طی دو سال اخیر میزان آلودگی به ویروس HIV در كشور ۱۰۰ درصد افزایش یافته است و از این سیر صعودی به عنوان یك زنگ خطر یاد می شود. به این ترتیب، به گفته یكی از سخنرانان كارگاه آموزشی «اچ. آی. وی، ایدز و رسانه ها» پیش از آنكه دیر شود، باید بپذیریم در حیاط دنبال كلیدی كه در انبار گم كرده ایم، نگردیم. به عبارت دیگر، زمان بیان شفاف مسائل و ارائه راهكار عملی و اجرای برنامه ها، هم اكنون است؛ اگر دیر نشده باشد.دكتر حمیدرضا ستایش مسؤول دفتر (UNAIDS) در ایران، در این كارگاه گفت: «طی دو سال اخیر، افزایش آلودگی به ویروس HIV در كشورهای پیشرفته تر، بسیار كمتر از كشورهای اروپای شرقی و آفریقا بوده است. در كشورهای اروپای شرقی با حدود ۱۳۰۰ درصد افزایش مواجه بوده ایم، در آفریقا آلودگی به حد اشباع رسیده و در كشورمان طبق آمار رسمی، آلودگی به ویروس HIV ، صددرصد افزایش یافته است.»او گفت كه «ایدز در همه جای كشور وجود دارد». وی عامل این امر را خوب عمل نكردن شبكه بهداشت دانست.دكتر ستایش خاطرنشان كرد كه آموزش در این زمینه باید از دوره دبستان و با آموزش مهارتهای زندگی و بویژه مهارت نه گفتن شروع شود. هزینه كردن برای آموزش در واقع سرمایه گذاری است، اما پس از آن - مراحل پس از آلودگی به HIV - كنترل HIV و درمان بیماران مبتلا به ایدز هزینه بسیار زیادی به همراه خواهد داشت. او كار رسانه ها در مورد «اچ. آی. وی ‎/ ایدز» را آموزش و اطلاع رسانی در این زمینه، انگ زدایی از مبتلایان به بیماری ایدز و كسانی كه به HIV آلوده شده اند و تأثیرگذاری بر افكار تصمیم گیرندگان و تصمیم سازان ذیربط در این زمینه عنوان كرد.وی گفت: «آموزش در مورد HIV و بیماری ایدز در مدارس با مشكلاتی همراه است. برخی فكر می كنند آموزش در مورد ایدز آموزش ارتباطات جنسی است. درحالی كه آموزش بخصوص در دوره ابتدایی، در واقع نه گفتن و قاطعیت در تصمیم گیری و در مجموع آموزش مهارتهای زندگی است.»دكتر ستایش با اعلام این موضوع از استفتاء در این زمینه خبر داد و گفت: «قریب به اتفاق مراجع عظام و علما كه به ما پاسخ داده اند، با توجه به شرایط فرهنگی و دینی، موافق ارائه آموزش در مدارس بوده اند.»او خاطرنشان كرد با وجود اینكه آگاهی در مورد «اچ. آی. وی ‎/ ایدز» افزایش یافته، اما مهارتها در این زمینه افزایشی نداشته است.دكتر گویا، رئیس مركز مبارزه با بیماریها در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، در این كارگاه به سرمایه گذاری روی افراد HIV مثبت، به منظور دسترسی به نتیجه ای بهتر در كنترل این ویروس و بیماری ایدز اشاره كرد. او گفت: «خیلی ها تصور می كنند تنها با آموزشهای عمومی می توان میزان آلودگی به HIV و ابتلا به بیماری ایدز را كاهش داد، اما تجربیات در دنیا نشان داده كه این امر تنها با این شیوه میسر نیست.»دكتر گویا گفت: «در آمریكا، حدود ۲۵ درصد، در برخی كشورها حتی ۹۵ درصد و در ایران چهارپنجم تا شش هفتم افرادی كه در معرض آلودگی بوده اند، از آلودگی شان خبر ندارند. در آمریكا، چیزی حدود ۳ نفر از هر ۱۰ نفر مبتلا به عفونت از خدمات مراقبتی برخوردار نیستند. در كشور ما ۸۰ تا ۹۰ درصد از افراد مبتلا به ایدز از خدمات مراقبتی برخوردار نیستند.»او این عوامل را زمینه ساز رسیدن به این نتیجه ذكر كرد كه در كنار آموزش و اطلاع رسانی باید روی HIV مثبتها سرمایه گذاری شود و توضیح داد: این برنامه، دستاوردهای بهتری به همراه خواهد داشت. جمعیت این گروه محدودتر است و باید برای نتیجه گیری بهتر دسترسی به آنان را آسان تر كنیم. باید سراغ كسانی برویم كه اعتیاد تزریقی دارند یا از طریق تن فروشی زندگی می كنند. باید به این گروه سرویس ویژه بدهیم و باور كنیم این افراد در جامعه زندگی می كنند. باید به آنان آموزش تغییر رفتار بدهیم، بدون اینكه در موردشان قضاوت كنیم و بپذیریم كه نظام بهداشتی فقط برای مردم عادی نیست، بلكه برای این افراد باید حتی به صورت ویژه تر خدمات ارائه دهد.دكتر گویا خاطرنشان كرد: از طریق اطلاع رسانی با كمك رسانه ها و سازمانهای غیر دولتی، ایجاد شبكه ای با همكاری افراد آلوده به ویروس HIV و خانواده های آنان و آموزش و اطلاع رسانی به عموم مردم امكانپذیر است. اگر این اقدامات را انجام ندهیم، بیش از ۵۰ درصد موفقیت نخواهیم داشت.»

