بازخوانی یک حماسه؛

یاد محرم ۶۱ هجری، چگونه در محرم ۶۱ شمسی احیا شد؟

فرهنگی

امروز دهم آبان ماه، سالروز عملیات محرم در سال ۱۳۶۱ است؛ عملیاتی که یادآور حماسه کربلا در محرم سال ۶۱ هجری بود.

خبرگزاری مهر گروه فرهنگ: آبان ماه سال ۱۳۶۱ و در بحبوحه دفاع مقدس ملت ایران، این ماه با ماه محرم الحرام و عزاداری سرور و سالار شهیدان و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) همزمان می‌شود.

مدتی است که رزمندگان اسلام، عملیاتی انجام نداده‌اند؛ اما همگان انتظار می‌کشند تا در ماه شعور و حماسه، شعور و حماسه دیگری رقم بخورد.

پس از انجام عملیات‌های موفق و موثر ثامن الائمه(ع)، فتح‌المبین و بیت المقدس و البته عملیات رمضان، نیروهای دشمن همچنان در حالت انفعال به سر می‌برند و از این رو، فرماندهان و سرداران دفاع مقدس در تلاشند تا با انجام عملیات دیگری، فرصت خروج از انفعال را به دشمن ندهند.

در این زمان قوای نظامی کشورمان در پی آن بود تا با کسب موفقیت دیگری در جبهه‌های جنگ، جوّ سنگین روانی دشمن را بشکند و از طرفی به فضای عمومی داخل کشورمان نیز نشان دهد که هنوز ابتکار عمل در جبهه در دست نیروهای خودی است.

اینگونه است که طرح ریزی عملیات محرم، برای اجرا در ماه محرم و برای رسیدن به این اهداف آغاز می‌شود:

یک. خارج کردن شهرهای موسیان، دهلران و همچنین جاده ی دهلران - عین خوش به طول ۱۰۰ کیلومتر از زیر دید و تیر دشمن.

دو. آزاد سازی ارتفاعات جنوب دهلران - به نام «حمرین» - از دست دشمن؛ چراکه دشمن با استقرار قوای خود در این ارتفاعات، تمام نقل و انتقالات، جاده‌ها و منطقه عین خوش را زیر دید خود داشت.

سه. آزادسازی جبال حمرین و منابع نفتی موسیان و بیش از هفتاد حلقه چاه نفتی.

چهار. تأمین امنیت شهرهای موسیان، دهلران، پادگان عین خوش و دهکده‌های اطراف آن.

پنج. از کار انداختن ماشین جنگی دشمن.

عملیات در منطقه دهلران پایه ریزی می‌شود و شامگاه دهم آبان ماه سال ۱۳۶۱، رزمندگان اسلام در لشکرها و تیپ‌های کربلا، نجف اشرف، علی بن ابی طالب(ع) و امام حسین (ع) آماده می‌شوند تا عملیات را با رمز مقدس «یا زینب» (س) و به فرماندهی سردار حسن باقری افشردی آغاز کنند. تنها مانع، نور مهتابی است که منطقه را روشن کرده است؛ لذا همه دست به دعا بر می دارند و در کمتر از چند دقیقه، ابرهای سیاه و متراکمی آسمان منطقه عملیات را می‌پوشاند.

عملیات از حدود ساعت ۲۲ آغاز می‌شود. نیروهای خودی موفق می‌شوند تا در کمتر از نیم ساعت پس از اعلام حمله در یک محور، شماری از نیروهای عراقی را به اسارت در آورده و در محور دیگر نیز نیروهای دشمن را به استعداد یک تیپ، به محاصره در آورند و بیشتر آنها را اسیر کنند.

ساعت ۶ صبح روز بعد است و به جز یکی از جناحهای منطقه عملیات، تمامی یگانها به اهداف تعیین شده دست یافته اند. با روشن شدن هوا، هواپیماهای عراق با تمام امکانات اقدام به حمله کرده و با ریختن بمب و راکت تلاش می‌کنند تا مانع ادامه عملیات شوند.

