شامگاه چهارشنبه هواپیمای ایرباس بازسازی و اخبار كشتگان به آب‌های خلیج فارس سپرده می‌شود...

پانزدهمین جشنواره‌ی هنر محیطی خلیج فارس برگزار شد.

این جشنواره‌ كه از شامگاه یكشنبه با اجرای آثار متفاوت و متنوعی در قالب جشنواره‌ی محیطی ارایه شده است، بر مخالفت با حضور بیگانگان و نظامیان در خلیج فارس تاكید دارد.

هنرمندان حاضر در جزیره‌ی هرمز به یك‌صد نفر رسیده و كارها به‌صورت گروهی اجرا شده‌اند كه یك نمونه از آن‌ها تاكید ویژه‌ای بر حادثه سرنگونی هواپیمای ایران‌ایر - اواخر جنگ تحمیلی عراق علیه ایران - دارد. همان حادثه‌ای كه ۲۹۰ مسافر شهید در تاریخ به‌جای گذاشت.

اجرای این اثر كه شاخص‌ترین كار ارایه‌شده در جشنواره به‌شمار می‌رود، از روز گذشته آغاز شده است.

هنرمندان بین‌المللی شركت‌كننده در جشنواره، تصویرهایی هوایی‌ از جزیره را توسط نقشه‌ی گوگل برای برگزار كنندگان ارسال و آن‌ها نیز با بررسی‌هایی، مكان مناسبی كه بهترین منظر را از بالا داشته باشد، انتخاب كردند.

اجرای این اثر در كنار كوه، در ضلع جنوب‌شرقی جزیره هرمز است. سرعت‌عمل هنرمندان در این مرحله ضروری ترین مساله بود، چراكه با بالا آمدن آب و مد دریا و به‌دلیل بسته‌شدن دهنه و حتا زمانی كه پایین بوده، آن‌ها مجبور بودند از آب و موج با ارتفاع یك متر عبور كنند و كار را سریعا اجرا كنند تا هواپیما از منظر هواپیمایی و در ابعاد طبیعی خود دیده شود. پیش‌بینی شده بود كه بالا آمدن آب در بعد از ظهر به‌طور تدریجی در این هواپیما را به زیر آب برود. زیر ‌آب رفتن تدریجی باعث جاری‌شدن لكه‌های قرمز خون می‌شد كه جلوه‌های تصویری خاصی را ایجاد می‌كرد. بخشی از تصویر كه فقط شماره پرواز را در قالب موزاییك سنگی و به اندازه بزرگ در ساحل توسط هنرمندان نوشته شده بود، شب گذشته زیر آب رفت.

كارهای دیگری هم به‌شكل نقاشی دیواری روی صخره‌ها اجرا شدند. آثاری با پودرهای رنگی انجام‌شده است كه با پودرهای قرمز كه تصویر پرنده‌ها یا ماهی‌ها را نشان می‌دادند كه در كنارشان نماد دست كه استعاره‌ای از روح انسان است، دیده می‌شوند.

بیشتر این پرنده‌ها را هنرمندان بین‌المللی كه در گوشه‌ و كنار دنیا بوده و در جزیره حاضر نبودند، طراحی و ارسال كردند تا جوانان ایرانی آن‌ها را اجرا كنند.

بخشی از كارها بر دیواره‌های صخره‌ها با رنگ‌ قرمز كار شده است كه روی آنها با خراش‌دادن و پدیدارشدن لایه‌ی زیرین آن طراحی شده است كه گاهی شكلی كودكانه‌ و در بعضی حالات حالت واقع گرایانه‌اند و بسیاری از آن‌ها هم به جان باخته‌ها و شهدای ایرباس ارجاع دارند.

همچنین اجراهای متعددی در جزیره انجام شده كه بخشی از آنها به‌صورت مستقیم و بخشی هم به‌صورت غیرمستقیم با محور عمده نمایشگاه در ارتباط بوده است؛ اما هنرمندانی كه در جشنواره كار كردند، الزامی نداشتند كه فقط با این محور كار كنند.

