تأمین آب سالم اقدامی اساسی برای تضمین سلامت جامعه است اما در حال حاضر بسیاری از شهروندان به علت نامناسب بودن كیفیت آب بجنورد به استفاده از دستگاه تصفیه آب و خرید آب معدنی روی آورده اند؛ این در حالی است كه رئیس دانشگاه علوم پزشكی خراسان شمالی معتقد است آب مصرفی شهروندان هیچ گونه مشكلی ندارد.

یكی از شهروندان بجنورد می گوید: به دلیل ناراحتی معده به پزشك داخلی مراجعه كردم و پزشك معالج علت بروز این بیماری را نامطلوب بودن كیفیت آب عنوان كرد.روشنی می افزاید: به توصیه پزشك برای پیش گیری از روند بیماری، دستگاه تصفیه آب خریداری كرده ام.یكی دیگر از شهروندان می گوید:به دلیل كلر بیش از حد موجود در آب، بوی نامطبوع، گچ گرفتگی سمار و كتری مجبورم از آب معدنی استفاده كنم.حاتمی می افزاید: هر ماه باید هزینه زیادی برای خرید آب معدنی صرف كنم.وی تصریح می كند: بیشتر خانواده ها سعی می كنند برای حفظ سلامت خانواده خود از دستگاه تصفیه کننده آب استفاده كنند.سروری یكی دیگر از شهروندان می گوید: در حال حاضر تبلیغات گسترده ای برای فروش دستگاه های تصفیه آب انجام می شود.وی تصریح می كند: برخی از شهروندان از بیماری سنگ كلیه رنج می برند و پزشكان علت بروز این بیماری را كلر بیش از حد آب شهر ذكر می كنند.وی ادامه می دهد: تمامی ادارات از آب تصفیه شده یا آب معدنی استفاده می كنند.

● تبلیغات یا واقعیت

سختی آب شرب بجنورد ۹۴۸ است كه بعد از تصفیه به ۱۸۴ می رسد. كلر آب نیز با انجام این عملیات گرفته خواهد شد، در مرحله بعدی آنالیز آب را در نظر داشته باشید بعد از چند ثانیه آب بدون تصفیه تبدیل به لجن و جلبك می شود. فروشنده با گفتن این جملات و انجام آزمایش روی آب شرب بجنورد می گوید: این دستگاه بو و طعم نامطبوع آب، رسوبات لوله، ذرات شن، لجن، میكروب ها و انگل ها، آلودگی های شیمیایی و ... آب را برطرف می كند.وی می افزاید: اگر می خواهید به راحتی زندگی كنید و از سختی موجود در آب رنج نبرید، توصیه می كنم این دستگاه را خریداری كنید.فروشنده این جملات و عملیات را برای تك تك مراجعه كنندگان تكرار می كند و از شهروندان می خواهد این دستگاه را خریداری كنند.

● آب تصفیه شده در ادارات

به دلیل نامطلوب بودن آب شرب، سختی آب و تبلیغات فروشندگان دستگاه تصفیه آب ترجیح می دهیم از این نوع دستگاه استفاده كنیم.موفق، مسئول روابط عمومی شهرداری بجنورد با گفتن این جملات می گوید: آب شرب مصرفی در شهر بجنورد كیفیت مطلوبی ندارد.مسئول روابط عمومی سازمان جهاد كشاورزی خراسان شمالی نیز می گوید: به دلیل املاح بیش از حد موجود در آب شرب بجنورد این سازمان برای سلامت كاركنان ۲ دستگاه تصفیه آب خریداری كرده است.حیدری می افزاید: مسئولان مربوطه می توانند با برنامه ریزی دقیق تر برای بهبود آب شرب در شهر اقدام مناسبی انجام دهند.وی بیان می كند: شركت آب و فاضلاب می تواند دستگاه تصفیه آب مناسبی برای تمام شهروندان تهیه كند.وی اضافه می كند: با توجه به جمعیت زیاد كاركنان این سازمان تعداد دستگاه های تصفیه آب فعلی باید افزایش یابد.وی ادامه می دهد: یكی از برنامه های سازمان، اختصاص اعتباراتی برای سلامت كاركنان است و از محل اعتبارات سازمانی دستگاه های تصفیه آب خریداری شده است.شركت سهامی آب منطقه ای، شهرداری منطقه یك و دو و بنیاد مسكن سازمان آب و پرورش هم از اداراتی است كه كاركنان آن ها از دستگاه تصفیه آب یا آب بش قارداش استفاده می كنند. علاوه بر این استفاده از آب معدنی نیز در ادارات بسیاری مشاهده می شود.رئیس دانشگاه علوم پزشكی خراسان شمالی در این خصوص می گوید: دلیل استفاده كاركنان این دانشگاه از آب بش قارداش بهبود رنگ چای مصرفی است و ربطی به كیفیت آب بجنورد ندارد.دكتر جواد شاهین فر می افزاید: تاكنون ۲۱ آزمایش در خصوص كیفیت آب شرب بجنورد انجام شده است و این آب برای مصرف شهروندان هیچ گونه مشكلی ندارد.وی تصریح می كند: سختی آب باعث كدر شدن رنگ چای می شود و بیشتر ادارات برای این كه رنگ چای مصرفی آنان كدر نشود، از آب تصفیه شده استفاده می كنند.

