همایش چهار روزه‌ی عبدالقادر مراغی، از پنجم خردادماه سال جاری در مراغه و تهران برگزار می‌شود.

در نشست خبری این همایش كه صبح امروز در موسسه هنرپژوهی نقش جهان و با حضور حسن بلخاری - رییس پژوهشكده هنر -، داریوش طلایی - دبیر علمی همایش -، سجاد محمدیارزاده - رییس دبیرخانه همایش -، كاوه خورابه - عضو دبیرخانه همایش - برگزار شد، برگزاركنندگان، نحوه‌ی اجرای این همایش و اهداف آن‌را تشریح كردند.

در این نشست بلخاری اظهار كرد: در راستای بزرگداشت و تبیین بنیان‌های تئوریك موسیقی ایرانی و اسلامی سومین همایش در ادامه سلسله‌ همایش‌هایی كه از سال ۸۳ با موضوع اعجوبه مبانی نظری موسیقی ایرانی صفی‌الدین ارموی آغاز شد و در سال ۸۵، با محور قطب‌الدین شیرازی ادامه یافت، امسال با موضوع عبدالقادر مراغی برگزار شد.

وی افزود: مبنای این تقسیم‌بندی هم اهمیت و نقشی بود كه این سه شخصیت برجسته ایرانی در موسیقی داشتند و هم به‌خاطر احیای آثار این بزرگان و تمهید و تجهیز خودمان برای رویارویی جهان فردا به‌نحوی كه بتوانیم با گذشته خودمان ارتباط برقرار كنیم بوده است.

رییس پژوهشكده هنر ادامه داد: در خلال این بزرگداشت‌ها به دنبال بازخوانی هویت گذشته ایرانی و همچنین نقش تأثیرگذار اندیشمندان بزرگ این سرزمین كه در علوم بشری داشتند خواهیم بود.

بلخاری اضافه كرد: ما در طول تاریخ فلسفه یا تمدن اسلامی سردسته‌ی صاحب‌نظر و متخصص در علوم موسیقایی داشتیم. یك دسته از لحاظ علمی بسیار برجسته بودند، اما در عمل نمی‌توانتسند حتا یك آهنگ ساده بنوازند كه برجسته‌ترین آن‌ها ابن‌سینا بود. دسته بعد كسانی بودند مانند درباری‌ها كه فاقد علمی ولی دارای فن برجسته بودند و دسته سوم جامع بین علم و عمل به‌همراه ذوق هنری بودند كه در این قلمرو فارابی و بعد از آن عبدالقادر مراغی برجسته هستند.

به‌گفته وی، مراغی جزو نخستین افرادی است كه متون اصلی موسیقی را به فارسی نوشته است و نقدهای بسیار قوی و محكمی هم دارد.

بلخاری عنوان كرد: مراغی به شدت تخصصی‌گراست یعنی به سراغ همه علوم نرفته است و فقط موسیقی را ادامه داده و تمام كتاب‌های گذشتگان خود را خوانده است و نكته بارز در او علم فقه بود.

او با اشاره به موسیقی متن فیلم امام علی (ع) ساخته فرهاد فخرالدینی تصریح كرد: یكی از ویژگی‌های عبدالقادر مراغی چیزی است كه در موسیقی فیلم امام علی (ع) نمود داشت كه فرهاد فخرالدینی با مراجعه به كتاب‌های مراغی آن را ساخت.

در ادامه این نشست، كاوه خورابه - عضو دبیرخانه همایش - خبر داد، در این همایش از همه اندیشمندان ایرانی و غیرایرانی دعوت شده كه حاصل ‌كار به‌صورت ارایه كتاب، اجرای موسیقی، مقاله و... آماده شده است.

وی اضافه كرد: در این دوسال كه گروه علمی تشكیل شد، به‌وسیله فراخوان عمومی از كشورهای مختلف و اندیشمندان آن‌ها دعوت شد كه در پایان از كشورهای آمریكا، تركیه، تونس، فرانسه، آلمان و آذربایجان مقالات و كارهای اجرایی ارایه شد و از ایران هم پژوهشگران مختلفی اعلام آمادگی كردند.

خورابه افزود: در مجموعه ۲۸ نفر برای این همایش سخنرانی خواهند داشت در مراغه دو نشست علمی كه یكی از آن‌ها به مبحث موسیقی و دیگری به فلسفه و حكمت در موسیقی می‌پردازند.