محورهای زیست میحطی و جلوه‌های تصویری را در ساحل دریا نشان می‌دهد نیز ازجمله كارهایی بودند كه در این جشنواره انجام شدند.

اما امروز قرار است در ابعاد بزرگ با عنوان " No war in Persian Gulf " در مخالفت با جنگ در خلیج فارس، بر ساحل اجرا شود.

بنجامین هیوت - هنرمند انگلیسی - حروف لاتین را طراحی كرده و در حال حاضر برای كار روی صخره با عنوان تقابل با جنگ در حال حجاری است.

احمد نادعلیان - دبیر این جشنواره - باور دارد، در همه‌ی جنگ‌ها شاهد بوده‌ایم آسیب‌های جانی، انسانی و زیست محیطی زیادی به‌وجود آمد و بر زندگی و اقتصاد و سلامت انسان‌ها هم تاثیر داشته است.

او گفت: این عبارت را به شكل لاتین می‌نویسم؛ هرچند علاقه داشتیم نگارش این واژه به‌فارسی باشد، اما به‌دلیل اینكه این حركت قرار است به دنیا نشان داده شود، و محیطی هم كه برای این كار انتخاب كرده‌ایم، سعی شده محیطی باشد كه از بالا دیده شود، تصمیم بر اجرای آن به‌صورت لاتین گرفته‌ تا بتوانیم این خواست مردمی و دانشجویی را به دنیا ابلاغ كنیم.

تا ساعتی دیگر، قرار است در ساحل جزیره به‌ آن‌ها كه نكات زیست محیطی را رعایت نمی‌كنند، با اجرای حركتی، تذكر داده شود.

نادعلیان گفت: در سال‌های اخیر مردم از آب‌های معدنی و نوشابه‌هایی در بطری‌های پلاستیكی استفاده و آن‌ها را در دریا رها می‌كنند؛ شاید هزاران نمونه از این بطری‌ها در ساحل دریا قابل رویت باشد. متن خبری سقوط هواپیما در دایره المعارف‌هایی كه این را ثبت كردند عینا آمده كه در چه تاریخی اتفاق افتاده است، به زبان فارسی و انگلیسی لوله می‌شود و در داخل این بطری‌ها قرار می‌گیرد و در غروب آفتاب در دریا رها می‌شود.

به گفته‌ی این مدرس دانشگاه، در واقع این كار نوعی هم‌فكری با هنرمندان بین‌المللی است. استعاره از افرادی درمانده و یا مانده در جزیره‌ای دور افتاده؛ آن‌ها برای انتقال اخبارشان، آن‌را داخل بطری قرار می‌دادند و در دریاها رها می‌كردند. ما از آن نوع خاطره‌ یا رفتار برای زنده‌ نگه‌داشتن یاد گرفتارها، به‌شكل تمثیلی استفاده می‌كنیم و شاید هم این بطری‌ها را كسی در ساحل پیدا كند و شاید از این طریق بتوانیم این‌ها را از "زباله" تبدیل به "معنا" كنیم.

حاضران در جشنواره‌ی هنر محیطی خلیج ‌فارس، امشب در جزیره و در قلعه پرتقالی‌ها اجرا و نمایش دارند. این نمایش به‌صورت كار مشترك توسط هنرمندانی كه از شهرهای دیگر آمدند، به‌همراه هنرمندان بومی اجرا خواهد شد. در این نمایش از مراسم آیینی هم استفاده می‌شود.

آن‌ها این قلعه به‌عنوان مكانی كه نخستین حضور بیگانگان را در منطقه نشان می‌دهد، انتخاب كرده‌اند.

پانزدهمین جشنواره‌ی هنرمحیطی ایران، تا سه روز دیگر در بندر عباس، خلیج‌ فارس و جزیره‌ی هرمز ادامه دارد.