همایش اقتصاد هنرهای تجسمی ـ چالش‌ها و راهبردها ـ با همكاری معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری و پژوهشكده فرهنگ و هنر جهاد دانشگاهی بهمن و اسفندماه سال‌جاری برگزار می‌شود.

مجتبی آقایی – مدیر هنرهای تجسمی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در نشست خبری كه صبح امروز در موزه امام علی (ع) برپا شده بود درباره زمینه‌های برپایی این همایش توضیح داد: با وجود آن‌كه تولید آثار هنرهای تجسمی و ارایه آن طی سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است، اما به همان اندازه فرصتی برای پرداختن به مباحث پژوهشی فراهم نشده است.

او ادامه داد: تعداد زیاد جشنواره‌ها، نمایشگاه‌ها و به خصوص اكسپوهای هنری در چندساله اخیر به تبی فراگیر در عرصه هنرهای تجسمی بدل شده است، درحالی‌كه بعد از گذشت ۳۰ سال از پیروزی انقلاب اسلامی كه به حق در این دوران حجم وسیعی از تولیدات هنرهای تجسمی را شاهد بوده‌ایم نیاز به آسیب‌شناسی پژوهشی این جریان احساس می‌شود و حقله مفقوده اقتصاد هنر كه كم‌تر به آن پرداخته‌ایم باید مورد ارزیابی قرار بگیرد.

آقایی با اشاره به برپایی نمایشگاه‌های بزرگ فروش و عدم بررسی نتایج آن توضیح داد: اكسپوهای مختلف برپا می‌شود و رونقی هم به بازار فروش آثار هنری در ایران داده شده است كه البته منشأ اصلی آن حراجی‌های كریستی، ساتبی و ... است، اما اگر كمی كنكاش و جست‌وجو در میزان موفقیت این اكسپوها داشته باشیم می‌فهمیم كه فروش‌ها متأسفانه خیلی جدی نیست و اگر همین كلكسیونرها و گالری‌داران سرمایه‌های خود را برای خرید آثار مصرف نكنند، قطعا مقوله اقتصاد هنر جایگاهی ندارد.

مدیر موزه امام علی (ع) پرداختن به مقوله اقتصاد هنر را مأموریت سازمانی خود دانست و گفت: باید قبل از پرداختن به اقتصاد هنر زمینه‌ها و راهبردهای چالشی آن بررسی شود، چه بسا كه این همایش قرار است چنین كاری انجام دهد و امید داریم یافته‌های آن در كنار سایر فعالیت‌های ما خاك نخورد و نگاه كاربردی به آن انجام شود و در خلال آن شاهد حضور و ظهور پژوهشگران خوبی در این عرصه باشیم تا هم‌پای تولید اثر تجسمی به مباحث پژوهشی نیز نگاهی جدی صورت دهیم.

او تصریح كرد: متأسفانه مقوله اقتصاد هنر تاكنون مورد توجه جدی قرار نگرفته است و در حد چند سخنرانی پراكنده در مراكز مختلف خلاصه شده است، درحالی كه ما تلاش داریم با رویكردی پژوهشی و دانشگاهی فراخوانی عام در این عرصه صورت دهیم و آن را به جریانی مستمر بدل كنیم.

آقایی خاطرنشان كرد: افكار عمومی خوشبختانه متوجه شده كه هنرهای تجسمی به مانند یك كالای سرمایه‌ای عمل می‌كند و به ارزش‌های آن پی برده‌اند هرچند كه جای تأسف دارد این ارزش به واسطه‌ حراجی‌های بین‌المللی شناخته شده است.

در ادامه این نشست حسین نوری‌نیا مدیر پژوهش پژوهشكده فرهنگ و هنر جهاد دانشگاهی توضیح داد: یك سال پیش جهاد دانشگاهی پروژه‌ای را برای بررسی مسایل و مشكلات هنرهای تجسمی از دیدگاه هنرمندان آغاز كرد و در راستای آن با ۳۰ تن از هنرمندان برجسته این حوزه مصاحبه كردیم و با تحلیل یافته‌های این گفت‌وگوها به این نتیجه رسیدیم كه مقوله اقتصاد هنرهای تجسمی در حوزه تولید و مصرف یكی از اساسی‌ترین مشكلات این بخش محسوب می‌شود و از آن‌جا كه موزه هم در برنامه‌ی سال جاری خود چنین همایشی را طرح كرده بود قرار شد با همكاری سازمان این همایش را برپا كنیم.

