اعضای شورای‌عالی خانه هنرمندان ایران در دیدار با اعضای كمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، خواستار تفكیك بودجه‌ی بخش‌های مختلف هنری و تقسیم عادلانه‌ی آن شدند.

طی دیداری كه روز گذشته ـ ۲۳ دی ماه ـ در خانه هنرمندان ایران انجام شد، نمایندگان مختلف اعضای شورای عالی هنرمندان به‌عنوان نمایندگان جامعه هنرمندان درخواست‌های خود را از كمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی خواستار شدند.

ایرج راد مدیرعامل خانه تئاتر، كامران شاهین‌فر نماینده‌ی جامعه‌ی معماران، بهزاد فراهانی به‌عنوان بازرس شورای‌عالی خانه هنرمندان، محمدرضا عبدالملكیان رییس خانه شاعران، فیروزه‌ای مسوول گالری‌ها، ابراهیم حقیقی رییس انجمن گرافیك ایران، معصومه مظفری رییس انجمن نقاشان ایران، حمیدرضا نوربخش رییس خانه موسیقی و كاظمی مشاور شورای‌عالی خانه هنرمندان ایران از اعضای كمیسیون فرهنگی مجلس درخواست كردند توجه بیشتری به بخش فرهنگی و مشكلات آن مبذول شود.

مجید جوزانی مدیرعامل خانه‌ی هنرمندان ایران با اشاره به نگرانی‌های هنرمندان بخش‌های گوناگون در مورد كاهش و متمركز شدن بودجه‌ی شاخه‌های مختلف هنری گفت: این پرسش برای ما مطرح است كه آیا مجلس توانایی افزایش و تفكیك این بودجه را دارد.

● راد: از هنر توقع بازدهی‌های اقتصادی آنی نداشته باشیم

ایرج راد در این دیدار به‌ مشخص نبودن تعریف شغل هنری اشاره كرد و گفت: تا زمانی كه تعریف كلی در مورد مساله‌ی هنر و اثرات آن مشخص نشود، بودجه‌ی هنری معنای خاص خود را پیدا نمی‌كند.

راد گفت: اگر از هنر توقع بازدهی‌های اقتصادی آنی داشته باشیم چنین اتفاقی نمی‌افتد؛ چرا كه این بازدهی در طول زمان قابل بهره‌برداری خواهد بود.

وی با ابراز تاسف از كمبود امكانات نمایشی در سراسر كشور گفت: سالانه بین ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ فارغ‌التحصیل تئاتر به جامعه اضافه می‌شوند؛ در حالی كه امكان ایجاد اشتغال برای این عده را نداریم.

راد در پایان خواستار توجه هرچه بیشتر به افزایش فضاهای نمایشی شد و گفت: تا زمانی كه بودجه‌ی امور هنری به صورت متمركز در مجلس تصویب شود با مشكلات فراوانی روبه‌رو خواهیم بود. ضمن این‌كه در صورت عدم نظارت بر تخصیص بودجه، دچار اغتشاشات بیشتری می‌شویم.

به گفته‌ی او افزایش بودجه در رشته‌ای همانند تئاتر بیشتر صرف حقوق كاركنان و امور غیرتولیدی شده است؛ ضمن اینكه تمام امكانات موجود تنها در تهران متمركز شده است.

● شاهین فر و تاكید بر ردیف بودجه‌ی مشخص برای هنرها

هم‌چنین شاهین‌فر نماینده جامعه‌ی مهندسین معمار با ابراز تاسف از وضعیت فعلی معماری در كشور گفت: سالانه ۱۰ هزار دانشجو و فارغ‌التحصیل به جامعه‌ی معماران اضافه می‌شود. اما با این‌كه باور داریم دولت نماینده‌ی مردم بر منافع و حقوق مردم است، در طول این چند سال اقدام درستی در جهت ساماندهی به وضعیت این دانشجویان و فارغ‌التحصیلان انجام نشده و پی‌گیری‌های مستمر ما با وزارت مسكن و شهرسازی به نتیجه‌ای نرسیده است.

