اردیبهشت از همان روزهای اولی که از رسانه ملی پخش شد، موجی از انتقادهای سایت ها و رسانه های محافظه کار را به دنبال داشت. طرح جسورانه مشکلات و مباحث مربوط به زنان آن هم از سوی مجری زنی که خود قرآن پژوه است و می گوید از کودکی با قرآن بزرگ شده، به همان اندازه که توجه و استقبال زنان از قشرهای گوناگون را به دنبال داشت، بعضی را بر آن داشت تا نسبت به حضور فمینیست ها در رسانه ملی هشدار دهند. همین موضوع باعث کنجکاوی مان شد تا بدانیم چطور مسائل زنان از رسانه ملی با این رویکرد نوین اجازه پخش دارد. هنوز پیغامم بعد از شنیدن صدای سرزنده و شاد خانم مجری که روی پیغام گیر تلفن برنامه است، تمام نشده که خودش گوشی را برمی دارد و برای سه روز بعد قرار می گذاریم؛ قراری که به دلیل مشغله های کاری فراوان وی بارها مکانش تغییر می کند و بالاخره در بعدازظهر گرم یکی از دوشنبه ها پای مجسمه امیرکبیر پارک قیطریه قرار می گذاریم.ولیمراد که مجری این برنامه است معتقد است اگر امروز اردیبهشت از رسانه ملی پخش می شود، نتیجه ۳۰سال تلاش و مقاومت زنان ایرانی است و سنگری که توسط آنان فتح شده است. او از مخالفان فصل ازدواج لایحه حمایت از خانواده هم هست و معتقد است قبل از بحث حقوق زنان، اسلام است که با چندهمسری بدون اطمینان از اجرای عدالت مخالفت می کند. در این گفت وگو فرشته ولیمراد از سختی ها و محدودیت های طرح مسائل زنان می گوید و البته پیشنهادی هم دارد؛ «شنبه های سفید برای زنان و مردان، دختران و پسران و همه به حمایت از اصل عدل اسلامی».

● مجری برنامه اردیبهشت کیست؟

▪ فرشته و به شناسنامه توران ولیمراد هستم. عضو خانواده یی چهارنفره. همسرم عضو هیات علمی دانشگاه است با دکترای مکانیک و پسرهایم مهندس شیمی و مهندس هوافضا. در رشته جامعه شناسی تحصیل کرده ام و البته بیشتر از آن در زمینه معارف و مطالعات اسلامی و مطالعات زنان کار کرده ام. موضوعات و مباحث زنان را در داخل و خارج دنبال کرده و می کنم و خودم هم تحلیل و بررسی هایی در این زمینه دارم.

● از چه سالی وارد صدا و سیما شدید؟

▪ از سال ۵۸ وارد صدا و سیما شدم. ابتدا با آموزش و پرورش و بعد صدا و سیما برای کودکان و نوجوانان کار کردم ولی از نیمه های دهه ۶۰ کار های من معطوف به موضوع زنان شد؛ تحقیق، نویسندگی، تحلیل، تولید ادبی، هنری ، طراحی. نقش و جایگاه زن را در تولیدات ادبی و هنری و سینما و سیما بررسی کرده و می کنم. آخرین کارم در این زمینه در برنامه خودم بررسی جایگاه زنان توانمند در مجموعه های نمایشی و «مرگ تدریجی یک رویا» بود که با استفاده از گوشی نگذاشتند کارم را درست انجام دهم.

● گوشی؟

▪ منظورم مسوولان بالادستی است.

● و اما چرا اردیبهشت؟ انتخاب این اسم برای برنامه چه دلیلی داشت؟

▪ می خواستم با اسم اردیبهشت بگویم قرار نیست کلیشه یی باشیم. پس اسم هم شد غیرکلیشه. البته خودم هم متولد ماه اردیبهشت هستم. این اسم را پیشنهاد دادم چون ماه شکوفایی است. ما در این برنامه، مباحث و چالش هایی را مطرح می کنیم و گاه نقدها و اشکالات وارده، چه در ارتباط با موضوع و چه گاه خود بحث، می خواهیم بگوییم اینها همه به قصد رشد و شکوفایی است. اینها را مثل گرفتن علف های باغ ببینند که همه برای بهتر شکفتن است.