● تاكنون تحقیق جامعی انجام نشده است

بالا بودن نیترات موجود در آب باعث بروز سرطان مری و معده می شود؛ این در حالی است که تاكنون تحقیق جامعی در خصوص این كه آب شرب بجنورد مشكل دارد، انجام نشده است.یكی از پزشكان متخصص با بیان این مطلب، می افزاید: احتمالاتی در خصوص نامطلوب بودن آب بجنورد وجود دارد اما باید آزمایش های لازم انجام شود.اما یك پزشك دیگر می گوید: استفاده از آب سخت برای انسان مضر نیست و تا حدودی هم مفید است. وی می افزاید: به طور معمول شكستگی استخوان های افرادی كه آب سخت می آشامند، زودتر بهبود می یابد و بروز بیماری راشیتیسم در این افراد كمتر است.وی ادامه می دهد: با وجود مزیت آب سخت برای بدن، سختی بیش از حد آب نیز مضراتی دارد كه مهم ترین آن تولید سنگ كلیه به دلیل رسوب یون های محلول آب است.وی تصریح می كند: آب سخت برای رختشویی و مصرف در كارخانه ها مناسب نیست، آب سخت سبب ایجاد قشر آهكی روی جداره دیگ های بخار می شود.

● افزایش سختی آب در سال های اخیر

آب های استحصالی طی سال های اخیر سختی بالایی پیدا کرده و با افزایش بیش از حد گچ محلول در آب صدمات زیادی ناشی از همین مسئله در امور مصرفی حاصل شده است.وقار موسوی یكی از استادان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد با گفتن این مطلب می گوید: در سال های اخیر با افزایش جمعیت، بهره برداری زیادی از منابع آب برای مصارف كشاورزی، شرب و صنعتی انجام می شود.وی می افزاید: می توان منابع آبی مطمئنی مانند آب شیرین دره را سریع تر به داخل دشت بجنورد منتقل كرد و فشار موجود روی منابع آبی غیر آلوده را كاهش داد.وی ادامه می دهد: برخی از ساکنان مناطق حاشیه ای شهر از آب نامناسب استفاده می كنند.كارشناس بهداشت مسائل بهداشتی آب شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی می گوید: توزیع آب آشامیدنی سالم یكی از مؤثرترین و پایدارترین فناوری ها برای ارتقای سلامت جامعه است.جعفر امانی می افزاید: شركت آب و فاضلاب استان با انجام آزمایش های میكروبی و شیمیایی براساس استاندارد ملی آب شرب ایران، آب را از نقطه استحصال تا محل مصرف تحت كنترل داشته است.وی تصریح می كند: اقدام لازم برای ضد عفونی و گندزدایی آب توزیعی انجام و در همین راستا ۱۶ هزار و ۳۲۲ مورد استفاده در شبكه های آب استان با هماهنگی مراكز بهداشتی كلرسنجی شده است.وی ادامه می دهد: قبل از ارائه راهكارهای عملی استحصال، انتقال، بهسازی و توزیع آب نیاز است، اقدام لازم برای كنترل آب مصرفی باید انجام شود.مدیر عامل شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی نیز می گوید: بسیاری از منابع آب زیر زمینی به علت شوری بیش از حد و داشتن املاح معدنی برای مصارف بهداشتی، صنعتی و شرب غیر قابل استفاده است.»حمید روشن روان« با اشاره به این كه آب از دو بعد بهداشتی و اقتصادی دارای اهمیت است، ادامه می دهد: آب این مایه حیات از بعد اقتصادی به حركت درآورنده چرخه صنعت و رونق بخش كشاورزی است و از بعد بهداشتی آب با كیفیت تضمین كننده سلامت انسان است.