به اعتقاد او، بدون ردیف‌های مشخص بودجه، نمی‌توان سهمی برای بخش‌های گوناگون هنری در نظر گرفت.

شاهین‌فر متذكر شد: معماری ایران در جهان مایه‌ی مباهات ماست؛ اما امروزه به فن ساختمان‌سازی تبدیل شده است كه دلایل متعددی در این خصوص وجود دارد. اما جامعه‌ی هنری می‌تواند در این زمینه كمك‌رسان باشد.

به گفته‌ی او، بدون داشتن ردیف بودجه‌ی مشخص، بخش‌های مختلف هنری نمی‌توانند درخواست‌های خود را در مورد سهم خود خواستار شوند.

● عبدالملكیان: خانه شاعران هرگز به اندازه‌ی امروز مشكل نداشته

سپس محمدرضا عبدالملكیان رییس‌خانه شاعران ایران با ابراز تاسف از حاكمیت گسترده‌ی دولت در امور هنری گفت: مقرر شده بود فعالیت‌ها به بخش خصوصی واگذار شود. اما در حوزه‌ی شعر، هم‌چنان وزارت ارشاد متولی ساماندهی است و انجام همه‌ی فعالیت‌ها را خود بر عهده گرفته است.

وی اضافه كرد: از ۱۸ سال پیش تاكنون خانه شاعران ایران هرگز به اندازه‌ی امروز دچار مشكل نبوده است و این واقعیت تلخ و نگران‌كننده وجود دارد كه كیفیت فعالیت‌های وزارت ارشاد در زمینه‌ی شعر با اما و اگرهای فراوان روبه‌رو بوده است؛ چراكه آنان از داشتن نیروهای دلسوز و كارشناسان خبره برخوردار نیستند در حالی كه ما با هزینه‌های پایین‌تر و با كیفیت بالاتر می‌توانستیم این امور را به سرانجام برسانیم.

● حقیقی و سهمیه‌بندی بودجه هنر!

سپس ابراهیم حقیقی رییس انجمن گرافیك ایران با اشاره به مظلوم بودن هنر در ایران، بر نقش حیاتی فرهنگ‌وهنر در ساماندهی روان جامعه تاكید كرد.

وی گفت: یكی از مسایل ما تقسیم بودجه است. شاید به این نتیجه رسیده‌ایم كه باید بودجه را سهمیه‌بندی كنیم. اما باید دید این سهمیه‌بندی تا چه‌اندازه عادلانه بوده است.

به اعتقاد او، گرافیك، عكاسی و سینما هنرهای نوپای جهانی هستند، اما هنرمندان آنها تامین معیشت مالی ندارند و مجاز نیستند در حوزه‌ی فعالیت خود صنف داشته باشند.

حقیقی گفت: از نظر مالیات‌بندی موفق شدیم به كمك مجلس، خود را مشمول قانون معافیت مالیات كنیم. اما این قوانین در بسیاری از جاها اجرا نمی‌شود و قطع خرید آثار هنری نیز مشكلات ما را بیشتر كرده است.

او در پایان گفت: سینما ۷۰ درصد بودجه‌ی هنری دولت را می‌گیرد و ۳۰ درصد باقی‌مانده بین تمام هنرهای دیگر تقسیم می‌شود و ما خواستار كارشناسی شدن تقسیم بودجه هستیم.

● مظفری و اهمیت به درآمدزادیی نقاشان

معصومه مظفری به عنوان نماینده‌ی نقاشان نیز مشكلات موجود در این حوزه را تشریح كرد و گفت: اگر بخش آموزشی در این حوزه مورد كم‌توجهی قرار بگیرد نقاشان نمی‌توانند درآمدزایی كنند؛ در حالی كه قابلیت‌های بسیاری در این حوزه وجود دارد كه مورد غفلت واقع می‌شود.

