قطعی برق در تهران با آنكه از نگاه دولت برنامه‌ریزی شده است اما این دلایل هر روز ابعاد تازه‌ای را به خود می‌گیرد. با آنكه عدم بارش كافی در سال جاری دلیلی كافی برای دولت است تا برنامه‌ریزی را كه چندان هم به آن پایبند نیست،‌ به اجرا درآورد اما با نزدیك شدن به پایان تابستان موضع تازه‌ای در مورد دلیل قطعی برق عنوان می‌شود. امروز بیش از آنكه خشكسالی به عنوان دلیل خاموشی‌های سراسر كشور در ماه‌های اخیر عنوان شود كارشناسان تلفات در شبكه توزیع را دلیل اصلی خاموشی و جیره بندی برق عنوان می‌كنند. با آنكه دولت كاهش تولید نیروگاه‌های برق آبی به دلیل كمبود بارش علت خاموشی‌ها عنوان می‌كند اما نكته قابل توجه این است كه سهم نیروگاه‌های برق آبی در تولید برق كشور آن قدر هم قابل توجه نیست كه كاهش آن شبكه توزیع برق كشور بحران ساز شود. حسین ارغوانی از کارشناسان صنعت برق سهم تولید نیروگاه‌های برق آبی از مجموع تولید برق كشور را ۱۰ درصد عنوان كرده است،‌ بنابراین بخش ناچیزی از كمبود برقی را كه بر كشور عارض شده است می‌توان به حساب كم آبی و خشكسالی گذاشت. اما به رغم قرار گرفتن در فصل خشكسالی میزان تلفات برق در شبكه توزیع كه البته موضوعی تازه نیز نیست آنقدر جدی شده است كه بتواند قطعی گسترده برق را به دنبال داشته باشد. در حقیقت این خشكسالی نیست كه در سال جاری گریبان‌گیر صنعت برق شده است كه فرسودگی شبكه توزیع است كه قطعی برق را به دنبال داشته است.

خشكسالی اگرچه دلیلی موجه می‌نماید اما تقارن آن با فصل بحران زای تحریم‌های اقتصادی ایران دقیقا علت اصلی بحران برق در كشور است. از یك سو عدم توانمندی برای واردات تجهیزات به واسطه تحریم‌های اقتصادی و از سوی دیگر نابسامانی‌های اقتصادی بخش خصوصی فعال در صنعت برق به واسطه عدم دریافت مطالبات خود از دولت همگی دست به دست هم داده و موجب شده است تا اوضاع فرسودگی‌های حاكم بر صنعت برق كشور رو به وخامت گذارد. هر چند محمد احمدیان معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی اعتقاد دارد كه میزان هدر روی و پرت انرژی در شبكه توزیع برق كشور حدود ۱۸ درصد است اما بسیاری از كارشناسان صنعت برق در كشور اعتقاد دارند كه میزان هدر رفت انرژی در شبكه برق كشور به ۲۵ درصد نیز می‌رسد. پیش از این بانك جهانی در گزارش خود میزان هدرروی برق در شبكه توزیع برق ایران را ۱۹ درصد اعلام و آن را بزرگترین در خاورمیانه عنوان كرده بود. فرسودگی شبكه توزیع برق اگرچه مهم‌ترین دلیل تلفات برق عنوان می‌شود اما تنها دلیل هدر رفت برق نیست. به گفته معاون وزیر نیرو در حال حاضر وجود برق‌های غیرمجاز در حاشیه شهرها هدر روی انرژی در شبكه توزیع برق را بسیار بالا برده و به حدود ۱۸ درصد رسانده است اما نمی‌توان به این سوال كه ایران بالاترین هدردهنده برق در خاورمیانه است به دلیل نداشتن اطلاعات از هدرروی برق در كشورهای خاورمیانه با قاطعیت جواب داد.

ارغوانی كارشناس صنعت برق در رابطه با برق دزدی می‌گوید: بخش‌های مختلف تجاری و صنعتی در داخل و اطراف شهرهای بزرگ اقدام به مصرف بی‌رویه برق بدون پرداخت هیچ‌گونه هزینه‌ای می‌کنند. این مسئله پاساژها، گذرهای بازار و برج‌ها و ساختمان‌های تجاری شهری مثل تهران را نیز شامل می‌شود.

این افراد طمعکار که هزینه برق مصرفی خود را به اشکال مختلف نمی‌پردازند به صورت شدیدا مصرفانه و بی‌رحمانه‌ای برق مصرف می‌کنند. کولرهای گازی پرمصرف، لوازم جدید خوراک‌پزی بسیار پرمصرف، لامپ‌ها و روشنایی‌ها در تعداد بسیار بالا و بسیار پرنور در طول شبانه‌روز نتیجه همین اهمال در دریافت هزینه برق و جریمه‌های قانونی این افراد متخلف است. این افراد با روش‌های مختلف از پرداخت بهای برق مصرفی فرار می‌کنند و متاسفانه به دلیل ضعف مدیران میانی، وزارت نیرو و سازمان توانیر نتوانسته‌اند جلوی این مسئله را بگیرند. او در حالی در مورد برق دزدی در صنایع سخن می‌گوید كه تاكنون تعریف برق دزدی تنها به استفاده از برق بدون داشتن انشعاب در حاشیه شهرها محدود شده بود. به گفته ارغوانی اقشار فقیر و حاشیه‌نشینان به دلیل جمعیت زیاد و استفاده از لوازم برقی غیر استاندارد و پرمصرف بخش زیادی از مصرف شبکه سراسری را به خود اختصاص می‌دهند كه خود نوعی برق دزدی محسوب می‌شود. دولت هم به دلیل مشکلات امنیتی که ممکن است این افراد به‌واسطه اعتراض و اغتشاش ایجاد کنند، چندان رغبتی به مقابله با آنها ندارد.

این مسئله در بخش‌های گرمسیر بسیار خطرناک تر است. چون همیشه حاشیه‌نشینان و اقشار کم‌درآمد به دلیل گرمای طاقت‌فرسا از وسائل سرمایشی پرمصرف و غیر استاندارد استفاده می‌کنند.

با آنكه مردم انتظار دارند كه مشكل خاموشی و جیره بندی برق محدود به تابستان است اما بر اساس تحلیل كارشناسان به نظر می‌رسد كه نه تنها محدود به تابستان نخواهد بود كه باید انتظار آن را برای حتی زمستان نیز داشت.

به نظر می‌رسد صنعت برق به نقطه‌ای رسیده است كه باید برای حل بحران آن دنبال راهكاری اساسی گشت. خاموشی و جیره‌بندی برق هرقدر برای سال جاری می‌تواند بحران برق را حل كند اما باری نیست كه صنعت برق را به سر منزل رساند.