وی می گوید: آب آشامیدنی از طریق تعیین كیفیت فیزیكی و شیمیایی و میكروب شناختی ارزیابی می شود.وی ویژگی های آب سالم را عاری بودن از عوامل زنده بیماری زا و مواد شیمیایی زیان آور و بدون رنگ، بو و طعم نامطبوع و قابل استفاده برای مصارف خانگی عنوان می كند.وی آبی را كه دارای عوامل بیماری زای عفونی یا انگلی، مواد شیمیایی سمی، ضایعات و فاضلاب خانگی و صنعتی باشد آب آلوده معرفی می كند و می افزاید: عمده آلودگی آب از فعالیت های انسانی نشأت می گیرد.روشن روان با بیان این كه ۱۰۰ درصد آب توزیعی در شبكه شهرهای استان كلرزنی شده است، می افزاید: در سال جاری هزار و ۳۶ آزمون میكروبی از منابع، مخازن و شبكه توزیع آب شرب استان انجام شده است.وی خاطر نشان می كند: بر این اساس ۱۳۵ نمونه شیمیایی از منابع آب، مخازن و شبكه توزیع برداشت و براساس استاندارد ۱۰۵۳ ملی ایران، آزمون های مورد نظر انجام شده است.معاون بهره برداری شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی نیز می گوید: برخی از افراد سودجو با تبلیغات نادرست برای كسب درآمد بیشتر و با تشویق اذهان عمومی بدون تخصص لازم، به فروش دستگاه تصفیه آب اقدام می كنند.مصرزاده می افزاید: برخی فروشندگان دستگاه تصفیه آب، با انجام آزمایش های غیر تخصصی آب را الكترولیز می كنند که تغییرات ایجاد شده ارتباطی با آلودگی ندارد.وی تصریح می كند: این افراد آزمایش ها را با دستگاه های غیر مرتبط انجام می دهند و اطلاعات نادرستی در اختیار شهروندان قرار می دهند.وی ادامه می دهد: متأسفانه برخی از افرادی كه فروش این نوع دستگاه ها را بر عهده دارند تنها به دنبال منابع درآمدی خود هستند.وی بیان می كند: آب توزیع شده در شهر هیچ گونه مشكلی ندارد و مسئولان بهداشتی استان اقدامات كنترلی لازم را برای ارتقای كیفیت آن انجام می دهند.وی می گوید: ۹۰ درصد افرادی كه اقدام به خرید دستگاه تصفیه آب می كنند، در مورد نحوه دقیق تصفیه آب اطلاعاتی ندارند.وی ادامه می دهد: برخی از مسئولان بدون توجه به فعالیت این افراد مجوز لازم را برای آنان صادر می كنند.وی درخصوص این كه برخی از پزشكان در مورد كیفیت آب شرب اظهار نظر می كنند، می گوید: پزشكان باید با مستندات لازم اظهار نظر كنند و بیان غیر علمی در مورد كیفیت آب شرب منطقی نیست.مدیر عامل شركت سهامی آب منطقه ای خراسان شمالی نیز در این باره می گوید: طبق وزارت نیرو هیچ شهری اجازه توزیع آب غیر مجاز را ندارد و آب توزیع شده در شهر با توجه به استانداردهای جهانی به طور حتم در محدوده مجاز است.محمد علایی با اشاره به این كه تأمین بخش اصلی آب بجنورد از چاه های آهكی است، می افزاید: به این نوع آب مصرفی، آب مطلوب گفته می شود و بخش دیگری از آب تأمین شده شهر از چاه های آبرفتی است كه از کیفیت كمتری برخوردار است.وی تصریح می كند: طبق مصوبه هیئت دولت در سفر دوم رئیس جمهور باید حداكثر تا ۳ سال آینده آب رسانی از سد شیرین دره به بجنورد انجام شود.