● اردیبهشت هر روز از ساعت ۱۲ تا یک بعدازظهر پخش می شود. برنامه یی تا این حد روشنگر و جنجال برانگیز چرا نباید در ساعت پربیننده تری پخش شود یا حداقل در ساعاتی که زنان شاغل و مردان هم بتوانند از این مباحث استفاده کنند؟

▪ من هم این مساله را مطرح کرده ام. همین طور بینندگان زیادی که با برنامه تماس گرفته اند. در این ساعت، زنان تحصیلکرده شاغل و همچنین آقایان که کلیه مباحث خانوادگی به آنها هم مربوط می شود، نمی توانند مخاطب برنامه باشند ولی فعلاً که همین است و بعید به نظر می رسد که یک ساعت پربیننده را به ما بدهند.

● به دلیل سختگیری در مورد سانسور و...؟

▪ برنامه هایی که در ساعات پربیننده پخش می شوند امتیازات خاص خود را دارند. در برنامه ما موضوعات مختلفی مطرح شده که هر کدام کلی مساله ساز بوده است، خیلی از حرف های نگو گفته شده. کافی است با دیدگاه ها و سلیقه های بعضی جور درنیاید که درنمی آید. تعهد اردیبهشت به اسلام و حقیقت و عدالت بیشتر است تا تعهدش به افراد. در جامعه ما هنوز این مساله جا نیفتاده که انتقاد برای اصلاح است. کسی که در قدرت است کمتر می تواند این گونه ببیند. شما ببینید امروز شعار تحکیم خانواده زیاد داده می شود ولی بیایید بگویید این کار راهکار عملی، سیاست اجرایی، نقشه، برنامه و طرح در همه ابعاد می خواهد و از همه مهم تر یک متولی، همین را بگویید و جداً دنبال کنید و مسوولان را مورد سوال قرار دهید. کسی دوست ندارد جداً مورد سوال قرار بگیرد. به خصوص اگر بخواهید آسیب ها هم ریشه یی دیده شوند، نه موردی. مثلاً موضوع همین لایحه. چقدر بیرونی ها بر ما فشار وارد می کنند که چرا موضوع آسان سازی چندهمسری را در این لایحه نقد می کنیم. از شما چه پنهان ما فرهنگسازی و عادی سازی چندهمسری را در صدا و سیما و فیلم ها هم نقد کرده ایم. آنجا هم می گویند بس است دیگر نگو. اگر انتقاد از اهالی قدرت باشد اصلاً می گویند چرا می گویید. می پرسیم آیا رواج چندهمسری به تزلزل و تخریب و آسیب در خانواده ها کمک می کند یا تحکیم؟ آیا چیزی جز نفع مردان پولدار است به عوض در نظر گرفتن منافع همه افراد خانواده؟ مدیران و نمایندگان مجلس چقدر از نتایج علمی برای تایید و ترویج این موضوع بهره برده اند؟ سوال کردنش هم اشکال دارد.

● به رغم همه مخالفت ها، هنوز جلوی پخش این برنامه را نگرفته اند؟

▪ هیچ چیز اینقدر ها هم سیاه و سفید نیست. زنان ما در این ۳۰سال به خیلی جاها رسیده اند. اینها را هیچ کس دودستی به آنها تقدیم نکرده است. البته خود انقلاب اصلی ترین بهره را به زنان داد و آن هم اعتماد به نفس بود. انقلاب مثل یک توفان به پا شد. خیلی از معادله ها و نگرش ها را به هم زد. روح خمینی اینقدر بزرگ بود که توفان ایجاد کرد و بسترها و راه های زیادی باز شد ولی خیلی ها تلاش کردند یکی از این بسترها را که راه های باز شده پیش روی زنان بود ببندند، به ارتجاع و جمود بکشانند و زنان را به کنج خانه ها برگردانند. هنوز هم تلاش می کنند. اما امام خمینی(ره) فردی نبود که اسلام را قربانی کند. او زن را صاحب کرامت و انسان تمام و کمال می دید و همین گونه معرفی کرد. بی دلیل نبود که روز تولد حضرت زهرا را روز زن اعلام کرد. او بسترهای اجرایی را قدم به قدم برای رشد زنان و معرفی اسلام با کرامت انسانی زن فراهم می کرد.

