یك گروه بین‌المللی از متخصصان ژنتیك برای نخستین بار تهیه فهرستی از یك میلیون مورد تنوع ژنتیكی در ژنوم داوطلبان در كشورهای مختلف را آغاز كردند.این حركت نخستین گام برای تهیه نقشه جامعی از تنوع زیستی انسانهایی است كه در روی سیاره زمین زیست می‌كنند.اهمیت این نقشه تازه در آن است كه به دانشمندان و پزشكان در سراسر جهان در شناخت دقیق‌تر انواع بیماریها و یافتن شیوه‌های موثرتر برای درمان آنها كمك می‌كند. به گفته "تام هادسن" از دانشگاه مك گیل در كانادا كه سرپرستی این محققان را در تهیه نقشه تازه موسوم به "هپ-مپ" (‪ (HapMap‬بر عهده دارد طرح جدید جهشی بزرگ در زمینه تحقیقات ژنتیكی به شمار می‌آید. هر دو نفر انسان در روی زمین در ‪ ۹۹/۹‬درصد از ساختار ژنتیكی با یكدیگر همسانند اما تفاوت بسیار كوچك در حدود ‪ ۰/۰۱‬درصد در این ساختار ژنتیكی موجب تفاوتهای ظاهری افراد از رنگ مو و چشم تا قد و وزن می‌شود و از این مهمتر در میزان آسیب پذیری یا مقاومت افراد در برابر بیماریها تفاوت ایجاد می‌كند.بسیاری از این گونه تفاوتها ناشی از تفاوت در تك پایه‌هایی در رمزهای ژنتیكی هستند كه "نوكلئوتید پلی مورفیسم" (‪ (polymorphisms nucleotide‬یا "اس ان پی" (‪ (SNP‬نامیده می‌شود. در ژنوم انسان حدود ‪ ۳‬میلیارد پایه ژنتیكی وجود دارد كه حدود ‪۱۰‬ میلیون جایگاه را بوجود می‌آورند كه در آن اس ان پی‌ها (كه اسنیپ تلفظ می‌شوند) ظاهر می‌شوند.محققان امیدوارند با فهرست كردن اسنیپ‌ها و تواتر وقوع آنها در میان گروههای مختلف جمعیتی بتوانند روشهای تازه‌ای را برای بالا بردن تاثیر داروها بر ساختارهای ژنتیكی ابداع كنند.با توجه به آنكه شمار اسنیپ‌ها بسیار زیاد است، هدف طرح "هپ-مپ" تنظیم اسنیپ‌ها به گونه‌ای است كه تحلیل آنها را برای پژوهشگران آسانتر كند.اوایل امسال متخصصان ژنتیك اعلام كردند بیش از یك میلیون جایگاه وقوع و حضور اسنیپ‌ها را در ژنوم انسانها بررسی و تواتر وقوع آنها را در ژنوم ‪ ۷۱‬داوطلب در آمریكا بررسی كرده‌اند.اكنون این تحقیق اولیه به ‪ ۲۶۹‬داوطلب جدید كه از اقصی نقاط جهان در تحقیق شركت كرده‌اند بسط داده شده است. شركت‌كنندگان از جمله اهل كشورهای مصر، نیجریه، ژاپن، چین، و آمریكایی‌هایی اروپایی هستند.زمانی كه كنسرسیوم بین‌المللی هپ-مپ در سال ‪ ۲۰۰۲‬برای تهیه فهرست تنوع ژنتیكی در انسانها تشكیل شد، دانشمندان حدود ‪ ۳‬میلیون جایگاه اسنیپ را در بدن ژنوم انسان شناسایی كرده بودند.در سه سال گذشته شش میلیون جایگاه دیگر نیز به شمار قبلی اضافه شده است.از آنجا كه فرایند رشته كردن اجزای مولكول دی‌ان‌آ زمان زیادی می‌گیرد، محققان طرح تهیه فهرست ژنتیكی توجه خود را در مرحله اول به یك میلیون اسنیپ كه به صورت متوازن در همه ژنوم پهش شده معطوف داشتند.در این مرحله علاوه بر فهرست كردن تواتر وقوع این اسنیپ‌ها در ژنوم داوطلبان شورهای مختلف، كوشش شده تا این نكته نیز مشخص شود كدام اسنیپ‌ها به یكدیگر مرتبطند بطوری كه زمانی كه یكی از این اسنیپ‌ها ظاهر می‌شود اسنیپ‌-های دوم و سوم نیز به همراه آن حاضر می‌شوند.با این روش مشخص شد می‌توان حضور یك میلیون اسنیپ رایج را با تمركز بر روی ‪ ۵۰۰‬هزار عدد از آنها شناسایی كرد به این ترتیب شیوه كار تهیه فهرست را سهلتر می‌سازد.این محققان همچنین اطلاعاتی در مورد ‪ ۳/۵‬میلیون اسنیپ دیگر كه كمتر از دسته اول در ژنوم انسانها رایج هستند فراهم آوردند و این اطلاعات را در پایگاه اینترنتی خود در دسترس محققان قرار دادند.

در گام بعدی قرار است در میان این ‪ ۳/۵‬اسنیپ به بررسی مواردی كه ارتباط میان اسنیپ‌ها برقرار است پرداخته شود.به گفته هادسن بررسی‌هایی كه تا همین مرحله مقدماتی بر روی اسنیپ‌ها صورت گرفته تفاوتهای ظریفی را میان گروههای قومی و نژادی از نظر تنوع ژنتیكی آشكار كرده است.به طور مثال در میان یك میلیون چایگاه اسنیپ كه در مرحله اول مورد بررسی قرار گرفت فقط ‪ ۱۱‬اسنیپ در میان داوطلبان اروپایی و داوطلبان نیجریه‌ای متفاوت بود.این نكته بدین معناست كه تفاوتهای ژنتیكی در میان گروههای مختلف جمعیتی ناشی از حضور در مناطق مختلف جغرافیایی ناچیز است.هرچند تفاوتهای مطلق میان گروههای قومی مختلف اندك است، می‌توان به روند-های ژنتیكی مختلف در میان گروههای متفاوت برخورد كرد.به طور مثال یك مجموعه از اسنیپ‌ها ممكن است در میان آسیایی‌ها به یك نحو به یكدیگر مرتبط شده باشد در حالی كه درمیان اروپایی‌ها همین مجموعه به نحو دیگری با هم ارتباط برقرار كرده باشند.اگر كل ژنوم درنظر گرفته شود در آن صورت تفاوتهایی كه میان افراد به چشم می‌خورد به مراتب بیشتر ازتفاوتهایی است كه بین گروههای قومی مشاهده می‌شود.با این حال همین روندهای متفاوت در میان اقوام برای بررسی‌هایی كه به منظور تهیه داروهای موثر صورت می‌گیرد حائز اهمیت است.تحقیقات نشان می‌دهد تمام كسانی كه در درون یك گروه قومی جای دارند از الگوی اسنیپ مشابه برخوردار نیستند بنابراین این نكته نیز باید در تهیه داروها مورد توجه شركتهای دارویی قرار گیرد.اكنون داروها را نه بر اساس رنگ چهره یا رنگ پوست افراد بلكه بر مبنای ساختار ژنتیكی آنان تهیه می‌كنند.معنای این سخن آن است كه در دراز مدت هدف نهایی شركتهای داروسازی باید تهیه داروهایی باشد كه در درون هر گروه قومی برای هر فرد خاص از آن گروه، كه احتمالا دارای ساختار ژنتیكی متفاوتی از فرد دیگری در آن گروه است، مفید باشد.