این روزها برای دیدن یک اثر هنری هم ممکنه مجبور بشین جونتون رو بذارین کف دستتون. یکی از سالن های موزه تیت مدرن لندن، به تازگی پذیرای اینستالیشن یا چیدمانی از کارستن هولر، هنرمند آلمانیه متولد بلژیکه. این اثر "مکان آزمایش" نام داره و تشکیل شده از پنج سرسره که بلندترین آنها ۵۵ متر ارتفاع داره و بازدیدکنندگان می توانند لذت سرسره سواری رو از بالاترین طبقه این موزه یعنی طبقه پنجم تا پایین ترین طبقه تجربه کنند. ابتدای این سرسره ها در طبقات مختلف ساختمان تیت مدرن قرار گرفته و همگی به طبقه پایین همکف ختم می شوند. این سرسره ها به شکل لوله و از جنس استیل و پلاستیک شفافه و بازدید کنندگان می تونند در هنگام سرسره سواری محیط اطراف رو هم ببینند.

البته آقای هولر گویا علاقه زیادی به سرسره داره چونکه در شهرهایی مثل برلین، مسکو و نیویورک هم پروژه های مشابهی رو انجام داده . البته جالب تر از همه سرسره ایه که در میلان و در ساختمان مرکزی "پرادا"، یکی از معروفترین و گرونقیمت ترین مارکهای تولید پوشاک در ایتالیا، نصب شده و دفتر رییس کل "پرادا" رو به پارکینگ ساختمان در خیابان وصل میکنه و آقای رییس در پایان هر روز کاری یک سرسره سواری جانانه هم میکنه!

آقای هولر درباره سرسره هاش میگه : سرسره ها به این علت جالبند که شما می تونید از جهات مختلفی با اونها ارتباط برقرار کنید. یک سرسره هم می تونه یک اثر کاملا هنری مجسمه سازانه باشه، هم میشه اون رو به عنوان یک وسیله برای حمل و نقل حساب کرد. همچنین یک سرسره محیط غیر معمولی رو برای آدمها فراهم میکنه که می تونند احساس تازه ای رو تجربه کنند.

فضایی که این سرسره ها خلق می کنند شبیه به یک مجموعه اثر هنری دیگه است به نام "ماشین های گیج کننده" که من قبلا ساختم. خاصیت این آثار اینه که محیط خاصی رو برای بازدید کننده به وجود میاره و بسیار تأثیر گذاره. مثل احساسی که وقتی سوار این سرسره ها میشن، تجربه می کنن . بچه ها از هیجان سرسره سواری اینور اونور می دوند و جیغ می کشند و بزرگترها هم که کمی شیطون هستند هم حتی شادی و هیجانشون رو از لذت سرسره سواری پنهان نمی کنند!

مسئولان و برگزار کنندگان نمایشگاه ها در همه جای دنیا بیشترین تلاش رو می کنند که هرچه بیشتر بازدید کنندگان جوانتری رو به موزه ها و نمایشگاه ها جذب کنند.

اما آیا این سرسره ها رو میشه اثر هنری محسوب کرد؟ ویل گامپرز، مدیر موزه تیت مدرن اینطور میگه:

بله، این یک اثر هنریه. به محض اینکه شما ایده ساختن یک سرسره به ذهنتون میاد که می خواهید اون رو در یک موزه به نمایش بگذارید همه چیز عوض میشه. علاوه بر اینکه باید به جنبه های فنی مثل جاذبه زمین و کنترل حرکت توجه کرد، از لحاظ زیبایی شناسی هم اثر مورد توجه قرار میگیره. این سرسره ها ساختارهای معماری گونه دارند و با اون بخش تیت مدرن که شکل صنعتی داره بسیار همخوانی داره. البته قبول دارم که سوار شدن این سرسره ها خیلی کیف میده ولی در عین حال مثل یک سفر اکتشافی هم می مونه.

خود هنرمند، این سرسره ها رو به عنوان نمونه های اولیه از یک مجموعه بزرگ سرسره میبینه که میتونه در تمام نقاط لندن نصب بشه، و معتقده که حتی دانشمندان هم در تحقیقاتشون به این نتیجه رسیدن که کمی لذت و هیجان سرسره سواری به غلبه بر استرس و افسردگی کمک زیادی میکنه. اثر هنری و روشنفکرانه یا وسیله بازی و تفریح، سرسره های کارستن هولر بازدید کنندگان زیادی رو از سنین مختلف به موزه تیت مدرن لندن کشانده و تعبیر جدیدی رو از هنر مدرن ارائه میده. البته هیجان سرسره سواری اونقدر زیاده که وقتی تجربه اش می کنین تقریبا یادتون میره که با یه اثر هنری سر و کار دارین!

شیرین ابراهیمی