نگاه های مقابل حضرت امام که در این مورد با او در تضاد بودند هیچ کدام از بین نرفته اند و صاحبان آن نگاه ها هنوز هستند. وقتی مملکت اسلامی شد آنها هم به اسم اسلام آمدند جلو. چیزی که من در این ۳۰ سال دیده ام این است که افراد با نگاه های مختلف و حتی جریان های سیاسی مختلف در همه چیز هم که با هم اختلاف داشته باشند در یک چیز اتفاق نظر دارند و آن هم این است که به زنان نباید فرصت داد. همین که دارند زیادشان هم هست.زنان در این ۳۰سال با پشتکار، سیاست، صبوری و مقاومت قدم به قدم با چنگ و دندان جلو آمدند. امروز دختران ما با پشتکار خودشان دانشگاه ها را در دست گرفته اند و البته این دلیل دیگری هم دارد؛ وقتی توانایی های زنان را نادیده می گیرند و آنان را در اداره کشور کنار می گذارند، فقط یک راه برای بروز و ظهور توانایی های آنان باقی می ماند و آن هم دانشگاه است. به هر حال جلو آمدند و خودشان با پشتکار و تلاش و مقاومت آمدند. کسی تقدیم شان نکرد. برعکس اگر کاری به کارشان نداشته باشی این را هم می خواهند بگیرند. نمی بینید روی هر چه زنان دارند انگشت می گذارند تا آن را بگیرند. از همه مهم تر با انسان بودن زنان که حق تصمیم گیری و دخالت در تصمیم گیری مسائل جامعه است مشکل دارند. نگاه های مقابل و متضاد با حضرت امام را می گویم.

● آیا مخالفت با برنامه شما فقط در حد رسانه ها و جریان های محافظه کار خلاصه می شود؟ این موضع گیری ها چه تاثیری در برنامه داشته است؟

▪ خیر، خیلی ها سعی می کنند برای من حد و حدود تعیین کنند. داد و بیدادهایی که راه می اندازند جدی است. می گویند چرا این حرف ها را می زنید، چرا ما را زیر سوال می برید. اگر این دادها نبود ما شفاف تر از این می توانستیم هم مطالبات زنان را مطرح کنیم و هم پاسخ های آنها را. این کارها البته به برنامه صدمه می زند ولی نه به اصل کار. اگر می توانستیم بدون خودسانسوری و میهمان سانسوری مسائل را مطرح کنیم مسلماً نتایج بیشتر و بهتری می گرفتیم. اگر خودمان مطالبات زنان مان را مطرح نکنیم جامعه باید کجا این را مطرح کند و دنبال راه حل بگردد؟ بسیاری از مخاطبان از ما تشکر کردند که از طریق این برنامه به سوالات شان پاسخ داده شده است و واقعاً تا وقتی مشکلی را مطرح نکنیم چگونه می توانیم به سوالات پاسخ دهیم.

● عکس العمل مدیران شبکه در مورد برنامه شما چیست؟

▪ به خیلی از موارد ایراد می گیرند ولی این ایرادات علت دارد. وقتی پروبال من را می بندند و نمی توانم کارشناسانی را که خودم تمایل دارم به این برنامه دعوت کنم باید خودم بحث ها را مطرح کنم و پیش ببرم.مدیران به من انتقاد می کنند که چرا فقط سوال را نمی پرسم و اجازه نمی دهم کارشناسان در این مورد حرف بزنند. مساله این است که من اصلاً مجری نیستم. کسی هستم که ۲۵سال روی مطالبات زنان کار کرده. مسائل زنان از دیدگاه قرآن برای من یک مبحث جدی است و روی اینها حرف دارم. از قبل از مدرسه رفتن با قرآن آشنا شده ام و هنوز این تحقیقات ادامه دارد. تمام مواردی را که مطرح می کنم در موردشان حرف دارم و کار کرده ام.