اینگونه است که مرحله نخست عملیات به پایان می‌رسد و حدود ۵۵۰ کیلومتر مربع از خاک مقدس ایران اسلامی از جمله ارتفاعات مهم منطقه، پل چم سری، حوزه نفتی بیات، نهر عنبر، شهر میمه و موسیان آزاد و جاده عین خوش به دهلران نیز از دید و تیررس دشمن خارج می‌شود. همچنین شهرک طیب عراق هم تحت اشراف رزمندگان اسلام قرار می گیرد.

و اما رزمندگان اسلام در تلاش هستند تا با ترمیم رخنه‌های ایجاد شده در نیروهای خودی که بیشتر به دلیل باران‌های سیل آسای منطقه است مرحله دوم عملیات را در عین غافلگیری دشمن آغاز کنند. اینچنین است که ساعت ۲ بامداد روز ۱۲ آبان ماه، مرحله دوم آغاز می‌شود و در این مرحله هم، ۱۵۰ کیلومتر مربع دیگر به تصرف نیروهای خودی درمی‌آید و همچنین تلفات دیگری به دشمن وارد می آید.

مرحله سوم هم در راه است. این مرحله با هدف تصرف همه بلندی های غرب حمرین و جاده ها و مراکز مهم عملیاتی و ایجاد و تامین لازم برای جاده آسفالت چم سری، شرهانی و زبیدات و جاده شوسه زبیدات - طیب برنامه ریزی شده است که حدود ساعت شروع مرحله اول یعنی در حدود ساعت ۲۲ روز ۱۵ آبان آغاز می شود تا عملیات محرم به طول یک هفته، به ساعات پایانی خود نزدیک شود. این مرحله هم با تصرف حدود ۱۵۰ کیلومتر مربع همراه است و در پایان عملیات، دشمن حدود هفت هزار کشته و زخمی و همچنین حدود چهار هزار نفر اسیر می دهد که در کنار آنها، انبوهی از تلفات سخت افزاری هم دیده می شود.

اینگونه است که این عملیات با دستاوردهای زیاد مانند آزادسازی بخش مهمی از سرزمین‌های اشغال شده وطن، تصرف بخشی از خاک دشمن و همچنین ثبت نخستین « عبور از خطّ » در تاریخ دفاع مقدس ملت ایران و البته تحمل شهادت و مجروحیت و جانبازی تعداد نه چندان کمی از رزمندگان اسلام (حدود ۱۲۵۰ شهید و ۳۰۰۰ مجروح جانباز) به پایان می‌رسد.

در حقیقت رشادت و شجاعت همه نیروهای عمل کننده در عملیات محرم و به ویژه نیروهای لشکر امام حسین(ع) به فرماندهی سردار حسین خرازی باعث می شود تا بخش عمده‌ای از اهداف عملیات محقق شود و البته رزمندگان زیادی هم از این لشکر به فیض عظیم شهادت نائل شوند.

پس از آن است که نیمی از شهدای این لشکر در عملیات محرم یعنی حدود ۳۷۰ شهید گلگون کفن، در ۲۵ آبان ماه سال ۱۳۶۱ به اصفهان می رسند و یکی از به یادماندنی‌ترین تشییع‌های دوران دفاع مقدس با پیام روحبخش حضرت روح‌الله شکل می‌گیرد. در این روز است که تمام شهر تعطیل می شود و مردم به خیابان‌ها می‌ریزند؛ مساجد شهر اصفهان، میزبان شهدا می‌شود و در تمامی مساجد، ندای متعالی زیارت عاشورا طنین می‌افکند و استقبال بی‌نظیری از شهدای وطن به نمایش گذاشته می‌شود؛ استقبالی که حاوی این پیام بلند و ماندگار است:

ملتی که شهادت دارد، اسارت ندارد... 

کد N1536785