دیابت شایعترین بیماری متابولیكی جهان است كه طبق برآورد فدراسیون بین المللی، ‪ ۱۹۵‬میلیون دیابتی در سراسر جهان زندگی می‌كنند كه تخمین زده می‌شود در سال ‪ ۲۰۲۵‬این رقم به ‪ ۳۳۳‬میلیون نفر برسد. به گفته متخصصان، دیابت چهارمین علت مرگ ومیر در كشورهای توسعه یافته بوده كه هر سال دو میلیون و ‪ ۳۰۰‬هزار نفر در دنیا براثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهند.كارشناسان بهداشت با بیان اینكه در دنیا در هر ‪ ۳۰‬ثانیه یك پا براثر دیابت قطع می‌شود، می‌افزایند: این درحالیست كه با سرمایه‌گذاری اندك می‌توان از ‪ ۸۵‬درصد قطع عضو و سایر عوارض جبران ناپذیر این بیماری پیشگیری كرد.میزان شیوع این بیماری در استان قزوین بالاتر از حد متوسط كشوری است و براساس مطالعات معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشكی قزوین، ‪ ۱۶‬درصد جمعیت بالای ‪ ۳۰‬سال شهر قزوین مبتلا به دیابت بوده كه بالاتر از حد متوسط كشور (دو تا چهار درصد) است.این در حالیست كه طبق آمارهای بهداشتی ‪ ۵۰‬درصد افراد مبتلا به دیابت نوع دو (بزرگسالی) از دیابت خود بی‌خبرند.به گفته متخصصان، چاقی مهمترین عامل ابتلا به دیابت است و اكنو شاهد افزایش وزن در میان كودكان به علت تغدیه نامناسب هستیم كه در نتیجه درآینده نزدیك شاهد افزایش موارد دیابت نوع دو در دوران كودكی خواهیم بود.متخصصان بهداشتی دیابت را عامل بروز اكثر بیماریها نظیر افسردگی، كلسترول خون، ناراحتی‌های عصبی، نارسایی كلیه، فشارخون، آسیب رسیدن به چشم، كوری، قطع عضو و بیماریهای قلبی و عروقی ذكر كردند.به عقیده این متخصصان تا سال ‪ ۹۰ ،۲۰۲۰‬درصد جمعیت جهان درشهرها متمركز خواهند شد كه محیط شهری خود مانعی برای فعالیت بدنی بوده وعادت به‌استفاده از غذاهای آماده، مصرف بیشتر چربی، شكر(شیرینی) و نمك را درپی داشته و منجر به چاقی و در نهایت دیابت می‌شود.مرض قند یا بیماری دیابت، بیماری مزمن و شایعی است كه با افزایش مزمن قند خون مشخص می‌شود.آگاهی از ابتلا به این بیماری ممكن است باعث افسردگی و اضطراب شود ولی واقعیت این است كه مبتلایان به بیماری دیابت می‌توانند زندگی طولانی داشته باشند. دیابت انواع گوناگونی دارد، اما از همه شایع‌تر دیابت نوع اول و نوع دوم است، دیابت نوع اول بیشتر در جوانان بروز می‌كند و براثر كمبود یا نبود انسولین ایجاد می‌شود.مبتلایان به این نوع دیابت برای كنترل بیماری خود در كنار رژیم غذایی و ورزش ، روزانه یك یا چند نوبت باید انسولین تزریق كنند.دیابت نوع دوم شایع‌ترین نوع دیابت است كه با ورزش، رژیم غذایی صحیح،كم كردن وزن واستفاده از قرصهای خوراكی پایین آورنده قند خون كنترل می‌شود.نوع سوم دیابت دربعضی موارد حاملگی اتفاق می‌افتد و معمولا پس از حاملگی برطرف می‌شود.به گفته كارشناسان بهداشت، حدود سه تا پنج درصد زنان در دوران بارداری به دیابت مبتلا می‌شوند در همین راستا همه زنانی كه قصد بارداری دارند،باید قبل از بارداری و در اولین معاینه بعد از بارداری آزمایش قند خون بدهند.زنان چاق و زنانی كه قبلا نوزادن با وزن بالاتر از حد طبیعی آورده‌اند، زنانی كه سابقه خانوادگی دیابت داشته، زنانی كه در بارداری‌های گذشته به دیابت بارداری یا عدم تحمل كلوگز دچار شده‌اند و زنانی كه در بارداری‌های گذشته‌ی خود فرزندانی با نقص مادرزادی به دنیا آورده‌اند، مستعد ابتلا به دیابت در دوران بارداری می‌باشند.