بیماری جذام به وسیله میكروبی به نام مایكوباكتریوم لیره به وجود می آید. این بیماری از مدت ها پیش توسط بشر شناخته شده و همواره از آن ترس داشته. (در سال ۱۸۷۰ توسط هانسن كشف شده است)در گذشته ها بیماران جذامی عملاً به عنوان افرادی مرده و مطرود به شمار می آمدند و از هنگامی كه در آنها تغییر چهره مشاهده می شد از بقیه جدا می شدند و مجبور بودند دور از محیط زندگی خود به سر ببرند و كم كم روستاها و مكان هایی به وجود آمد كه مخصوص جذامی ها باشد و فقط آنها و خانواده شان در آن سكنی گزینند. امروزه با وجود آنتی بیوتیك های مناسب دیگر هراسی از بیماری وجود نداردبلكه ترس اجتماعی بیماری است كه نگران كننده است. خوشبختانه بیماری به میزان قابل توجهی كاهش یافته و كنترل شده است. امروزه جذام در جاهایی باقی مانده است كه فقر اجتماعی و سطح پایین رشد اقتصادی- اجتماعی مانع ارائه داروهای مناسب و اقدامات حمایتی مناسب می شود. میكروب جذام از خانواده میكروب سل است و خیلی به كندی رشد می كند و جداكردن و تكثیر آن بسیار مشكل است. میزبان این میكروب فقط انسان و جانوری به نام آرمادیلو است. آفریقا و آسیا كانون اصلی جذام در جهان هستند و در بعضی نقاط اروپا و آمریكا هم شیوع دارد. انتقال بیماری در انسان ها از طریق ترشحات بینی صورت می گیرد و تعداد میكروب در انتقال شبیه وضعیتی است كه در انتقال سل از طریق سرفه در یك فرد مسلول اتفاق می افتد. امروزه نشان داده شده است كه انتقال از طریق خاك هم صورت می گیرد.دوره نهفتگی بیماری حداقل بین ۳-۲ سال است و گاهی تا هفت سال یا بیشتر هم گزارش شده است. علت چنین زمان طولانی آن است كه میكروب جذام برای دوتا شدن خود حداقل ۱۴ روز زمان احتیاج دارد كه این در مقایسه با زمان ۲۰ دقیقه برای دوتا شدن میكروب های معمولی زمان زیادی محسوب می شود. تخمین زده می شود ۹۰ درصد افراد به طور طبیعی در مقابل این میكروب ایمن هستند و بیمار نمی شوند و لذا باید گفت در بیمارشدن هر فرد عوامل مختلفی از جمله ژنتیك هم تاثیر دارد. علامت های عمومی آن كم خونی، خستگی زیاد، سردرد، اختلال در دستگاه تنفسی و دستگاه گوارش، درد مفاصل، تب، زكام سمج یا خونریزی از بینی و گاهی ماده متعفنی از بینی خارج می شود.

جذام به دو گونه است

۱- جذام لپروماتو

این بیماران دچار یك سری تظاهرات پوستی به صورت ندول های قرینه، پلاك های پوستی و ضخیم شدن پوست می شوند. نقاط سرد بدن بیمار مثل لاله های گوش، جاهای مناسب برای رشد میكروب هستند. ابروهای بیمار از بین می رود (از قسمت خارجی آنها) مژه ها و موهای بدن نیز ممكن است دچار چنین حالتی بشوند. در این بیماران معمولاً تب وجود ندارد و میكروب در خون آنها دیده می شود. دستگاه تنفسی فوقانی (مخاط بینی) درگیر می شود و فرد دچار یك پرخونی و خون دماغ مزمن می شود و در صورت عدم درمان غضروف بینی شروع به از بین رفتن می كند. بی حسی عصبی (اعصاب محیطی) به شكل قرینه در سطح بدن یافت می شود كه به خصوص در انگشتان دست و پا شایع است.

۲- جذام توبركولوئید

جذام توبر كولوئیدی طیفی دیگر از بیماری است. بیمار دارای ضایعات پوستی رنگ پریده ای است كه حس ندارند. درگیری غیرقرینه اعصاب محیطی وجود دارد. در اینها دستگاه تنفسی فوقانی درگیر نمی شوند. بیمارانی یافت می شوند كه بیماری آنها در حد فاصل این دو طیف است. انتقال بیماری در نوع اول قابل توجه است. درگیری اعصاب در جذام منجر به یك سری عوارض می شود. درگیری عصبی در دست می تواند موجب جمع شدن انگشتان چهارم و پنجم یا افتادگی دست شود. افتادگی پا هم دیده می شود. عوارض دیگر جذام می تواند كلیه ها، چشم و بیضه ها را نیز درگیر كند. رژیم غذایی كه سازمان بهداشت جهانی برای درمان جذام به كار می برد شامل حداقل دوسال درمان است.