وی در پایان گفت: هنرمندان هنرهای تجسمی خواهان تعریف بودجه‌ی مستقل برای این حوزه هستند تا بتوانند از تمام توانایی‌های خود استفاده كنند.

● نوربخش: بخشی از مشكلات موسیقی با رسانه‌ی ملی است

سپس نوربخش رییس خانه موسیقی گفت: موسیقی ما هنوز گرفتار بحران هویت است و بسیاری از مشكلات ما ناشی از همین نگاه غیرمنصفانه است.

وی ادامه داد: در حوزه‌ی موسیقی ارتباط بسیار خوبی با وزارت ارشاد داشته‌ایم كه نتیجه‌ی آن برگزاری ۵۰ شب كنسرت‌های بزرگ با حضور اساتیدی همچون محمدرضا شجریان است. اما از نظر بودجه بسیار در مضیقه هستیم؛ به گونه‌ای كه وزارت ارشاد خود نیز از این مشكل گله‌مند است و گویا تنها وظیفه‌ی نظارتی را برای دفتر موسیقی تعریف كرده‌اندو این تشكیلات وظیفه‌ی دیگری ندارد.

نوربخش اضافه كرد: موسیقی جدی ما در معرض تهدیدات بسیاری است. ناشران موسیقی در آستانه‌ی ورشكستگی هستند و گویا دستگاه‌های مربوط هنوز به كاركردهای موسیقی به‌طور شایسته واقف نشده‌اند.

رییس خانه موسیقی ادامه داد: بخشی از مشكلات ما با رسانه‌ی ملی است كه تا به حال به موسیقی جدی ما جفا كرده است و نوعی موسیقی بی‌هویت را رواج داده كه موسیقی جدی ما را به حاشیه كشانده، در نتیجه ناشران جدی ما دچار بی‌انگیزگی و یاس شده‌اند.

● فراهانی: دولت خود را هنرمند می‌داند و كاربلدها كنار رفته‌اند

سپس بهزاد فراهانی در سخنانی گفت: ۲۸ سال است كه در تهران تالار تئاتری ساخته نشده و تك تالار تئاتر ما پیش از انقلاب ساخته شده است.

وی ادامه داد: بارها به مجلس و وزارت ارشاد اعلام كرده‌ایم كه از نظر سخت‌افزار شرایط بسیار سخت و تلخی داریم و ۱۰ سال است كه دو سالن نیمه كاره‌ی پارك هنرمندان نتوانسته مورد بهره‌برداری قرار بگیرد.

فراهانی گفت: بزرگ‌ترین مشكل ما ناشی از این است كه دولت خود را هنرمند می‌داند و نیروهای كاربلد را كنار گذاشته و خود وارد عمل شده است و این‌چنین است كه شرایط ایجاد بخش خصوصی را نداریم؛ چرا كه دولت نمی‌خواهد تنها نقش نظارتی خود را ایفا كند.

وی با ابراز تاسف از وضعیت سانسور در هنر گفت: وقتی مدام تیغ سانسور به هنر می‌زنیم چگونه می‌توان با این هنر، مردم را جذب كرد و متاسفانه مجلس شورای اسلامی هنوز خط قرمزها را برای ما مشخص نكرده و افرادی كه اقدام به سانسور می‌كنند با سلیقه‌ی شخصی خود چنین می‌كنند.

فراهانی ادامه داد: اگر قرار باشد هنر دستوری و فرمایشی تولید شود به هیچ وجه عمق و ژرفا پیدا نمی‌كند.

وی سپس خواستار رسیدگی به وضعیت هنرمندان از كار افتاده شد و گفت: هیچ‌گونه امنیت مالی و جانی برای این هنرمندان وجود ندارد.

● جوزانی و تاكید بر مطابقت نگاه كمیسیون فرهنگی با منشور رهبر انقلاب اسلامی

سپس مجید جوزانی مدیرعامل خانه هنرمندان ایران با اشاره به سخنان مقام رهبری درخصوص رفع مظلومیت از هنر، خواستار مطابقت نگاه كمیسیون فرهنگی مجلس با منشور رهبر انقلاب شد و گفت: قوانین بسیاری برای خرید آثار هنری وجود دارد و اگر این بودجه‌ی ۲ درصدی به این امر اختصاص پیدا كند، چرخ بسیاری از فعالیت‌های هنری به حركت می‌افتد.