از همه مهم تر بحث ها باید به همان طرف بروند که نتیجه مطلوب حاصل شود. برای من مهم نیست که خودم بگویم یا کارشناس برنامه. البته ترجیح می دهم از طرف او مطرح شود. برای من پیغام می دهند که من نباید در بحث هایم از آیات قرآن استفاده کنم. چرا؟ نگاه اسلام و دستورات اسلام در باب زن یک تصویر بسیار زیبا است در حالی که اصرار دارند این تصویر را چینشی و گزینشی و حرف ها را یک خط درمیان بگویند. هرجا به زنان فرصت داده شده و به نفع زنان بوده کتمان شده و برعکس. من می خواهم آن بخش هایی که گفته نشده و از همه بدتر قانون نشده و فرهنگسازی هم در آن راستا نیست، مطرح شود.این برنامه حمایت مدیران که مدیر گروه و مدیر شبکه چهار است را با خود دارد. وقتی حمایت ریاست سازمان را از برنامه می بینم بدون اینکه مجبور به سفارشی کار کردن شوم برای من کافی است و جای تقدیر دارد. من کار فرمایشی نمی کنم و از طرف سازمان دست و بالم بسته نیست و مردم صداقت را در این برنامه می بینند، صداقت نه فقط در برخورد رودررو که از آنتن های تلویزیون هم مثل یک روح منتقل می شود. این برنامه سفارشی نیست. حمایت های ریاست محترم سازمان جناب آقای مهندس ضرغامی و مدیران مستقیم برنامه را با درایت و روشنفکرانه با خود دارد و این بیانگر یک نگرش نوین و نگاه مقتدرانه به خود است که در بعضی برنامه های دیگر هم دیده می شود. وقتی نظامی قدرتمند است اجازه نقد و بررسی خودش را می دهد و رگه هایی از این نکته را در برخی برنامه های دیگر می بینیم که جای خوشبختی دارد.

● اولین بار شما را در نشستی که توسط یک سازمان غیردولتی در انتقاد به فصل ازدواج لایحه حمایت از خانواده در فرهنگسرای بانو برگزار شده بود، دیدم. خود شما به عنوان فعال حوزه زنان در مورد این لایحه چه نظری دارید.

▪ این لایحه نکات مثبت و منفی دیگری هم دارد که جای بحث دارد. نکته اصلی من این است که اینها می خواهند به اسم اسلام چندهمسری را ترویج کنند که من با این موضوع مساله دارم. نکته این است که در اسلام عدالت اصل است و در این باب به خصوص می گوید اگر می ترسید عدالت نکنید پس یکی یعنی تک همسری. ما اول باید برای اجرای عدالت در خانه ها قانون بنویسیم نه برای چندهمسری. دفاع از اصل عدالت در اسلام ما را وادار به مخالفت با این موضوع می کند قبل از اینکه حقوق زنان به مخالفت وادارمان کند. می گویم چرا. اول اینکه ما نمی توانیم اصول را قربانی شرایط خاص و احکام خاص کنیم. در اسلام عدالت اصل است و چندهمسری فرع. قرآن در آیه یی که در مورد ازدواج مجدد هست توصیه می کند که باید خاطرتان از اجرای عدالت راحت باشد در غیر این صورت یک همسر. ما هنوز به این مرحله نرسیده ایم پس طرح این مساله امروز با این وضع قوانین و خانواده های ما از اساس مخالف حرف اسلام است، آن هم به این شکل و تا این حد بی قید و بند.فرمایش قرآن به ترس، از ترس عدم اجرای عدالت است و به همین دلیل ممانعت از چندهمسری را مطرح می کند.

