این روزها، تهران بزرگ در خزان سال ۱۳۸۷، میزبان دو رخداد فرهنگی و هنری بزرگ است، که بهاری برای هنر ایران محسوب می شود.

باید اذعان کرد که برپایی نمایشگاه فروش آثار هنری در ایران ( آرت اکسپو ) بی سابقه است، ولی شاهد هستیم که در آبان ماه امسال دو نمایشگاه فروش آثار هنری، یکی در زمینه عکاسی و دیگری در زمینه مجسمه سازی، تقریبا به شکل همزمان فعالیت خود را در تهران آغاز کرده اند.

نمایشگاه فروش آثار عکس ایران به مناسبت ولادت امام رضا (ع) از روز یکشنبه فعالیت خود را در موسسه فرهنگی و هنری صبا شروع کرده و این در حالی است که در گوشه ای دیگر از شهر نیز یعنی کمی از آن طرف تر در جوار بوستان هنرمندان، شاهد برپایی نمایشگاه فروش آثار مجسمه سازی در خانه هنرمندان ایران هستیم.

از سوی دیگر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در نظر دارد اکسپویی در زمینه فروش همه آثار هنرهای تجسمی درآذر ماه برپا کند.

برپایی این اکسپو ها برای هنر ایرانی که از دیرباز به روایت فردوسی شاعر پارسی گو ( هنر نزد ایرانیان است و بس ) گوهر گرانبهای ایرانیان است، بسیار خوشایند و قابل توجه است، زیرا از روزگاران کهن، هنر، همزاد تاریخ و فرهنگ ایران بوده و هست.

در حالی که امروزه شاهد هستیم چنبره علم اقتصاد بر دنیای هنر نیز سایه افکنده است، هنرمندان ایرانی تا به امروز از فروش آثار خود در سطح عمومی در داخل کشور محروم بوده و ناگزیر یا انفرادی به این کار اقدام می کردند و یا آثار خود را به کشورهای منطقه و یا حراجی های بزرگ کشورهای اروپایی ارسال می کردند، که بطور قطع این کار برای همه امکان پذیر نبود.

از آنجا که برپایی این دو اکسپوی هنری در زمینه عکس و مجسمه سازی، روزهای آغازین خود را پشت سر می گذارند و اظهار نظر در مورد کم و کیف آنان زودهنگام است، ولی برآیند خبرها و گزارش ها،‌ حکایت از فروش خوب و اقبال عمومی از این دو اکسپو دارد.

چنانچه در نخستین روز از اکسپوی مجسمه‌سازی ایران در خانه هنرمندان ۳۰ اثر به ارزش ۱۳۰ میلیون تومان فروخته شد.

" کوروش گلناری " دبیر این نمایشگاه به ایرنا گفت که هدف از برپایی این نمایشگاه رونق بخشیدن به اقتصاد هنر مجسمه‌سازی، معرفی مطلوب آثار هنرمندان ایرانی به خریداران آثار هنری است و در واقع برپایی این نمایشگاه فرصتی است تا هنر مجسمه‌سازی ایران به شکل منطقی به علاقه‌مندان و خریداران آثار حجمی و مجسمه‌سازی معرفی شود، تا امکانی برای عرضه و فروش این آثار فراهم شود.

در این نمایشگاه بیش از ۲۱۰ اثر مجسمه سازی به نمایش درآمده است و بر اساس اظهارات دست اندرکاران این اکسپو ، از حدود ۱۰ روز پیش کاتالوگ آثار این نمایشگاه آماده و برای نگارخانه‌داران، مجموعه‌داران و خریداران آثار هنری ارسال شده است و دو روز پیش از برپایی نمایشگاه، خریداران، اصل آثار را از نزدیک دیدند و آثاری را که انتخاب کرده‌ بودند، خریداری کردند.

دببر اکسپوی مجسمه سازی، در مورد حضور خریداران خارجی هم گفت: کاتالوگ این نمایشگاه را برای گالری‌داران و مجموعه‌داران دیگر کشورها مثل فرانسه و کشورهای حاشیه خلیج فارس هم ارسال و سعی شده است که همه خریداران آثار را ببینند.

باید متذکر شد که مهمترین اصلی که یک آرت اکسپو را از نمایشگاه هنری مجزا می کند، مساله قیمت گذاری و بهای آثار ارایه شده است.

" محس اکبری " یکی از بازدید کنندگان اکسپوی مجسمه سازی، بر این باور است که قیمت های ارایه شده در این نمایشگاه، بسیار گران است.

وی توضیح داد که به نظر می رسد که این اکسپو تنها برای خریداران مراکز دولتی، پولدارها و مجموعه داران است، زیرا مردم عادی، قدرت خرید این آثار را با این قیمت های گزاف ندارند.