عضو دبیرخانه همایش ادامه داد: در بین مقالات هشت خارجی و ۲۰ ایرانی حضور دارند و به‌دلیل وجود پاره‌ای مشكلات برخی از افراد خارجی در همایش حضور نخواهند داشت. اما اصل مقالات آن‌ها طبق قولی كه داده بودند به دست ما رسیده است.

سجاد محمدیارزاده - رییس دبیرخانه همایش - هم در این نشست عنوان كرد: در روز اول برنامه شش مقاله خوانده خواهد شد و واحدهای مختلف هم در این‌ چهار روز پوشش لازم را به عمل می‌آورند و ما هم تلاش می‌كنیم از پژوهشگران متخصص استفاده كنیم.

وی اضافه كرد: دو روز اول همایش در مراغه شروع می‌شود كه علاوه بر نشست تخصصی بازدید‌هایی هم از مكان‌های تاریخی مراغه درنظر گرفته شده است.

رییس دبیرخانه همایش افزود: هفت نشست برای هفتم و هشتم خردادماه جاری در نظر گرفته شده كه در سینماتك موسسه صبا، ۲۲ مقاله خوانده خواهد شد.

یارزاده اعلام كرد: سایت همایش، طراحی و راه‌اندازی شده است و در خصوص انتشارات هم یك تصحیح از كتاب آماده شده و كتاب دوم هم تصحیح كتاب مقاصدالالحان است كه در دست تهیه است. همچنین كتاب عبدالقادر مراغی هم تا دوماه دیگر آماده چاپ خواهد شد.

داریوش طلایی هم كه با تأخیری یك‌ساعته در نشست حضور یافت در ادامه اظهار كرد: مراغی به‌نوعی آخرین عضو سلسله‌ای از موسیقی‌دانان و نظریه‌پردازانی است كه از فارابی شروع می‌شود و تا مراغی ادامه پیدا می‌كنند. سلسله‌ای كه درباره علم موسیقی كار و این نوع موسیقی را مطرح كرده‌اند.

دبیر علمی همایش ادامه داد: پیش‌تر همایش درباره قطب‌الدین شیرازی و بعد از آن درباره صفی‌الدین اموی برگزار شد و این‌بار همایش عبدالقادر مراغی كه یك شخصیت افسانه‌یی موسیقی است و بسیاری از كشورها از او به‌عنوان یك موسیقیدان برجسته یاد می‌كنند، برگزار می‌شود.

وی اذعان كرد: او موسیقیدان بزرگی از جهت علمی و عملی بوده است و در زمان خود موسیقیدانان شناخته‌شده بود. زمان حیات مراغی، دوره پرتلاطمی بود كه باعث شد او به سفرهای زیادی برود و شاید این جابه‌جایی‌های پی‌درپی او بود كه باعث شد در بسیاری از مناطق شناخته‌شده باشد.

طلایی اضافه كرد: این هنرمند آثار مكتوب مهمی هم دارد كه به‌واقع یكی از پیروان صفی‌الدین اموی است. كتاب‌های مقاصدالالحان و جامع‌الالحان او در دسترس است، اما كتاب كنترل‌الالحان او هنوز پیدا نشده است.

دبیر علمی این همایش عنوان كرد: در این همایش سعی كرده‌ایم به همه ابعاد مراغی ازجمله، زندگی‌نامه، بیوگرافی، آثار مكتوب و منسوب به او، تأثیرگذاری مكاتب مختلف بر او، نظریه‌پردازی و دیدگاه او نسبت به موسیقی پرداخته شود.

وی در پایان از چاپ چكیده‌ای از مقالات برتر با ترجمه سه‌زبانه به‌صورت كتاب خبر داد و افزود: در این همایش‌ها استاد فخرالدینی هم مقاله‌ای خواهند داشت كه خوانده خواهد شد.

همایش عبدالقادر مراغی ۵ تا ۹ خردادماه سال‌جاری در مراغه و تهران برگزار می‌شود.

قرار بود در این نشست بهلول نعمتی – فرماندار مراغه – هم حضور پیدا كند كه اعلام شد به دلیل لغو پرواز، نشست بدون حضور وی برگزار شده است.