دومین بازار فروش آثار هنری تهران عصر روز یکشنبه در حالی با حضور معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و هنرمندان سرشناسی چون محمود فرشچیان در تالار وحدت افتتاح شد که به نظر می رسید به رغم چند ماه برنامه ریزی و آمادگی اعلام شده چنین رویداد بزرگی، نمایشگاه هنوز آماده افتتاح نیست. بیشتر آثار این نمایشگاه که در سه طبقه تالار وحدت به نمایش در آمده بود بدون برچسب نام هنرمند و توضیح درباره اثر بودند و قیمت هیچ یک از آثار نیز مشخص نبود. البته باید این نکته را از یاد نبرد که همزمانی برگزاری این نمایشگاه با برگزاری مراسم بزرگداشت رودکی یکی از دلایل آماده نبودن تالار وحدت برای برگزاری این رویداد بود. در واقع بزرگداشت رودکی که روز یکشنبه با حضور رئیس جمهوری در تالار وحدت برگزار شد، قرار بود ۱۵ آذر ماه برگزار شود. اما مسوولان برگزاری همایش رودکی به دلیل آماده نبودن مقالات ارائه شده برای برگزاری آن بدون هماهنگی با اکسپو آن را به اول دی موکول کردند. با توجه به حضور رئیس جمهوری در این مراسم نیز تالار وحدت از عصر روز شنبه پلمب شده و مسوولان برگزاری نمایشگاه و غرفه داران نتوانسته بودند در زمان مقرر غرفه ها را آماده کنند. اکسپوی هنری بازار فروش آثار است و باید ارائه آثار در آن به شیوه ای مناسب باشد تا کسانی که تمایل به خرید آنها دارند بتوانند به راحتی آثار را انتخاب کنند. اما صرفنظر از دیر آماده شدن نمایشگاه نحوه چیدمان نمایشگاه و نورپردازی این نمایشگاه مناسب نبود و آثار بدون هیچ قاعده ای در کنار یکدیگر قرار گرفته بود. اما با این همه در میان آثار به نمایش در آمده به ویژه سوی نگارخانه داران نمونه های منحصر به فردی به چشم می خورد که به نظر می رسد به رونق چنین برنامه ای کمک کند.

● دستاورد خوبی برای رونق تجسمی

پیش از مراسم رسمی افتتاح نمایشگاه محمدحسین ایمانی خوشخو معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنانی با اظهار خرسندی از شروع چنین حرکت بزرگ هنری آن را گام مهمی در جهت رونق اقتصاد هنر دانست و گفت: «امیدواریم در کنار آن دستاوردهای خوبی برای رونق هنرهای تجسمی داشته باشیم. به شخصه از زمانی که مسوولیت معاونت هنری وزارت ارشاد را برعهده گرفتم، دغدغه زیادی در حوزه اقتصاد هنر داشتم و همواره از نگاه اقتصادی به تجسمی نگاه کردم. صحبت از هنر، بدون توجه به این نگاه اقتصادی باعث می شود که از دیگر جوامع عقب بیفتیم زیرا در جوامع امروزی فرهنگ به عنوان صنعت دیده می شود و صنایع فرهنگی به معنای نگاه اقتصادی به هنر محسوب می شود.»

ایمانی خوشخو با بیان اینکه این اتفاق اقتصادی این روزها در حوزه موسیقی و سینما نتیجه خوبی داشته است درباره حوزه تجسمی که مهم ترین جنبه برگزاری اکسپوهای هنری است، گفت: «امروز ما در حوزه موسیقی با توجه به درآمد سه میلیارد تومانی با مازاد تقاضا روبه رو هستیم و در مقوله تئاتر نیز باید از این هنر حمایت و شرایط اقتصادی آن شکوفا شود اما در حوزه تجسمی مولفه هایی چون بازار، قیمت گذاری، چانه زنی و... در این سال ها مطرح نشده است و اقتصاد هنرهای تجسمی پیشرفت نداشته است. در حوزه هنرهای تجسمی به رغم اینکه تمام مولفه های آن همچون قیمت، عرضه، تقاضا و غیره تعریف شده است بسیاری از هنرمندان حوزه تجسمی با مشکل فروش آثار خود مواجه هستند و نمی دانند که برای آثار خلق شده خود باید چه کار کنند؟، زیرا این آثار مشتری خاص خود و طرفداران ویژه ای دارد اما حرکتی کند در عرصه اقتصادی را طی می کند.»

معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به برپایی حراجی های بزرگ دنیا گفت: «به شکل موردی در داخل کشور و سایر کشورها شاهد عرضه آثار هنرمندان تجسمی و استقبال از آنها هستیم اما این حرکت در مقابل حجم انبوه تولید آثار هنری در ایران اتفاق کوچکی است و باید شرایطی فراهم شود تا تمام هنرمندان این حوزه به شکل یکسان امکان فروش آثار خود را پیدا کنند، نه اینکه این فروش به چند هنرمند خلاصه شود. اگر این اتفاق بیفتد، متاسفانه آثار هنری ما تبدیل به کالای لوکس می شود و از حجم انبوه متقاضیان آن نیز کاسته خواهد شد، درحالی که ما باید متقاضیان را در برابر عرضه کنندگان مشاهده کنیم که امیدوارم به همت شما به عنوان خالقان آثار هنری، این حرکت تداوم پیدا کند و برپایی اکسپوها در ایران نیز به حرکتی مستمر بدل شود.»