ولی دبیر نمایشگاه فروش آثار هنرمندان مجسمه‌ساز، در مورد بهای آثار ارایه شده ، نظری دیگر دارد.

وی گفت که قیمت‌گذاری آثار در این نمایشگاه، بر اساس پیشنهاد هنرمندان بود و از آنجا که قیمت‌های پیشنهادی بسیار منطقی بود، بر همان اساس قیمت‌گذاری انجام شد.

گلناری افزود که اثری از " محسن وزیری‌مقدم " با قیمت ۲۵۰ میلیون تومان به عنوان گرانترین اثر و آثار دانشجویی با قیمت ۳۰۰ هزار تومان از ارزانترین آثار این نمایشگاه هستند .

از سوی دیگر، برپایی اکسپوی عکس ایران از بیستم آبان ماه در موسسه صبا نیز تاکنون با واکنش های متفاوتی روبرو شده است و با اینکه پیشکسوتان هنر عکاسی و سینماگران از این نمایشگاه استقبال کرده اند و آن را به فال نیک می گیرند، ولی بسیاری از منتقدان و کارشناسان هنری مساله گرانی عکس های ارایه شده را از نقاظ ضعف این نمایشگاه می دانند .

گفته می شود که یکی از گرانترین آثار ارایه شده در این نمایشگاه مربوط عکس " باد و باران " عباس کیارستمی است که به مبلغ ۴۰ میلیون تومان قیمت گذاری شده است و یا اثر گرانقیمت دیگر، اثر " محمد فرنود " است که رژه بسیجیان را نشان می دهد و سمبل جنگ است و در این میان از عکس های " نیکی کریمی " بازیگر سینما و تلویزیون و " شادی قدیریان " هنرمند دیگر ایرانی که این روزها آثارشان در حراج های جهانی با استقبال روبرو شده است، نیز باید یاد کرد که با قیمت های متقاوتی در این اکسپو به معرض نمایش گذاشته شده اند.

" علی صفایی " مدیر روابط عمومی موسسه صبا با رد قیمت ها ی بالا برای آثار این نمایشگاه، به خبرنگار ایرنا گفت: بالاترین قیمت آثار این نمایشگاه پنج میلیون تومان است و در مورد سه اثر از آثار هنرمندان پیشکسوت کشور "عباس کیارستمی"، "محمد فرنود" و اثر "بایرامی" از آنجا که قیمت های پیشنهادی صاحبان اثر بالا بود، موسسه صبا این قیمت ها را قبول نکرد .

وی خاطرنشان کرد: با توجه به این که این آثار متعلق به هنرمندان پیشکسوت است و بیش از سه خریدار برای خرید آن اعلام آمادگی کرده اند، بنابراین فروش آنها به روزهای آخر نمایشگاه و به حراج موکول شده است، که به بالاترین قیمت ارایه شده از سوی خریدار فروخته شوند.

صفایی، در عین حال یادآور شد که در این نمایشگاه آثار آماتور و غیرحرفه ای و یا شاید بهتر بگوییم دانشجویی تا ۳۰۰ هزار تومان قیمت گذاری شده است.

شاید قیمت آثار ارایه شده در این دو اکسپو برای بسیاری از شرکت کنندگان، گزاف و سنگین به نظر برسد، ولی به هر شکل، برپایی آرت اکسپو در ایران، اتفاق مبارکی است که باید آن را مغتنم شمرد.

همچنانکه " محمودشالویی " مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مورد گفت: هدف از این اکسپو ، تصحیح وضعیت پیشین و توجه به اقتصاد هنرمندان است .

وی افزود : از مهمترین دغدغه ها و نگرانی های ما، این است که شرایط جدیدی رابرای هنرمندان فراهم کنیم که تاکنون وجود نداشته است. از همین رو، درصدد هستیم تا از طریق دومین نمایشگاه بزرگ آثار هنری تهران ، آثار ارزشمند هنرمندان را که تاکنون موقعیتی برای عرضه تمامی آنها فراهم نبوده است،‌ به نمایش و فروش بگذاریم .

شالویی از گسترش آرت اکسپو خبر داد و گفت : در حال برنامه ریزی گسترده هستیم تا آرت اکسپو را در سطح هنرمندان استان ها نیز برگزار کنیم و حتی در اندیشه برگزاری حراج آثار هنری در سطح بین المللی هستیم .

قراراست دومین نمایشگاه بزرگ آثار هنری تهران ( آرت اکسپو ) نیمه آذر ماه تا نیمه دی ماه به همت دفتر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد با همکاری بنیاد رودکی و موسسه توسعه هنرهای تجسمی در تالار وحدت برگزار شود.

از: محبوبه آذرخیل