سیدمحمد بهشتی عصر دیروز در نشست پژوهشی سیری در آثار نقاشی و معماری میرحسین موسوی آثار وی را برگرفته از تجربه تاریخی هنر معماری ایران و جهان اسلام معرفی کرد.

بهشتی در این نشست که ساعت ۱۷ دیروز دوشنبه دهم دی در سینماتک موسسه فرهنگی هنری صبا برگزار شد، گفت: "مهندس موسوی را از دوران دانشگاه می‌شناسم، ایشان استاد بودند و من شاگرد. از همان زمان ایشان همواره تلاش می‌کردند در کارهایشان از ذخیره و تجربه تاریخی هنر معماری ایران بهره ببرند، البته با تاکید بر فضای معاصر. این خصوصیت هیچ وقت قطع نشد و تا به حال نزدیک به ۴۰ سال نیز ادامه دارد."

وی در ادامه افزود: "مهندس موسوی تمنای هویت جویی دارد، زمانی ایشان این بحث را شروع کرد که کمتر کسی به فکر این مسائل بود و ترجیح می داد همواره به زبان فارسی صحبت کند؛ در زمانی که فارسی صحبت کردن و به فارسی شعر گفتن در عرصه معماری مورد توجه نبود."

بهشتی با اشاره به نقش رنگ در آثار معماری موسوی گفت: "رنگ در معماری اسلامی از دوران تیموریان مورد توجه قرار گرفت و در دوره صفویه به اوج رسید. در آثار مهندس موسوی کمتر رنگ‌های تجربه شده را می بینیم، بیشتر رنگ قرمز جگری است، این رنگ در گذشته به کار می‌رفت ولی نه به این شدت و حدت. شاید این رنگ نظری به رنگ قرمز در آثار هنری چین داشته است."

وی در خاتمه گفت: "در کارهای مهندس موسوی تلاش می‌شود با تجربه تاریخی معماری نسبت جوهری ایجاد شود نه ظاهری. ایشان همواره می‌خواست اهل این سرزمین باشد و با دین و فرهنگ و شعر رابطه برقرار کند، به طوری که مهندس موسوی سعی می‌کند شاعر آثارش باشد."

مهدی حسینی، استاد دانشگاه و هنرمند نقاش نیز در ادامه این نشست گفت: "مهندس میرحسین موسوی به همراه استاد قندریز پیش از انقلاب از بنیانگذاران گالری بزرگ هنر بودند. ایشان از بنیان‌های نقاشی ایران است، ولی در زمان جنگ و انقلاب از نقاشی و معماری دور شد و بلافاصله بعد از جنگ دو نمایشگاه انفرادی از آثار نقاشی و معماری خود برپا کرد."

وی درباره خصوصیت نقاشی های میرحسین موسوی گفت: "آنچه ویژگی‌های خاص مهندس موسوی را تعریف می کند این است که بیانش نو است، ولی در فرهنگ سنتی شرق ریشه دارد و به نحوی صمیمی با جهان نو رو به رو شده است. هنر ایشان متاثر از هنر شرق دور است."

این استاد دانشگاه در ادامه تاکید کرد: "نقاشی‌های ایشان مثل شعر هایکو به صورت موجز و مختصر از ضمیر خلاق انسانی هنرمند چون مهندس موسوی بیرون می‌آید و در قالب تصویر نمایان می شود. بخش‌های وسیعی از کار خلوت است، این خلوتی بار منفی ندارد و بدون ارتباط و بیان نیست، بلکه همراه با تامل است و از ورای آن به خودشناسی رهسپار می‌شود. تهی بودن و زلالی فضای آثار ایشان بیهوده نیست بلکه از بین این خلوت و زلالی با مخاطب ارتباط برقرار می کند."

حبیب‌الله صادقی، مدیر کل دفتر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد و سرپرست موزه هنرهای معاصر تهران در ادامه این نشست با اشاره به فعالیت‌های فرهنگی قبل و بعد از انقلاب مهندس موسوی و تاثیراتی که از وی گرفته گفت: "در دوران انقلاب و جنگ حس رمزی و خلوت و سکوت را در آثار هنری و معماری ایشان می‌دیدم. فکر می‌کنم نگاه مینیمالیستی نظم یافته از حس شعر ایرانی که منزه شده از طبیعت و نگارگری دوران ایلخانی است ساختار و هندسه ذهنی این نقاشی‌ها را ایرانی و ملی می‌کند."

حسن بلخاری رئیس پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر و استاد دانشگاه نیز در ادامه گفت: "آثار معماری مهندس موسوی کاملا هویت شرقی دارد و برای درک ماهیت آثار ایشان باید به تعبیر شرقی آثار پناه برد. در فرهنگ ما معماری از حکمت جدا نیست و عرفان با معماری پیوند خورده و هر کس وارد معماری سنتی می‌شود باید جانمایه عرفانی داشته باشد. در آثار مهندس موسوی هم این نوع نگاه جاری است."

کامران عدل، عکاس آثار معماری میرحسین موسوی با اعتراض به حذف شدن ۴۰ درصد از عکس‌های وی در نمایشگاه گفت: "از وقتی که عکاسی آثار ایشان را شروع کردم معماری آقای موسوی را معماری خاص دیدم و فارغ از اینکه شرقی یا غربی است باید بگویم معماری مهندس موسوی معماری خاص اوست."

وی با اشاره به فلسفه کاربرد نور در معماری‌های موسوی گفت: "مهندس موسوی برخلاف بسیاری از معماران معاصر با قرار دادن سقف شیشه ای از نور طبیعی روز در ساختمان به خصوص در مجموعه نیاوران، مسجد سلمان فارسی و بقعه شهداء هفتم تیر به خوبی استفاده کرده و از عکسبرداری از آثار این هنرمند معمار خوشحالم، چون معتقدم این نوع معماری می تواند در آینده معماری ایران موثر باشد."

سهراب هادی، نقاش و منتقد هنری نیز درباره آثار نقاشی مهندس موسوی رنگ سفید آنها را معنای بیرنگی انسان عنوان کرد.