معاون هنری با اظهار تاسف از خارج شدن کالای هنری از سبد مصرف خانواده ها هم گفت: «این اتفاق باید بار دیگر حاصل شود تا مردم بخشی از هزینه های خود را به خرید آثار هنری اختصاص دهند و امید داریم که برپایی این اکسپو به این حرکت کمک کند و در کنار آن خریداران خارجی نیز در تقویم برنامه های خود نمایشگاه بزرگ فروش آثار هنری ایران را قرار دهند. دفتر هنرهای تجسمی نیز با شناسایی بازار منطقه ای به این سمت می رود که این حرکت را به جایگاه ثابتی در دنیا بدل کنند. بخش دولتی حامی شماست و به فراهم شدن این فضا کمک می کند لذا می توانیم امیدوار باشیم که این حرکت های خودجوش، مقطعی نباشد و در یک بستر هماهنگ پیش برود زیرا هنرمندان ما سرمایه های فرهنگی و معنوی هستند که اگر وارد عرصه اقتصاد هنر نشوند کارهایشان در موزه ها باقی می ماند.»

محمود شالویی مدیرکل اداره دفتر هنرهای تجسمی نیز در بخش دیگری از این برنامه از حضور هنرمندان، نگارخانه داران و مجموعه داران خصوصی و غیرخصوصی در این اکسپو به عنوان یک نقطه مثبت در برگزاری آن نام برد و گفت: «امید داریم که رویداد بزرگ هنری را رقم بزنیم، زیرا امروز باید کاری کرد تا اقتصاد هنر راکد مان به حرکتی پویا بدل شود. دفتر هنرهای تجسمی باید گام های بلندی را با همراهی شما به سوی اقتصاد هنر بردارد و اگر این کار را صورت ندهد جامعه هنری با مشکل بزرگی روبه رو خواهد شد. »

او برپایی این آرت اکسپو را اتفاق بزرگی دانست که با حمایت وزارت ارشاد و معاونت هنری می تواند به یک جریان تبدیل شود تا بازار هنری را در کشور توسعه داده شود: «مطمئن باشید اگر سودی از فروش این آثار حاصل شود برای ما نخواهد بود و ما هیچ چشم داشتی به آن نداریم، بلکه هدف ما سرمایه گذاری برای رونق اقتصاد هنر است و از این روی خودمان اولین مشتری آثار شما هستیم، یعنی حتی اگر در این اکسپو خریداری هم نباشد ما خودمان خریدار آثار شما خواهیم بود. تلاش ما بر این است تا از بخش خصوصی برای استمرار برپایی این اکسپوها حمایت کنیم تا این آثار را در بازارهای جهانی به ظهور برسانیم. به همین دلیل با بسیاری از سفارتخانه ها و رایزن ها ارتباط برقرار کردیم و تعدادی از خریداران خارجی نیز از مشتری های این اکسپو محسوب می شوند.»شالویی همچنین از درخواست وزیر ارشاد و تمام دستگاه های دولتی برای اختصاص نیم درصد بودجه عمرانی برای خرید آثار هنری که در این رویداد هنری ارائه شده است، خبر داد: «البته با حمایت های ایشان طرحی در حال شکل گیری است تا به جای اختیاری بودن استفاده از این نیم درصد بودجه از سوی دیگر نهادها این اتفاق اجباری شود، پس می توان سال آینده را سال اکسپوهای متعدد هنری نام نهاد.»

محمود فرشچیان مینیاتوریست سرشناس ایرانی نیز که به رغم بیماری در این مراسم شرکت کرده بود، با ابراز خوشحالی از برگزاری چنین رویدادی گفت: «در کنار مقوله اقتصاد هنر باید راه هنرمندان بزرگ گذشته را که نا م شان در تاریخ این مرز و بوم حک شده پاس داشت. بی شک در راه هنر باید مقاومت و پایداری کرد، یعنی جان سختی و فداکاری از وظایف شماست. چه بسا که اساتید بزرگ هنر ایران که امروز جاودانه شده اند و مایه افتخار ما هستند چنین کردند. توصیه می کنم هنرمندان ما از آسانیابی در هنر پرهیز کنند زیرا باید آن نیروی یزدانی را پاس داشت که به ما عنایت شده است. دعا می کنم هنرمندان ما موفق باشند و باعث استقلال و شکوه ایران شوند.»

دومین نمایشگاه بزرگ آثار هنری تهران (آرت اکسپو) با ۱۵۰۰ اثر نقاشی، خوشنویسی، نقاشی خط، مجسمه، عکس و نقاشی های قهوه خانه از ۷۵۰ هنرمند در قالب ۵۷ گالری به همراه موسسه صبا، بنیاد استاد اسماعیل زاده، گروه آفتاب و... از اول تا ۱۵ دی در تالار وحدت میزبان برپا شده است. گران ترین اثر نمایشگاه ۴۰ میلیون تومان و ارزان ترین آن ۶۰۰ هزار تومان است البته در میان نگارخانه های شرکت کننده برخی از نگارخانه های سرشناس تهران به دلیل آنکه بعد از برگزاری این نمایشگاه قرار است سومین دوره هفت نگاه را برگزار کنند از شرکت در این نمایشگاه صرفنظر کردند.