روزی خدا ما را از خاک و آب آفرید و ما چه بی رحمانه فراموش کردیم. فراموش کردیم و هیچ کس به خاطر به یاد نیاوردنش سرزنشمان نکرد.

فراموش کردیم که ما هم می توانیم از خاک و آب خلق کنیم. فقط قدرت روح بخشی به مخلوق خود را نداریم.

و ما که جانشین خدا در کره خاکی بودیم فراموش کردیم که آرامش از دست رفته مان در خاک نهفته است.

در زندگی ماشینی امروز که افسردگی بیداد می کند و اضطراب خط بطلان بر لحظه های آرام می کشد، لحظه ای خود را به آغوش مادرت، زمین بسپار تا او با دستان پاکش تو را به آرامش خنک آب و صبر عظیم خاک دعوت کند.

اینجا سرای توست. اینجا زمین است. مادر مهربان من و تو! با او مهربانتر باش. با آب و خاک آشتی کنیم. بیا از آب و خاک که ته مایه وجودی ماست، در دامان هنر، بذر جاودانگی بپاشیم.

بیا طراوت را از آب بگیریم و آرامش را از خاک که ما فرزندان این آب و خاکیم.

اگر این روزها، بعد از پشت سرگذاشتن یک ظهر گرم، ساعات بعد از ظهرتان را به بازدید از فرهنگسرای نیاوران اختصاص دهید یقینا آرامش گم شده ای را که مدتهاست به دنبالش می گردید، آنجا پیدا خواهید کرد. فضای دلپذیر فرهنگسرا با فضای سرسبز و زیبایش وقتی جذابتر می شد که می بینی چند دختربچه، با لباس های رنگارنگ مشغول گل بازی هستند. البته کارشان در نگاه اول به نظر گل بازی می رسد اما کمی که دقت کنی می بینی، گل بازی آنها کم کم تبدیل به خلاقیت می شود و از میان دستان کوچک آنها، آثار بزرگی خلق می شود.

آن طرف تر دخترکی با پیراهن صورتی، چنان محو ساختن کوزه گلی اش شده که سر تا پایش گلی شده و باد آرام آرام روی موهای سیاهش می وزد و او با دستان گلی اش موهایش را کنار می زند. قیافه اش آنقدر خنده دار شده که دلت می خواهد رودربایستی را کنار بگذاری و آستین ها را بالا بزنی و دو دستی به جان گل ها بیفتی تا شاید بتوانی کوزه ای کوچک (نه به قشنگی کوزه دخترک) در حد و اندازه خودت درست کنی.

با همین افکار می توانی جلوتر بروی و وارد تالار اصلی فرهنگسرا شوی. آن وقت است که متوجه می شوی دختر بچه ای که امروز با دست های گلی اش تو را تحت تاثیر قرار داده فردا با آثار ماندگارش تحسین تو را بر خواهد انگیخت.

همانطور که دخترک دیروز سرزمین من، امروز با دست های خلاقش تو را به جشن آب و خاک فرا خوانده است.

فرهنگسرای نیاوران این روزها، میزبان بانوان سفالگر ایران زمین است و برای آنان که نمی خواهند خنکای آب در کوزه و بوی نم کاهگل در گورستان خاطره ها محو شود نوید زندگی دوباره آب و خاک را سر می دهد.

هنوز از راهروی تالار وارد سالن اصلی نشده بودیم که به یاد کوزه آب و کاسه سفالی ماست مادربزرگ افتادم که این روزها جایش را به ظروف آرکوپال داده اما دیگر آب تگری یخچال در پارچ های کریستال و آرکوپال طعم گوارای آب کوزه را ندارد.

وارد تالار که شدم یک دنیا هنر که از ابتدایی ترین عناصر یعنی آب و خاک ساخته شده بودند به جنگ چشمانم آمدند و مرا با خود به ایران قدیم بردند.

با وجوداینکه هنوز آفتاب تمام شهر را پوشانده و گرمای تابستان آزاردهنده است اما نمایشگاه بازدید کننده های زیادی دارد. در میان آثار غرق شده ام و نمی دانم کدامیک را نگاه کنم.

فقط می دانم این هنر بانوی شرقی است که در دستانش متجلی می شود و خاک را اینگونه زیبا خلق می کند.

منیژه آرمین دبیر نمایشگاه سفال بانوان در این باره گفت: بعد از برگزاری دو سالانه هشتم ما حضور چشمگیر زنان را با دیدگاه های هنری در عرصه سفال و سرامیک دیدیم و همانجا به این نتیجه رسیدیم که اگر نمایشگاهی از زنان سفالگر برگزار کنیم شاید بتوانیم به یک فرهنگ سازی مثبت دست پیدا کنیم چرا که انرژی مثبت چشم گیری در وجود بانوان هنرمند دیده می شد.

این هنرمند که بیش از سی سال فعالیت هنری در زمینه نقاشی و سفال داشته است، می گوید: نمایشگاه سفال بانوان پاسخ خوبی برای اهداف ما بود.

وی با اشاره به اهداف برگزاری این نمایشگاه گفت: طرح اندیشه های نوین در عرصه سفال توسط خانم ها، نقش تاثیر گذار سفال در زندگی و نقش زن در هستی و معرفی سفال به عنوان یک پدیده اقتصادی، توسعه کارآفرینی و صنایع خانگی، از جمله اهداف این نمایشگاه است.

● استقبال بانوان سفالگر فوق العاده بود

منیژه آرمین در ادامه گفت: استقبال زنان سفالگر از نمایشگاه فوق العاده بود و عکس ۱۷۰۰ اثر به صورت CD به نمایشگاه رسید و از این آثار ۴۰۰ اثر برگزیده و در نمایشگاه به معرض نمایش گذاشته شدند.