پس شرط اول این است که اینقدر قانون و فرهنگسازی و اهرم های قدرت و تضمین اجرایی داشته باشیم تا خاطرمان جمع شود که از عدالت منحرف نمی شویم. اینها همه بسترهای قانونی و حقوقی و فرهنگی و به خصوص ضمانت اجرایی برای برقراری عدالت می خواهد، اینقدر که ترس از عدم اجرای عدالت نباشد. آیا الان جامعه ما در این شرایط است؟ امروز خلأهای قانونی ما به قدری است که نمی توانیم بگوییم در خانواده ها، عدالت اجرا می شود و هیچ حقی از زنان و کودکان تضییع نمی شود. هم قوانین به اندازه کافی نداریم تا در خانواده ها اجرای عدالت بشود و هم اینکه به اندازه کافی در این مورد شفاف سازی صورت نگرفته است تا خیال مان از تضییع نشدن حقوق زنان راحت باشد. بگذریم از اینکه سفارش قرآن به درون خانه ها احسان است، بالاتر از رابطه عادلانه.

دومین مورد درباره بحث ازدواج مجدد مردان، بحث کودکان است. مردان چقدر وظیفه پدری خود را خوب و درست و کامل انجام می دهند. بچه ها پدر می خواهند. تربیت کودکان به نقش پررنگ پدران به عنوان مسوول خانواده بستگی دارد. آیا ما در این مورد قانونی داریم تا مردان این وظیفه قانونی شان را درست انجام داده باشند؟ بسیاری از آسیب هایی که به جامعه وارد می شود به دلیل نقش کمرنگ پدران در خانواده ها و در تربیت فرزندان است. عدالت ایجاب می کند کودکان درست تربیت شوند و این حق کودکان است. نقش والدین در تربیت کودکان مهم است و به همین دلیل است که می گویم در جایگاه قانون، عدالت در خانواده تعریف نشده است.

● ازدواج مجدد یک موضوع فرعی و حاشیه یی برای مسائل و شرایط خاص است. برای این امر حتی باید دید حکمت این آیه و حکم چه بوده است و آیا آن شرایط و حکمت که حکم را ایجاب می کرده است امروز به قوت خود باقی است؟

▪ در اسلام اصل بر عدالت است و مجلس باید آنقدر قانون تصویب کند که حتی قاضی ها نتوانند سلیقه یی عمل کنند و ارتباط زن و شوهر بر اساس عدالت باشد. عدل، اصل اسلام است و هنوز در جامعه ما زمان ارائه طرح برای ساده کردن و رواج ازدواج مجدد نیست. زن در خانواده چه حق و حقوقی دارد و بچه ها چه حق و حقوقی دارند. اینها است که اول باید تثبیت شود.بحث دیگر مسائل جمعیتی است. از سال ۳۵ تاکنون متولدان زن ما کمتر از مردان بوده است و تعداد زنان در آمار، حتی به تفکیک سن کمتر از مردان است. با ترویج ازدواج مجدد بالانس ازدواج هم در جامعه برهم زده می شود.

