«‌ساعت هشت تعطیلی می‌آید». كركره‌های فروشگاه‌های سطح شهر تهران به‌زودی از ساعت ۳۰/۲۰ پایین كشیده خواهد شد. هنوز دولت زیر بار بحران كمبود برق تابستانی نرفته كه وزارت نیرو برای گذر از دردسری سخت، راهی سخت‌تر پیش‌گرفته است. وزارت نیرو قصد دارد طرحی را برای تعطیلی فروشگاه‌های سطح شهر در ساعت میانی شب مطرح كند. این درخواست در شرایطی مطرح می‌شود كه تنها در دوران سخت جنگ تحمیلی چنین شیوه‌ای برای تامین برق شهروندان اتخاذ می‌شد. پایان دوران نبرد نیز مقارن بود با لغو مصوبه‌ای دولتی برای خاموشی‌های اجباری هرچند كه دولت نهم در روزهای میانی دهه ۸۰ شیوه دولتمردان دهه ۶۰ را پیش گرفته تا سرفصلی جدید در اقتصاد ایران گشوده شود. سه هفته قبل یك مقام آگاه در وزارت نیرو اعلام كرده بود كه این وزارتخانه قصد دارد تا كركره اصناف را در ساعت ۷ شب با آغاز خاموشی‌ها پایین بكشد. بحران تابستانی تامین برق به حدی برای دولت نگران‌كننده جلوه‌گرشد كه مردان ساكن خیابان توانیر را ودار كرد تا چنین ایده‌ای را مطرح سازند. اما انتشار این خبر با واكنش منفی متولیان صنفی كشور همراه شد. آنان به صراحت بیان داشتند كه تعطیلی عصرگاهی شرایط را برای ورشكستگی واحدهای توزیعی فراهم خواهد آورد.

رئیس شورای اصناف كشور نیز بر این باور است كه چنین اقدامی به صلاح اصناف نخواهد بود. نمایندگان شهرستانی شورای اصناف كشور نیز جملگی به ابراز مخالفت با این طرح پرداخته‌اند. آنان براین باورند كه فصل گرما با خانه‌نشینی صبحگاهی و ظهرگاهی متقاضیان خرید همراه است. از همین روی ساعات پایانی روز تنها زمانی به شمار می‌آید كه مشتریان برای تهیه اقلام مورد نیازشان به فروشگاه‌های سطح شهر رجوع می‌كنند. درهمین باره جلال‌الدین‌محمد شكریه‌ ـ نایب رئیس اول شورای اصناف كشور ـ‌ می‌گوید: «این اقدام به ضرر اصناف بوده و به هیچ وجه توجیه اقتصادی ندارد. تغییر ساعت كاری اصناف منجر به بروز مشكلات مالی و ضرر و زیان و حتی ورشكستگی بسیاری از صنوف خواهد شد و این تصمیم كارشناسی نیست. البته در حال حاضر هنوز مطلبی به اتحادیه‌ها و مجامع امور صنفی ابلاغ نشده و در ابتدا وزارت نیرو باید این مسئله را با مجمع امور صنفی و كمیسیون‌های نظارتی مطرح كند و بحث‌های كارشناسی برای تغییر ساعت انجام شود.» تعطیلی فروشگاه‌های توزیعی در ساعت ۳۰/۲۰ نیز تنها نوید ورشكستگی را به تولیدكنندگان می‌دهد. نمایندگان اصناف سال گذشته برای تداوم فعالیت‌های شبانه خود با نیروی انتظامی به توافق رسیده بودند تا همچنان كركره فروشگاه‌های خود را تا ساعت ۲۴ بالا نگاه دارند، اما شاید آنان هیچگاه گمان نمی‌بردند كه پایانی‌ترین روزهای فصل بهار با تعطیلات اصناف همراه شود. در همین حال معاون وزیر نیرو اعلام كرده كه این طرح را به‌زودی در هیات عالی نظارت بر اصناف مطرح خواهند كرد. او اشاره می‌كند كه این جریان تنها در سطح پیشنهاد اولیه محدود مانده است ولی واكنش‌های منفی روسای شورای اصناف كشور مقدمات اعتراض‌های اولیه را فراهم آورده است. وزارت بازرگانی هنوز در قبال این جریان موضع‌گیری خاصی اتخاذ نكرده ولی یكی از اعضای هیات‌رئیسه شورای اصناف كشور نقل می‌كند كه این نهاد صنفی به‌شدت با اجرای این طرح دستوری مخالفت خواهد كرد. این عضو هیات‌رئیسه پارلمان صنفی اعتقاد دارد كه وزارت بازرگانی در راستای همراهی با یاران دولتی خود مقدمات تصویب طرح تعطیلی عصرگاهی را در هیات عالی نظارت بر اصناف ایجاد و مهیا می‌كند ولی پارلمان صنفی و مجامع امور صنفی توزیعی به‌شدت با تعطیلی عصرگاهی فروشگاه‌های سطح شهر مخالفت خواهند كرد. رئیس مجمع امور صنفی تولیدی تهران نیز روایت می‌كند كه این نهاد صنفی هم چندان موافق اجرای این طرح نیست: «در صورتی كه فروش واحدهای توزیع‌كننده كاهش یابد، تولیدكنندگان نیز دچار مشكل می‌شوند.

