«عشق» فصل مشترك اندیشه‌های مولانا و شكسپیر است با این تفاوت كه مولانا از منظر یك «عاشق دیوانه» و شكسپیر از نگاه یك «عاقل عاشق» بدان می‌نگریستند.

این نظریه، سنگ بنای نمایشگاهی از آثار نقاشی «سعید معیری‌زاده» است كه چهارشنبه ۵ دی ۸۶ در نگارخانه اصلی فرهنگسرای نیاوران به معرض تماشا گذاشته شده است.

این نقاش و محقق بر اساس برخی از اشعار مولوی تحت عنوان «قمار عشق» و برپایه نمایشنامه «تلاش بیهوده عشق» اثر شكسپیر تلاش كرده تا آرای مشترك این دو اسطوره ادبی تمدن‌های شرق و غرب را در قالب نقاشی نوین ایرانی به تصویر بكشد. «معیری زاده» در این راستا ۲۲نقاشی چرم روی بوم الهام گرفته از آثار مولانا، ۲۲كلاژ نقاشی برگرفته از اندیشه‌های ویلیام شكسپیر و ۱۵ نقاشی معرف سبك نئوفولكلور، نقاشی ایران را روی دیوار نگارخانه فرهنگسرای نیاوران قرار داده است. این نقاش در خصوص ۴۴ تابلو نشات گرفته از آرای مولوی و شكسپیر معتقد است: نگاه سمبولیك مستتر در مثنوی و غزلیات مولوی و نیز نمایشنامه‌ها و ؟؟؟‌های شكسپیر پدیده‌هایی هستند كه امروز برای نسل حاضر غنیمت است و بیانگر عقیده مشابه از متفكران شرقی و غربی است. نقاشی‌های این نمایشگاه تفسیری نئوفولكلوریك واقع‌گرایانه، قابل درك و امروزین است كه حتی در خلق آنها از بریده‌های روزنامه‌ها هم بهره گرفته شده است.

● نئوفولكلور، زمان نوین نقاشی ایران

«سعید معیری‌زاده» معتقد است در این نمایشگاه ۱۵ نقاشی در قالب سبك نئوفلكلور به جامعه نقاشی ایران معرفی كرده است كه می‌تواند دنیاهای تازه‌ای به روی نقاشی ایران باز كند.

وی عقیده دارد نقاشی ایرانی طی تاریخ خود به چنان قلمی رسیده كه در دوران معاصر از نظر شكل، رنگ، فرم و حتی محتوی، قابلیت‌های بیانی گسترده‌ای را دارا گشته است. آنچه مساله‌ای قابل انتقاد و بحرانی امروز است این است كه هنرمندان فولكلور در ابراز عقاید و احساسات خود غفلتی داشته‌اند و این می‌تواند با نگاهی نئوفولكلور كه تعهد شدیدی به شكل، قالب و كلیشه‌ها نداشته باشد، انجام شود. داشتن نگاهی نو به هنرهای كهن ما را به دگردیسی مثبت‌تری رهنمون خواهد كرد كه بدون شك به نفع همه بشریت خواهد بود.

وی در عین حال تاكید دارد نقاشی‌های سنتی ایران بینندگان خود را به سفری در دنیای شادی و نشاط با نسیم فرح‌بخش و رنگ‌هایی درخشان می‌برند.

در چشمان هر ایرانی نقاشی‌های ترسیم شده از افسانه‌های كهن آن چنان آشنا و محبوب می‌نمایند كه در آغوش گرفتن دوستی نزدیك یا همدمی آشنا.

هنر به طور كلی و نقاشی بالاخص با تغییرات فرم‌هایی كه طی قرون داشته است به ارزش‌های بالایی دست یافته و حالا در آغاز هزاره سوم به نظر می‌رسد غلبه یك نوع معین از سبك نقاشی بر سایر سبك‌ها، دیگر رنگ باخته است. می‌توان گفت كه سبك‌ها با ادغام به صورت زبانی‌هایی، جدید درآمده‌اند. به كارگیری سبك مدرن و كلاسیك در یك اثر نقاشی و تركیب واقعیت با تخیل در حال حاضر راهی برای انعكاس واقعیت‌هایی شده‌اند كه چندان هم اغراق‌آمیز نمی‌باشند.

تمجید قمشه‌ای از شكسپیر

در روز گشایش این نمایشگاه همایشی به منظور تبیین فصل مشترك اندیشه‌های مولوی و شكسپیر و نیز معرفی چارچوب‌های نئوفولكلوریك برپا شد.

استاد محمود فرشچیان كه این روزها در آمریكا است پیامی برای این همایش فرستاد كه استاد جمشید مشایخی آن را خواند. مشایخی با خوانش ابیاتی از مولانا به این جمله كه «برایم بسیار با ارزش است كه نظرات استاد فرشچیان را بیان كنم.

وی سپس متن پیام استاد فرشچیان را به شرح ذیل خواند:

مولوی اندیشمند و متفكر و شاعر پارسی‌گوی كه جهان را حیران عظمت تراوشات اندیشه و افكارش كرده و شكسپیر نابغه بزرگی كه هر چه روزگار بگذرد جهان به عظمت و قدر و مرتبت او آگاه‌تر می‌شود و دیگر بزرگانی از این قبیل، همه برگزیدگان و نظركرده‌های الهی هستند، كه نور عشق معرفت خدایی، دل و جانشان را صفا و روشنی بخشیده است تا بتوانند جوامع بشری را از تیرگی‌های غفلت و خوداندیشی و ظلم و بیداد به انوار صلح و صفا و مهر و دوستی و عشق به انسان‌ها رهنمون شوند. ای كاش آنان كه داعیه دنیامداری دارند و از آه و اشك مردمان محروم و مظلوم جهان بی‌خبرند؛ گه‌گاه دریابند و بیندیشند كه با توجه به اندیشه و فكر آن بزرگان می‌توانند جهان را به صلح و نور و آرامش و صفای بهتری هدایت كنند.

سپس دكتر الهی قمشه‌ای با اشاره به نكته‌ای مشترك از مولانا و شكسپیر در باب اسم و مسما و با تاكید بر مسما در لطیفه بسم‌ا... سخنانش را آغاز كرد و گفت كه از منظر هر دو ادبی، شرط عاشقی گذر از «اسم‌ها» است.

سپس پیرامون عظمت مقام‌ این دو اسطوره بزرگ شرق و غرب با مروری بر كیفیت آثار این دو و بیان مشابهت‌های جوهری‌شان سخن گفت: دكتر الهی قمشه‌ای با بیان قطعاتی از آثار هر دو شاعر دیدگاه‌های مشترك آنان را درباره عظمت عشق نشان داد و بر این نكته نیز تاكید موكد كرد كه آنها فصول مشترك فراوانی نظیر نكوهش بدی‌ها و ترویج خوبی‌ها ارائه داده‌اند. شایان ذكر است، نمایشگاه بازخوانی آثار شكسپیر و مولوی به روایت نئوفولكلور تا ۱۳دی ۸۶ دایر خواهد بود و علاقه‌مندان می‌توانند هر روز از ساعت ۱۰ تا ۱۹ (روزهای تعطیل ۱۴ تا ۱۹) از آن دیدن كنند.