نقاشی قبل از انقلاب به خاطر وجود هنرمندان تحصیل كرده در غرب، هنری تقلیدی بود كه همه چیز خود را،از مضمون گرفته تا تكنیك از هنر غرب وام گرفته بود. حال آنكه هنر باید از درون هنرمند بجوشد و حاصل اندیشه او باشد. به گزارش برنا،یك مبنای تاریخی برای بررسی نقاشی قبل از انقلاب مرگ كمال الملك است كه یكی از هنرمندان تأثیرگذار دوره قاجار و حدفاصل قاجار و پهلوی این اتفاق با شكل گیری دانشكده هنرهای معاصر در سال ۱۳۱۹ گشت.

سال ۱۳۱۹ شروع ایجاد یك حركت جدیدی در تحولات نقاشی معاصر ایران و تحولاتی كه در دیگر عرصه های هنری كشور صورت گرفت، بود.

تأسیس دانشكده هنر از یك سو و فقدان كمال الملك از سوی دیگر باعث شد حركت های نوجویانه ای در جهت شكستن سنت های پیشین با یك زاویه كوچك اما با چشم اندازی فراخ ایجاد شود. حضور بعضی از دانشجویانی كه در خارج از كشور تحصیل كرده بودند و فرانسوی ها در ایران یك تحول و نگرش جدیدی را در عرصه نقاشی شكل داد. از طرفی تعدادی از شاگردان كمال الملك كه در دانشكده هنر تا مدت ها تأثیرگذار بودند، بعد از مدتی دیگر نتوانستند جلوی این روند رو به انقراض مكتب كمال الملك را بگیرند. دگرگونی های اجتماعی دیگری هم بعد از جنگ جهانی به نوعی بر سرعت روند نوگرایی هنر و نقاشی ایران تأثیر گذاشت.اولین جرقه های این نوگرایی را می توان در سال ۱۳۲۵ دید كه اولین نمایشگاه هنرهای زیبای تهران تشكیل شد كه تأثیرات نوجویانه هنرمندان آن روزگار در این نمایشگاه كاملا مشهود بود. منظور از نوگرایی حركتی است كه تقابل با سنت های پیشین دارد.

در نقاشی سنتی ، تمایلات ناتورالیستی و رئالیستی است و از طرف هنرمندانی مثل كمال الملك مطرح شد. گرچه این حركت ها در مقایسه با نقاشی نویی كه در اروپای آن زمان جریان داشت خیلی تازه به نظر نمی رسید اما به هر حال حركت خاص و تحول جدیدی بود. از طرفی مطبوعات داخلی هم با انتشار مطالب اجتماعی، ادبی، تاریخی و نقد هنرهای تجسمی تلاش داشتند تا در قالب این مقالات قسمت هایی از نقاشی غرب را به جامعه ایران معرفی كنند.این تبلیغ نقاشی مدرن با انتشار مقالات و طرح مباحث جدید تا حدود سال ۱۳۲۸ ادامه پیدا كرد. در این دوران جلیل ضیاپور از فرانسه وارد ایران شد و بحث های جدیدی را درباره سبكی به نام كوبیسم مطرح كرد. ضیاپور علاقه زیادی به این قالب داشت و فكر می كرد این سبك می تواند هنر نقاشی ایران را متحول كند. وی مجله ای را به عنوان «خروس جنگی» منتشر كرد و سخنرانی هایی هم در آن به چاپ رسید. این تنوع آرا و بحث نو و كهنه ای كه ضیاپور مطرح كرد به علاوه تمایلات طبیعت گرایانه ای كه به صورت سنتی ادامه داشت، یك جور آشفتگی در فضای هنری ایران بوجود آورد. در سال های دهه ۳۰ تا ۵۰ روند تجربه اندوزی هنرمندان ایرانی، كشف یافته های نو و توجه به هویت ملی در تركیب با هم در آثار نقاشان و هنرمندان نمود پیدا كرد.

با وجود نگاه نوجویانه، هنرمندان خواه ناخواه چیزهایی كه از غرب وام گرفته بودند، بكار می بردند. هرچند همواره هر آنچه از غرب دریافت می كردند، خواسته و ناخواسته نگرش ایرانی و شرقی هم در آن تركیب می شد. با این حال نوعی تناقض و ناهماهنگی در آثار آن زمان به خوبی دیده می شد. تأكید بر نوگرایی افراطی و عدم توجه به مخاطب باعث شد جریان «هنر نو» مورد انتقاد قرار بگیرد. در این اوضاع در عرصه نقاشی آرام آرام شاخه های جدیدی بوجود آمد. شاخه ای به نام تمایلات امپرسیونیستی كه به طور جدی و به صورت یك جریان مطرح شد و نیز شاخه ای به نام جریانات كوبیستی كه نمایندگان خاص خود را داشت و هنرمندان زیادی را گرد خود جمع كرد. این شاخه های مختلف نقاشی با برگزاری نمایشگاه ها و شركت در بی ینال های مختلف بالاخره باعث انحطاط مكتب كمال الملك بعد از نزدیك به ۳۰ سال شدند. این انحطاط محو شدن چهره انسان از پرده های نقاشی و حركت به سوی انتزاع در مضامین را در پی داشت.

در سال های نزدیك به انقلاب نیز جریان های خاصی در كنار جریان هنر پیش از انقلاب بوجود آمد. از جمله تمایلات امپرسیونیستی، تمایلات آبستره و اكسپرسیونیستی، تمایلات انتزاعی و نوجویانه كه سعی داشتند هنر سنتی را با باورهای مردمی در قالب «پاپ آرت» تركیب كنند. همچنین جریان نگارگری سنتی نیز در كنار این جریانات خیلی كم رمق راه خود را طی می كرد. با نزدیك شدن به دوره انقلاب، هنر اعتراض در آثار هنرمندان نمود یافت. این نقاشی ابتدا خودش را در قالب نقاشی سیاه نشان داد و با كنایه های خاص خود كه به «هنر معترض» تبدیل شد به خاطر آشكار بودنش برای مردم قابل فهم تر شد. در كنار تمام این جریانات جریان «خط نقاشی» در قالب «كالی گراف» نیز بوجود آمد. هنرمندان در این عرصه سعی داشتند پا را فراتر از سنت های خوشنویسی كهن بگذارند و در قالب نقاشی، آثاری را بیافرینند. جریان دیگر، مكتب سقاخانه ای بود كه مجموعه ای از هنرمندان را كه سعی داشتند از مفاهیم و نقشمایه های سنتی، دینی و ملی خود استفاده كنند، دور هم جمع كرد.