تولیدكنندگان كالاهای خود را از طریق همین شبكه توزیع عرضه می‌كنند. به همین دلیل شرایط كاری آنها برهم اثر دارد.» رایزنی‌های نهادهای صنفی در شرایطی كلید خورده كه معاون وزیر نیرو خبر داده خاموشی فروشگاه‌های تهران به‌زودی آغاز خواهد شد. در سوی مقابل دبیر هیات عالی نظارت بر اصناف هم در این مورد چنین ابراز عقیده كرده است: «طبق روال قانونی اتحادیه‌ها پیشنهادهای خود را در مورد ساعت كاری به كمیسیون هیات نظارت هر شهرستان می‌دهند و با تصویب این كمیسیون این ساعت كاری اجباری خواهد شد، اما اگر نهاد دیگری برای تغییر ساعت كار درخواستی داشته باشد، باید پیشنهاد خود را به طور مستدل به كمیسیون‌های نظارت و هیات عالی نظارت بر سازمان‌های صنفی ارائه كند تا پس از تصویب كمیسیون، این ساعت كاری‌های جدید به صورت قانون رعایت شود.» فرجی بیان داشت كه تاكنون درخواستی از وزارت نیرو به هیات عالی نظارت نرسیده ولی در صورتی كه چنین طرحی مطرح شود، این نهاد متولی امور اصناف به آن رسیدگی خواهد كرد: «اگر ضرورت شدیدی در تغییر ساعات كاری وجود داشته باشد، قطعا اصناف كه همیشه در كنار دولت بوده‌اند، آن را رعایت خواهند كرد.»

مخالفت‌های اصناف هنوز چندان اثرگذار نبوده چراكه روز گذشته معاون وزیر نیرو در این مورد چنین ابراز عقیده كرد: «پیشنهاد وزارت نیرو این است كه ساعات پایانی كار اصناف به غیر از اصنافی كه خدمات ضروری را عرضه می‌كنند، محدود به ساعت ۳۰/۲۰ شود كه البته در مناطق گرمسیر این ساعت متغیر خواهد بود.» وی درخصوص مشكلات این طرح اضافه كرد: «با توجه به اینكه اجرای این طرح در ایران سابقه ندارد، لذا به طور طبیعی اقداماتی در مورد اجرای آن وجود دارد. به عنوان مثال برخی از اصناف نگران هستند كه با تعطیل شدن آنها و بازماندن اصنافی كه خدمات ضروری را عرضه می‌كنند، دچار ضرر و زیان‌ ‌شوند.» دولت بارها اثبات كرده كه ایده‌های خود را به هر شیوه‌ای به اجرا درخواهد آورد ولی شاید رایزنی‌های محفلی اصناف مقدمات اتفاقی دیگر را فراهم آورد.