● اما گفته می شود این طرح برای حمایت از زنان بی سرپرست است،

▪ یک آسیب اجتماعی را که با ایجاد ده ها آسیب دیگر حل نمی کنند. به علاوه آیا آماری دارند که چه تعداد از این زن ها به دلیل عملکرد بد همسری مردشان بی سرپرست شده اند؟ بعضی به این دلیل است که شوهرشان دنبال زن دیگری رفته. یا اعتیاد که اصل مشکل باید برطرف شود. با آمار نشان دهند که چه تعداد از مردانی که ازدواج مجدد انجام داده اند زن بی سرپرست گرفته اند چه تعداد دختران جوان تر؟ با آمار نشان دهند مردانی که به دنبال زن دیگر رفته اند با زن و کودکان خودشان چه کردند؟ آیا آنها را بی سرپرست یا بدسرپرست رها نکردند؟ آن مردان اگر زن بی سرپرست بچه دار گرفتند با بچه های آن زن چه کردند؟ مردی که بچه های خودش را به حالت نیمه سرپرست یا بی سرپرست رها کرده مسلماً پدر خوبی برای بچه های آن زن بی سرپرست نیست و باعث می شود آن بچه ها که بی پدر بودند بی مادر هم بشوند.فایده علم در جامعه چیست؟ علم به برنامه ریزی، آینده نگری و پیشگیری از آسیب های اجتماعی کمک می کند. این همه در اسلام حرف از علم زده شده است. قانونگذاران هم باید از علم به عنوان ابزار استفاده کنند. ما از مجلسی حرف می زنیم که در راس امور است.

این شکل مطرح کردن ازدواج مجدد مرد به نوعی که در این لایحه مطرح است نشان می دهد قانونگذار ما، زن را آدم نمی بیند، یک انسان با حقوق کامل انسانی نمی بیند. چقدر از علم جامعه شناسی یا روانشناسی خانواده برای نوشتن یا بررسی این لایحه استفاده کرده اند. شوخی نیست می خواهند چندهمسری را اشاعه دهند. نتایج کار کارشناسی شان را به ما هم بگویند.ما در معرض رشد رفتارهای مخاطره آمیز در جوانان هستیم. رواج چندهمسری چه تاثیری روی جوانان ما می گذارد؟ قانونگذاران باید به فکر چند سال بعد و تاثیرات درازمدت این لایحه هم باشند. رفتارهای مخاطره آمیز در جوانان ما به دلیل ناامیدی های شغلی، تحصیلی، خانوادگی، درآمد و به دلیل شفاف نبودن آینده شان، در حال رشد است و این ناامیدی آنها را به سمت رفتارهای مخاطره آمیز سوق می دهد.

نرخ رشد آسیب ها رو به افزایش است. باید به این مساله توجه شود که ما در شرایط خطر هستیم و زنگ خطر خانواده ها در ارتباط با جوانان به صدا درآمده است. باید مشکلات جوانان از بستر خانواده و با قانونگذاری حل شود. آیا الان جامعه ما در مورد ازدواج جوانان مشکل دارد یا ازدواج مجدد مردان پولدار؟خانواده یک نهاد است پس باید همه جانبه به آن نگریسته شود. تزلزل و تخریب و آسیب این نهاد خود باعث آسیب جامعه و سلامت خانواده باعث سلامت جامعه می شود. نمی توان به این سادگی برای هدیه دادن به مردان پولدار قانون تصویب کرد. تصویب این قانون به خانواده های جوان که در آینده تشکیل می شوند چه لطمه یی می زند. اولین اثرش این است که دختران جوان با حس بدبینی ازدواج می کنند و هنوز پسران گناهی نکرده باید جریمه و مجازات شوند چون دختران در برابر آنان گارد خواهند گرفت.

پسران جریمه خطای مردان پولدار را باید بدهند.موضوع دیگر این است که با ازدواج مجدد مردان، عملاً به زنان اول گفته می شود که به درد زندگی و روابط زناشویی نمی خورند. این زنان چه آسیبی از این موضوع می خورند و چه عکس العملی؟ زنی که هویت جنسی اش در خانواده پایمال شده است از هر طرف در معرض آسیب قرار می گیرد. آیا او به دنبال ثابت کردن توان خود یا ارضای خود از نظر روحی نمی رود؟ اگر هم نرود با افسردگی، اضطراب و بیماری های روانی یا روان تنی که در انتظار او است چه خواهد کرد؟ چنین مادری که مورد ظلم قرار گرفته چه مادر و چه مربی برای فرزندانش خواهد بود؟ازدواج مجدد یعنی تنوع خواهی در ارتباط جنسی و وقتی قانونی می شود یعنی تنوع طلبی برای مردان قانونی می شود و در زنان احساس خیانت همسران یعنی عدم امنیت روانی در روابط زناشویی و این یعنی نابودکردن اعتماد که اساس ارتباط زوجیت است.

