقع با تأكید بر ۱۷۰ رشته هنری در ایران باید فرصتی فراهم شود تا در گوشه گوشه جهان این هنرها را به رخ بكشیم و تاكنون در این مسیر كوتاهی كرد‌ه‌ایم.

او در پایان اظهار امیدواری كرد: تا با برپایی كارگاه تخصصی كتیبه‌نگاری هنر عاشورایی، پرداختن به این هنرها از توصیف و اخلاق و عمل بدل شود، زیرا تا آن زمان عاشورا معنایی نخواهد داشت و توصیف و كمال در این عرصه باید به شعور و عمل بدل شود.

در ادامه این مراسم مجید سرسنگی سرپرست معاون هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران نیز با تبریك به جامعه خوشنویسی ایران برای آغاز چنین حركتی از علی شیرازی و ده تذهیب‌كار برجسته‌ای كه او را همراهی می‌كنند، قدردانی كرد.

او ادامه داد: واقعه عاشورا از جمله حقایقی است كه تاكنون درباره آن سخن بسیار گفته شده و از ابعاد مختلف سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و اخلاقی مورد بررسی قرار گرفته است و علی‌رغم برخی از تعصبات در زمان‌های مختلف جوهره این قیام هیچ‌گاه مورد بی‌توجهی و فراموشی قرار نگرفت و هربار افراد جدید با دیدگاه‌هایی متفاوت درباره این واقعه ابرازنظر كردند و آن را به تاریخ پیوند دادند.

او با اشاره به نقش و تأثیر حماسه عاشورا در توسعه هنر و خلاقیت‌های هنری گفت: تولید آثاری جاودانه متأثر از این واقعه كم‌تر مورد توجه قرار گرفته است، درحالی‌كه كم‌تر واقعه‌ای تا این حد توانسته هنرمندان و جریان‌های هنری را متأثر از خود كند، درواقع در تمام شئونات هنری از فیلم تا موسیقی، هنرهای نمایشی و تجسمی آثاری خلق شده كه نه تنها در حوزه مضمون و محتوا بلكه به لحاظ شكل و قالب هم جزو برترین‌های تاریخ هنر دنیا محسوب می‌شود، اما علی‌رغم ویژگی‌های این قیام به نظر می‌رسد هنوز تا رسیدن به ادعایی كه داریم فاصله‌ی زیادی وجود دارد.

سرسنگی تصریح كرد: هنرهای تجسمی به واسطه ویژگی‌های خاصی كه دارد ارتباط خوبی برای انتقال مفاهیم معنوی برقرار می‌كند و به همین دلیل هم در مسایلی همچون انقلاب و غیره هنرمندان این حوزه همواره پیشگام بوده‌اند و مفاهیم ارزشمند انقلاب را در جامعه توسعه داده‌اند.

او با اظهار خرسندی از برپایی این كارگاه تخصصی اضافه كرد: خوشحالم كه امروز به دست توانای علی شیرازی و با محبت قابل توجه هنرمندان حوزه تذهیب و خوشنویسی قدمی مناسب برای توسعه فرهنگ عاشورا از طریق این دو هنر برداشته می‌شود، زیرا كه محرم و قیام عاشورا از نقاط برجسته تاریخ كشور ماست درحالی‌كه نسبت به هنر كتیبه‌نگاری كوتاهی كرده‌ایم.

سرپرست معاونت هنری سازمان خاطرنشان كرد: این حركت سرفصل یك جریان تازه هنری درواقعه مهم عاشورا برای توجه به برقراری ارتباط بیشتر بین هنر خوشنویسی و كتیبه‌نگاری عاشورایی است كه طی این چهارروز به همت هنرمندان این حوزه شاهد تولید یكصد قطعه تابلوی ارزشمند هستیم و این حركت سرآغاز تجدیدنظر و حیات دوباره در كتیبه‌نگاری‌های عاشورایی است.

او در پایان یادآور شد: ماحصل زحمات علی شیرازی و شاگردان او در ایام محرم به عنوان كتیبه‌های عاشورا و محرم عرضه می‌شود و امیدواریم این حركت با حضور سایر هنرمندان علاقه‌مند ادامه پیدا كند.

در ادامه این مراسم با حضور سرسنگی، آقایی، و سایر هنرمندان كارگاه تخصصی كتیبه‌نگاری عاشورایی به دست غلامحسین امیرخانی افتتاح شد و سپس با حضور او از كار هنرمندان تذهیب‌كار بازدید به عمل آمد.

گفتنی است در طول این كارگاه چهارروزه كه از روز گذشته در موزه امام علی (ع) آغاز شده است یكصد كتیبه به خط علی شیرازی از اشعار محتشم كاشانی تحریر و توسط ۱۰ هنرمند از شاگردان نسل دوم انقلاب تذهیب می‌شود و این كتیبه‌ها در گنجینه موزه امام علی (ع) نگه‌داری خواهد شد.

همچنین هم‌زمان با این كارگاه چهارروزه در سایر طبقات موزه امام علی (ع) نمایشگاه عكس، خوشنویسی، نقاشی و ... برپاست.