< اگر اطلاع رسانی نكنیم تا ۶-۵ سال بعد الگوی انتقال ایدز تغییر می كند

دكتر آذرخش مكری، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران، در این میزگرد با اشاره به نتایج تحقیقاتی كه صورت گرفته است، گفت: معتادان در مورد HIV و ایدز بی اطلاع نیستند. بر اساس نتایج یك تحقیق ۹۷ درصد از معتادان می دانستند كه سرنگ آلوده مشترك HIV می آورد. سرنگ قابل تهیه است. با توجه به این دو مورد، به این نتیجه رسیدیم كه باید موضوع دیگری در ابتلا به ایدز تأثیرگذار باشد. بررسی ها نشان داد ورود به زندان ریسك آلودگی به ویروس HIV را ۱۲ برابر می كند.او گفت: «در حال حاضر ۱۳۰ هزار زندانی در كشور وجود دارد كه ۶۵ درصد آنان در ارتباط با مواد مخدر به زندان رفته اند. اگر زمان محكومیت این افراد را ۴۵ روز تا ۶ ماه فرض كنیم، به این نتیجه می رسیم كه در سال ۴۰۰ هزار نفر در ارتباط با مواد مخدر، زندانی می شوند.»دكتر مكری این عقیده را كه یك معتاد در زندان می تواند اعتیادش را ترك كند، نادرست عنوان كرد و گفت: «این تقریباً غیر ممكن است. بنابراین باید این مكانیسم كه فرد سالم وارد زندان می شود، اما به دلیل استفاده از سرنگ مشترك و روی آوردن به شیوه های خشن مصرف مواد - به علت دسترسی نداشتن به تریاك یا مواد مخدر - آسیب می بیند، قیچی شود.»او تأكید كرد: «این چرخه یكی از زیربنایی ترین چرخه هایی است كه باید متوقف شود تا كارخانه تولید عفونت به نوعی تقلیل پیدا كند. به همین دلیل است كه سازمان زندانها در این امر مداخله كرده است.»دكتر مكری، موج دوم انتقال ویروس HIV را، انتقال از طریق ارتباط جنسی ذكر كرد. او گفت: «بر اساس یك نظرسنجی كه در یك مركز ترك اعتیاد انجام شده، ۶۰ درصد از معتادان پاسخ دهنده گفته اند كه به خاطر رابطه جنسی پول پرداخته اند. اما از وسیله جلوگیری كننده از انتقال عفونت استفاده نكرده اند.»دكتر مكری هشدار داد: اگرچه انتقال از راه تزریق هنوز عمده ترین شیوه انتقال HIV در كشور است، اما ۶-۵ سال بعد، اگر در این خصوص اطلاع رسانی صورت نگیرد، شیوه انتقال ایدز تغییر خواهد یافت و انتقال از طریق ارتباط جنسی افزایش خواهد یافت. او گفت كه پیش از این گفته می شد تیغ ریش تراشی آلوده، زخمها و... و غیره باعث انتقال ویروس HIV می شوند، درحالی كه آن و «غیره» كه ارتباط جنسی است، بسیار مهم است. ما نباید دنبال كلید حل این مسأله كه در انبار تاریك گم شده، در حیاط بگردیم، به این دلیل كه حیاط روشن است.