او ادامه داد: حوزه اقتصاد هنرهای تجسمی علی‌رغم ضعف‌های زیادی كه دارد و با وجود آن‌كه در برنامه چهارم توسعه به آن پرداخته شده است، اما با پیچیدگی‌های مختلفی روبه‌روست و متأسفانه سازمان‌های مرتبط از پنج درصد بودجه‌ی خود برای خرید آثار هنری استفاده نمی‌كند، درحالی‌كه این مسئله اهمیت زیادی دارد.

نوری‌نیا همچنین به انواع فراخوان‌های منتشرشده برای این همایش اشاره كرد و افزود: بخشی از فراخوان از طریق پوستر و به صورت عام منتشر می‌شود و در كنار آن از دانشكده‌ها و پژوهشكده‌ها و مجموعه‌ی گالری‌داران در سطح كشور دعوت به عمل خواهیم آورد و در بخش دیگری از این همایش سه سخنرانی ویژه داریم.

او ادامه داد: بعد از انتشار فراخوان عمومی و خاص چكیده مقالات توسط شورای علمی به تأیید می‌رسد و موارد تصویب‌شده باید مقالات خود را به صورت كامل ارسال كنند كه این مقاله توسط شورای علمی بررسی و به دو داور شورای دانشگاهی ارجاع می‌شود تا نهایتا از میان آن‌ها ۱۵ مقاله برای ارایه در روز همایش انتخاب شود، البته از آن‌جا كه تعداد مقالات بیشتر است لذا اصل و چكیده تمام مقالات به صورت كتاب منتشر می‌شود.

او همچنین درباره‌ی شورای علمی این مجموعه گفت: به صورت مقدماتی شورایی برای تعیین محورهای همایش تعیین شده است كه به زودی به این مجموعه افراد دیگر نیز اضافه می‌شوند تا كار ارزیابی مقالات را انجام دهند، البته از آن‌جایی كه بحث اقتصاد هنر مقوله‌ای میان‌رشته‌ای است و چند ركن جدی دارد از دانشكده‌های حوزه علوم اجتماعی، اقتصاد، مدیریت و ... نیز دعوت به عمل می‌آید.

آقایی نیز تصریح كرد: ما بعد از این نشست انتظار نداریم تمام سوال‌ها وجواب‌های موجود در این زمینه را به دست آوریم و از خلال‌ آن دستورالعمل بگیریم. اما قطعا برپایی این سمینار شروعی خواهد بود كه در حوزه مدیریتی ما تعریف می‌شود. تا حداقل در این عرصه براساس یافته‌های شخصی و سلیقه‌ای عمل نكنیم.

او همچنین درباره‌ی حضور سخنرانان بین‌المللی گفت: تلاش داشتیم همایش به شكل بین‌المللی برپا شود، اما بعدا متوجه شدیم كه بهتر است این مقوله ابتدا در داخل آسیب‌شناسی شود و بعد از نظرات صاحب‌نظران بین‌المللی بهره بگیریم. اما باز هم مذاكرات اولیه‌ را برای حضور مدیران حراجی‌های كریستی و ساتبی انجام داده‌ایم كه هنوز قطعی نیست.

او در بخش دیگری از صحبت‌های خود درباره‌ی برنامه‌های دفتر هنرهای تجسمی سازمان فرهنگی هنری شهرداری برای برپایی اكسپوهای تجسمی گفت: اكسپوی بزرگ سال تهران، اكسپوی هنرهای دینی و اكسپوهای موضوعی از جمله برنامه‌های ما در این زمینه است كه البته باید كم‌ و كیف آن ارزیابی شود و حتا ممكن است در بخش اكسپوهای دینی و موضوعی به صورت منطقه‌ای نمایشگاه‌هایی برپا كنیم. زیرا كه مخاطبان و نیازهای آن‌ها در هر منطقه از شهر متفاوت است.

آقایی در پایان گفت: راه نرفته در حوزه هنرهاس تجسمی بسیار است، امیدواریم در این مسیر بتوانیم حداقل‌ها را صورت دهیم.

همایش اقتصاد هنرهای تجسمی با محورها و موضوعاتی همچون رونق‌بخشی اقتصاد هنرهای تجسمی و چالش‌های موجود پیش رو، نقش و جایگاه سیاست‌گذاری‌های حاكمیتی در رونق‌بخشی اقتصاد هنرهای تجسمی، نقش و جایگاه بخش خصوصی و غیردولتی در رونق بخشی اقتصاد هنر، بررسی تطبیقی وضعیت اقتصاد هنرهای تجسمی در ایران و جهان، رابطه هنر و اقتصاد و اثرگذاری آن‌ها بر یكدیگر و ... ۳۰ بهمن و یكم اسفندماه برگزار می‌شود.