تمامی زنانی كه فاكتورهای خطر ابتلا به دیابت حاملگی را دارند، باید در مدت بارداری تست تحمل كلوگز بدهند.به گفته متخصصان اكثر زنان باردار چاق، نوزادان چاق به دنیا می‌آورند و یكی از مشكلات زایمان‌ها نیز همین بوده و عوارض ناشی از تغذیه زیاد در بعضی موارد سبب افزایش فشارخون، اختلالات عملكرد كلیه و مشكلات عروقی می‌شود.طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی ‪ ۹۰‬درصد موارد دیابت در جهان دیابت نوع دو بوده كه باتغییر شیوه زندگی و یك رژیم غذایی مناسب می‌توان از بروز آن پیشگیری كرد.كارشناسان بهداشت، تشنگی بیش از حد، گرسنگی دایمی، تكرار ادرار، كاهش وزن ناگهانی، خستگی مفرط و تاری دید را از علایم این بیماری ذكر می‌كنند. همیشه این پرسش مطرح است كه آیا بیماری دیابت درمان پذیر است یا خیر؟ به گفته كارشناسان بهداشت، با درمان مناسب و صحیح می‌توان مقادیر قند خون را تا حد طبیعی پایین آورد،البته این مقدار طبیعی به معنی بهبود مطلق بیمارنیست، بلكه نمایانگر كارایی روش درمان و خودمراقبتی بهینه می‌باشد و باعث كاهش عوارض خطرناك بیماری قند می‌شود.افراد چاق و كم تحرك،افرادی كه سابقه دیابت در یكی از اعضای خانواده را دارند مثل پدر، مادر، خواهر یا برادر، با تغذیه نادرست ،استفاده بیش از حد غذاهای شیرین و چرب و زنان حامله بیشتر در معرض ابتلا به دیابت هستند.طبق آمارهای بهداشتی، كاهش ‪ ۱۰‬كیلوگرم وزن برابر كاهش ‪۳۰‬درصد مرگ ومیر ناشی از دیابت و كاهش ‪ ۴۰‬درصد از مرگ ومیر ناشی از سرطان، با كاهش وزن و جلوگیری از چاقی امكان پذیر است.متخصصان بهداشتی عوامل محیطی، شهرنشینی، چاقی، كم‌تحركی، تغییر درعادت غذایی و كاهش فعالیتهای بدنی را به عنوان عوامل موثر در ابتلای افراد به این بیماری یاد كردند.به گفته متخصصان، دیابت به بیماری غیرقابل علاج و غیرقابل كنترل معروف بوده كه بهترین راه حل برای این بیماری پیشگیری از آن است و به منظور پیشگیری از ابتلا به دیابت ضمن رعایت برنامه‌های غذایی و جلوگیری از چاقی مفرط، روزانه حداقل نیم ساعت باید ورزش كرد.برای پیشگیری از ابتلا به دیابت باید از مصرف زیاد غذاهایی نظیر سوسیس، كالباس، هر نوع ماده غذایی كنسرو شده، چیپس و پفك، مواد غذایی چرب با كلسترول بالا نظیرانواع غذاهای سرخ شده، گوشت قرمز پرچرب، كله وپاچه، پوست مرغ، مایونز و لبنیات پرچرب و انواع شیرینی‌ها خودداری كرد.در اكثر كشورهای توسعه یافته هم‌اكنون دیابت علت بیشتر موارد نارسایی كلیه و وابستگی به دیالیز یا پیوند كلیه است و دیابت می‌تواند عامل صدمه زدن به رشته‌های اعصاب شده كه بی‌حسی پاها از شایع‌ترین علایم آسیب دیدگی این رشته‌ها می‌باشد كه در بیشتر مواقع بدون درد بوده و در نتیجه نبود علایم احتمال زخم و یا قطع عضو وجود دارد.به عقیده متخصصان،رژیم غذایی اصل و پایه كنترل بیماری دیابت است وغالبا شكست در درمان این بیماری ناشی از پیروی بیمار از رژیم نادرست است.‪ ۱۴‬نوامبر (‪ ۲۳‬آبان) روز جهانی دیابت نام گرفته و هر سال بیش از ‪۳۵۰‬ میلیون نفر در سراسر جهان اعم از كودك و بزرگسال، دیابتی و غیردیابتی، متخصصان و مراقبان بهداشتی، مسوولان و رسانه‌های گروهی در این روز گردهم می‌آیند.