وی خواستار تخصیص بودجه‌ای متعادل به امور فرهنگی و هنری شد.

● آریمنش: هنرمندان پیشنهادات عملی خود را مطرح كنند

در ادامه‌ی جلسه، محمدرضا آرین‌منش عضو كمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی گفت: در این‌گونه جلسات معمولا مسایل كلی مطرح می‌شود؛ در حالی كه ما از هنرمندان تقاضا می‌كنیم تا پیشنهادات عملی خود را مطرح كنند و توجه داشته باشند وظیفه‌ی مجلس، قانون‌گذاری و نظارت است و با توجه به این وظیفه، مسایل خود را مطرح كنند.

وی ادامه داد: تلاش ما در این دوره از مجلس، توجه هرچه بیشتر به امور فرهنگی و هنری است؛ هرچند كه در این زمینه به نتیجه‌ی دلخواه خود نرسیده‌ایم. با این حال بودجه‌ی امور هنری ۱۷ درصد افزایش یافته است و اگر این بودجه هنوز مختصر به نظر می‌رسد به دلیل پایین بودن سطح این بودجه از دوره‌های پیشین است.

وی اضافه كرد: بودجه‌ی مستقیمی كه دولت به امور فرهنگی اختصاص می‌دهد، بسیار ناچیز است. اما با بودجه‌های غیرمستقیم همچون حمایت دستگاه‌های دولتی از امور هنری می‌توان این بودجه را بیشتر افزایش داد. به این ترتیب كه همه‌ی دستگاه‌های دولتی می‌توانند در جهت اهداف خویش از هنر استفاده كنند.

● محمدتقی رهبر: نمی‌توان با مهار و فشار، اثر هنری خلق كرد

محمدتقی رهبر دیگر عضو كمیسیون فرهنگی مجلس نیز نقش و جایگاه هنر را در جامعه بسیار مهم توصیف كرد و گفت: نمی‌توان با مهار و فشار، اثر هنری خلق كرد. اما به هر حال محدودیت‌ها و خط قرمزها را هم نمی‌توان نادیده گرفت، منتها این خط قرمزها نباید سلیقه‌ای اعمال شود.

وی ادامه داد: هرچند بودجه‌ی امور هنری متمركز شده اما هر دستگاهی موظف به پاسخگویی است و ما تلاش كرده‌ایم زمام امور هنری را در هر بخش به تشكیلات خاص آن اختصاص دهیم تا این بودجه به طور عادلانه تقسیم شود.

● فاطمه رهبر خواستار تشكیل اتحادیه‌ی صنفی هنرمندان شد

رهبر عضو كمیسیون فرهنگی نیز با بیان سخنانی طرح جامع هنر در كشور را مطرح كرد و گفت: در حال حاضر نیازمند این طرح هستیم كه متاسفانه فعلا موجود نیست. اما می‌توان با در نظر گرفتن امور آموزشی، بودجه و با استفاده از نظرات هنرمندان متعهد و انجام پژوهش، این طرح جامع را شكل داد و در حال حاضر نیز مقدمات اولیه‌ی شكل‌گیری آن آماده شده و باید كار اصولی در این رابطه صورت بگیرد.

وی سپس خواستار تشكیل اتحادیه‌ی صنفی هنرمندان شد تا از طریق آن تكلیف مردم در تمام بخش‌ها مشخص شود.

● خادم: مطالبات خود را به صورت مستندتر

امیررضا خادم نیز با ارایه‌ی مطالبی گفت: اجازه‌ی خرید آثار هنری در قانون برنامه چهارم دیده شده، اما اجرایی نشده است و تاكنون نیز این قانون به مرحله‌ی اجرایی نرسیده است.

