ظرفیت نصب شده نیروگاه های كشور (قطعی دولتی و غیردولتی) تا پایان سال ۱۳۹۱ از ۴۶ هزار مگاوات كنونی به رقمی معادل ۶۶هزار و ۸۰۰ مگاوات خواهد رسید.

برنامه ریزی افزایش ظرفیت سیستم تولید برق كشور طی سال های آینده مبتنی بر جهت گیری به سمت نیروگاه های گازی و چرخه تركیبی با راندمان بالا و آلایندگی كمتر با عنایت به پیشرفت تكنولوژی و ساخت داخل تجهیزات این نوع نیروگاه ها خواهد بود.

بنابراین گزارش،به پایان رساندن و بهره برداری از طرح های نیروگاه های برقابی در دست اجرا و احداث اولین نیروگاه تلمبه ذخیره ای كشور در سیاه بیشه ، افزایش ضریب ذخیره سیستم تولید و پایایی سیستم از حد فعلی و به حداقل رساندن شاخص بروز خاموشی ها،

ایجاد فضای رقابتی و مشاركت بخش خصوصی در زمینه ساخت نیروگاه ها به روش های B.O.O, B.O.T و ارائه برق تولیدی در بازار برق خواهد بود.

این گزارش می افزاید: باتوجه به ظرفیت نصب شده در پایان سال ۱۳۸۴ حدود ۲۵ هزار و ۷۹۲ مگاوات باید در ۸ سال آینده به ظرفیت نیروگاهی كشور افزوده شود. چنین پیش بینی می شود كه بخش قابل توجهی از این افزایش ظرفیت از طریق مشاركت بخش خصوصی به صورت دو روش متداول و شناخته شده در سطح جهان یعنی B.O.T.(ساخت، بهره برداری و واگذاری) B.O.O (ساخت، بهره برداری و مالكیت ) انجام پذیرد.

بنابراین گزارش،اقدامات لازم در این زمینه در كشور آغاز شده و موفقیت هایی در این زمینه حاصل شده است از جمله نیروگاه های گازی جنوب اصفهان B.O.T، رود شور و طوس B.O.O است.

۵ واحد از توربین های گازی نیروگاه جنوب اصفهان درسال ۱۳۸۴ به بهره برداری رسیده و نیروگاه های رودشور و طوس در سال ۱۳۸۵ وارد مرحله بهره برداری شدند.

در برآورد ظرفیت های افزوده شده تولید در سال های آتی صرفا ظرفیت نیروگاه هایی كه ساخت آنها قطعی شده مد نظر قرار گرفته است. درحقیقت نیروگاه های قطعی شامل تمامی نیروگاه های دولتی و نیروگاه بخش خصوصی (نیروگاه های طوس، رود شور ۱ و ۲، زنجان ۴، هرمزگان ۱، عسلویه ۲، خرم آباد، خرمشهر، سرخس، قشم، كاشان و كهنوج ۱ به روش B.O.O و نیروگاه های جنوب فارس، جنوب اصفهان و گناوه به روش B.O.T) است كه تاكنون احداث آنها قطعی شده است.

● ساخت ۳۴ نیروگاه بخش خصوصی در مرحله طرح و مذاكره

بر اساس این گزارش، ۳۴ نیروگاه بخش خصوصی در مرحله طرح و مذاكره هستند كه با قطعیت یافتن ساخت و راه اندازی آنها در سال های آتی علاوه بر ظرفیت قطعی ذكر شده به مجموع ظرفیت نیروگاه های كشور افزوده خواهد شد.

روند افزایش ظرفیت انواع نیروگاه ها طی سال های ۱۳۸۵ تا پایان ۱۳۹۱ به شرح زیر است:

● نیروگاه های چرخه تركیبی

ظرفیت نامی بخش بخار نیروگاه های چرخه تركیبی طی سال های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۱ حدود ۳۶۹۰ مگاوات افزایش یافته كه باتوجه به ظرفیت موجود در پایان سال ۱۳۸۴ به رقمی معادل ۵۷۳۴ مگاوات خواهد رسید. نظر به اینكه ظرفیت بخش گاز این نیروگاه ها حدود ۲/۲ برابر بخش بخار است، بنابراین ظرفیت نیروگاه های چرخه تركیبی در انتهای سال ۱۳۹۱ به رقمی حدود ۱۸هزار و ۱۴۰مگاوات خواهد رسید كه سهمی معادل ۲۸ درصد از كل ظرفیت نیروگاه ها خواهد داشت.

افزایش تولید در نیروگاه های چرخه تركیبی علاوه بر افزایش راندمان سیستم تولید و كاهش مصرف سوخت فسیلی، اثرات مثبت زیست محیطی را به دنبال خواهد داشت.

● نیروگاه های گازی

گرچه با لحاظ نمودن قیمت سوخت تحویلی به وزارت نیرو، نیروگاه های گازی به صورت سیكل ساده نیز توجیه اقتصادی دارند ولی از دیدگاه منافع ملی، تبدیل این نوع نیروگاه ها به نیروگاه های چرخه تركیبی از جمله سیاست های صنعت برق است.

امكان ساخت داخل بخش اعظم این نیروگاه ها از مزایایی است كه باید به آن توجه نمود. در سال ۱۳۹۱ سهم این نیروگاه ها معادل ۳۰ درصد از كل ظرفیت نیروگاه های كشور خواهد بود.

● نیروگاه های بخاری

به دلیل سرمایه گذاری زیاد برای احداث نیروگاه های بخاری، افزایش ظرفیت این نوع نیروگاه ها طی سال های آتی از اولویت های سیاست های وزارت نیرو نیست و سهم آن در توسعه ظرفیت نیروگاهی كشور كمتر خواهد شد.

● عدم الگوی مصرف برق دلیل كم توجهی به احداث نیروگاههای بخار

از دیگر دلایل عدم توجه آن چنانی به نیروگاه های بخاری، الگوی مصرف برق در كشور است كه انتظار می رود در ۸ سال آینده نیز همچنان به پیك گرایی خود ادامه داده و نیروگاه های بخاری عمدتا نیروگاه های بار پایه هستند.

نباید این واقعیت را نیز نادیده گرفت كه ساخت نیروگاه های هسته ای كه خود نوعی نیروگاه پایه هستند، نیاز به نیروگاه های بخاری فسیل سوز را كاهش می دهد. به هر حال انتظار می رود تا سال ۱۳۹۱ سهم این نیروگاه ها معادل ۲۲ درصد از كل ظرفیت نیروگاه های كشور باشد.

● نیروگاه های برقابی

با بهره برداری از ۱۰۲۶ مگاوات نیروگاه برقابی در سال ۱۳۸۴ مجموع ظرفیت این نیروگاه ها در پایان سال ۱۳۸۴ به ۶۰۳۸ مگاوات رسید كه نسبت به سال قبل از آن از رشدی معادل ۵/۲۰ درصد برخوردار بوده است.

همچنین با بهره برداری از نیروگاه های برقابی در دست ساخت از سال ۱۳۸۵ تا انتهای سال ۱۳۹۱ حدود ۶۱۸۰ مگاوات به ظرفیت این نیروگاه ها اضافه شده و به ۱۲۲۲۰ مگاوات خواهد رسید كه معادل ۲/۱۸ درصد از كل ظرفیت نیروگاهی كشور خواهد بود.

نیروگاه های برقابی به دلیل عدم مصرف سوخت های فسیلی و داشتن قدرت مانور بالای بهره برداری، اهمیت ویژه ای در پایداری شبكه دارند.

گزارش از اكبر محمودی