● فکر می کنید اردیبهشت تا کی به کار خود ادامه می دهد؟

▪ کار من مثل حرکت بر لبه یک تیغ تیز است. نه می توانم رضایت بدهم که در برنامه هایم طرح مساله نکرده باشم و تلاش می کنم در هر برنامه، مساله یی از مسائل زنان مطرح شود و نه اینکه می توانم برنامه یی بسازم که فردا آن را تعطیل کنند. اگر امروز اردیبهشت هست نتیجه ۳۰ سال مبارزه و مقاومت و تلاش زنان و مردان خدامحور و نه خودمحور است؛ زنان و مردان عاشق خمینی نستوه. این برنامه تعلق به همه زنان ایرانی دارد. مال من نیست، من فقط یک سخنگو و یک امانتدارم. قرار است که سطح اردیبهشت بالاتر برود نه پایین تر. شاید اگر برنامه را از من بگیرند تا کنترل شده و با چارچوب و بستر دیگری به آن ادامه دهند آن برنامه دیگر این اردیبهشت نخواهد بود. اگر هم گرفتند ما که از کار نمی نشینیم کما اینکه تا امروز ننشسته ایم. به هر حال در برنامه یا با افتخار می مانم یا با افتخار می روم. خدا به همه ما کمک کند این توان را پیدا کنیم که اسلام و عدالت را به پای مصالح فردی و دنیاطلبی قربانی نکنیم.

● ای کاش روزی را شاهد باشیم که قانونگذاران ما برای رفع تبعیض های قانونی از زنان تلاش کنند.

▪ می خواستم این پیشنهاد را به همه زنان و مردان، دختران و پسران، دانشجویان و اسلامجویان بکنم که بیاییم در دفاع از عدالت اسلامی کاری کنیم. کاری که کمک کند تا عدالت خواهی و عدالت محوری یک تقاضای ملی شود. انقلاب به ما این درس را داد که همیشه در صحنه باشیم و نظارت داشته باشیم. امروز دفاع از عدالت ما را وامی دارد تا جلوی قانونی شدن رواج چندهمسری بایستیم، فردا حرفی دیگر و موضوعی دیگر. لباس یک رسانه است؛ رسانه یی برای ابراز نظر.

درست است ما نماینده انتخاب می کنیم ولی کسی نگفته نمی توانیم برای آنها پیام بفرستیم یا نتوانیم بر کار آنها نظارت داشته باشیم. می خواهم پیشنهاد شنبه های سفید را به دفاع از اصل عدالت در اسلام بدهم که امروز پیامی برای نمایندگان هم هست. شنبه ها روز پیامبر است، پس شنبه ها بخشی از لباسمان را سفید انتخاب کنیم برای دفاع از اصل عدل؛ برای نشان دادن آرزویی مشترک یعنی آرزوی عدل و رفع نابرابری ها. سفید رنگ نور است، رنگ صلح، رنگ بی رنگی، رنگ خدا، رنگ حج. می توانیم شنبه های سفید را به عنوان یک حرکت جمعی، صلح آمیز و پیامی شفاف آغاز کنیم. شاید بخشی از لباس، شال، روسری، کیف و کفش و جوراب و حتی تکه یی پارچه سفید به عنوان دستبند یا یک چفیه بسیجی روی لباس به نشان یک ابراز نظر هم به خودمان هم به دیگران.

● حرف آخر؟

▪ از همه تشکر می کنم، هم آنها که با حمایت هایشان ما مانده ایم، هم آنها که با راهنمایی هایشان باعث تقویت کارند، هم آنها که با تشویق هایشان باعث دلگرمی می شوند و هم آنها که با حمله هایشان نشان می دهند راه را درست انتخاب کرده ایم. از خدا هم طلب هدایت به راه او و توفیق خدمتگذاری در راه او را دارم.