وی با اشاره به بعضی سوءاستفاده‌ها كه در جهت خرید آثار هنری صورت گرفته بود، ادامه داد: بعد از این اتفاقات بود كه دولت تصمیم گرفت، خود نسبت به این مساله تصمیم‌گیری كند؛ چرا كه ارزیابی خرید این آثار توسط كمیته‌ای كارشناسی انجام نشده بود و برخی از خریدها بر اساس ارتباطاتی صورت گرفته بود.

خادم گفت: جامعه‌ی هنری باید مطالبات خود را به صورت مستندتر و در زمان خود به دولت و مجلس ارایه كند تا به نتیجه برسد. اما به دلیل برخی از كم‌محبتی‌هایی كه به جامعه‌ی هنری شده، این جامعه پیش‌داوری بدبینانه‌ای درخصوص ارایه‌ی درخواست‌های خود داشته است.

به اعتقاد او، جامعه‌ی هنری باید در درون خود تجدیدنظر كند و منافع جمعی را فدای اختلافات فردی نكند تا خواسته‌های جامعه‌ی هنری همچون خواسته‌ی جامعه‌ی ورزشی به نتیجه برسد.

خادم ادامه داد: ما هم از وزارت ارشاد گله‌مندیم. پس از مدت‌ها تلاش موفق شدیم تسهیلات بانكی ارزان‌قیمت را برای امور فرهنگی نیز در نظر بگیریم و اگر این طرح‌ها خوب اجرا نمی‌شود بر عهده‌ی بخش‌های اجرایی است؛ زیرا آن‌چه مربوط به قانون‌گذاری است ما انجام داده‌ایم و انتظار داریم وزارت ارشاد هم در حوزه‌ی اجرایی، آن را مورد توجه قرار دهد.

وی با اظهار گله‌مندی از صدا و سیما، خواستار بهبود عملكرد رسانه‌ی ملی در زمینه‌ی موسیقی شد.

● اختری: دولت هنرمند نیست اما باید بر همه چیز مدیریت كند

در این جلسه، عباسعلی اختری رییس كمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی گفت: دولت هنرمند نیست اما باید بر همه چیز مدیریت كند. نظام حكومتی در صورتی می‌تواند از هنرمندان حمایت كند كه هنر آنها در جهت منافع نظام باشد؛ چرا كه با آموزه‌های غربی نمی‌توان كشور اسلامی را اداره كرد. بنابراین هنر ما نیز نباید غربی بوده بلكه باید اسلامی باشد.

وی با اشاره به عملكرد خانه هنرمندان ایران در دوره‌های پیشین خود گفت: گزارش‌های نامطلوبی كه ما در حوزه‌ی عملكرد این مكان دریافت می‌كردیم ما را بر آن داشت تا اعتراض خود را مطرح كنیم و خواستار تغییر رویه‌ی این مكان شدیم. ما خواهان تعامل هنرمندان هستیم و از آنها نیز توقع داریم اهداف نظام را رعایت كنند.

وی اضافه كرد: تلاش بسیاری برای افزایش بودجه انجام دادیم اما این اتفاق نیافتاد و تلاش ما هم دیده نشد. با این حال بودجه‌ی امور هنری نسبت به گذشته افزایش یافته است و نباید فراموش كرد كه حوزه‌ی فرهنگ و هنر به تمام وزارتخانه‌ها مربوط می‌شود.

اختری در پایان متذكر شد: همه‌ی مشكلات مربوط به كمیسیون فرهنگی نمی‌شود. ما علاقه‌مند به حل مشكلات هستیم اما برای این منظور نیازمند دریافت پیشنهادات شما هستیم.

وی در رابطه‌ی خرید آثار هنری گفت: در این خصوص باید آثار هنری همسو با ارزش‌های انقلاب را خریداری كنیم؛ در حالی كه آن‌چه در گذشته خریداری شد چنین نبود. ضمن این‌كه ارزیابی درستی هم در این زمینه انجام نشده بود.