وی معتقد است: زنان سفالگر سرمایه های این مملکت هستند و اکثر کسانی که آثارشان را به نمایشگاه فرستادند جزو بانوان تحصیلکرده و فرهیخته کشور هستند.

منیژه آرمین می گوید: طی چند سال اخیر ظروفی وارد بازار شده که بیشتر جنبه بازاری داشته و اصالت صنایع دستی را ندارد.

●‌ سفال یک هنر اصیل و دارای هویت فرهنگی است

دبیر نمایشگاه ادامه می دهد: پدید آورنده سفال، چه کار سنتی انجام دهد، چه کار مدرن، در مجموع این هنر یک هنر اصیل و دارای هویت فرهنگی است. به شرط آنکه ذهنیت های خوب فرهنگی در آن به چشم بخورد.

این بانوی هنرمند بر این عقیده است که آثار موجود در نمایشگاه در عین اینکه یادآور سنت های اصیل ایرانی است، نگاهی تازه به هنر سفال دارد.

وی گفت: در نمایشگاه سفال بانوان چهار محور مدنظر قرار گرفته که این محورها شامل ۱- تندیس ۲- آثار کاربردی هنری ۳- تابلو ۴- آثار چیدمانی هستند.

او می گوید: سال ها طول می کشد که یک اثر سفالین بر اثر سرما و گرما و مرور زمان دچار تغییر شود کما اینکه همان تغییرات هم زیباست.

همانطور که در حال گفت وگو با دبیر نمایشگاه هستیم عشرت سیروس دبیر اجرایی نمایشگاه نیز به جمع ما می پیوندد و در این باره می گوید: ما از بانوان چهار شهر ایران که سابقه دیرینه ای در هنر سفال داشتند دعوت کردیم که این چهار شهر شامل کپورکان، قم، کاشان و سمنان هستند. وی گفت: کپورکان یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان است که می گویند قدمت هنر این شهرستان با سرخ پوستان هم دوره است. در این نمایشگاه اثر یکی از بانوان این شهر به نمایش گذاشته شد.

منیژه آرمین در ادامه گفت: ما حضور پرشوری را از خانم های شهرستانی شاهد بودیم و خانم هایی از تبریز، سمنان، کاشان، اصفهان، مشهد و... داشتیم که اگرچه تعدادشان خیلی زیاد نبود اما با حضور پررنگ و آثار ارزشمندشان به نمایشگاه سفال غنا بخشیدند.

او معتقد است: این اولین جرقه ای است که در خصوص سفال بانوان زده شده و در سال های آینده نیز دنبال خواهد شد.

● سفال در کشور ما غریب مانده است

منیژه آرمین که با آثار بسیار زیبایش در نمایشگاه چشم بینندگان را خیره می کند، درباره سفال می گوید: سفال دنیای وسیع و ناشناخته ای است که متاسفانه در کشور ما غریب مانده است.

او معتقد است: کسی که نگاهی نو را در هنر سفال پیاده می کند نفی کننده یک هنرمند قدیمی نیست، بلکه این دو مکمل هم هستند چرا که دنیای سفال بسیار نامحدود است.

دبیر این نمایشگاه می گوید: کسانی که وارد دنیای سفال می شوند دیگر نمی توانند از این هنر دل بکنند و به هنر دیگری رو بیاورند چرا که سفال یک دنیای وسیع و ناشناخته است که هر چقدر بیشتر در آن وارد شوی بیشتر در زیبایی هایش غرق می شوی.

آرمین در ادامه گفت: سفال نه فقط به لحاظ هنری بلکه به لحاظ روانشناسی نیز موثر است و در آرامش شخص نقش دارد.

او یادآور شد: یکی از کارهای جنبی این نمایشگاه برگزاری کارگاه های آموزشی در فرهنگسرای نیاوران است که دراین ایام است که افراد می توانند به صورت رایگان از این کارگاه ها استفاده کرده و در نهایت سفال های دست ساخت خود را در کوره بپزند.

وی ادامه داد: افرادی که در زمینه سفال تخصص دارند هم می توانند از کلاس هایی که برای آنان در نظر گرفته شده به صورت رایگان استفاده کنند در این کلاس ها از اساتید بسیار حاذق دعوت شده است.

عشرت سرویس در ادامه گفت: بزرگترین مشکل جوانان سفالگر، کوره است که انجمن سفالگران تلاش کرده تا چندین کوره در فرهنگسراهای مناطق مختلف تهران و شهرستان ها در اختیار سفالگران قرار بگیرد.

این کارشناس مشاوره و راهنمایی درباره سفال می گوید: شاید سفالگری بهترین روش درمان اضطراب و افسردگی باشد و به آرامش و تمرکز فرد کمک کند.

او ادامه داد: در کشورهای پیشرفته دنیا از این هنر استفاده زیادی می شود. به عنوان مثال وقتی یک خلبان قصد پرواز دارد قبل از آن چند دقیقه را به سفالگری می پردازد تا تمرکز لازم جهت پرواز را به دست بیاورد. این در حالی است که متاسفانه در کشور ما به این مساله توجه نمی شود.

در حالی که در سفال خلا قیت، تمرکز و هماهنگی عضلا ت دست و چشم بسیار موثر است. چنانکه از حضرت محمد (ص) پرسیدند بهترین بازی برای بچه ها چیست ایشان فرمودند: «بازی با خاک و آب».

عشرت سیروس ادامه داد: سفالگری به انسان یک غرور و اعتماد به نفس خاص می دهد که توجه به این جنبه سفال بسیار حائز اهمیت است.

نویسنده : مرجان حاجی حسنی