تحول در آنکارا، انفجار در استانبول

سیاسی

تهران- ایرنا- عملیات تروریستی دیشب در فرودگاه بین المللی استانبول رخدادی بود که بر تحولات روزهای اخیر این کشور سایه انداخت؛ تحولاتی که خود از چرخشی آشکار در برخی رویکردهای سیاست خارجی آنکارا حکایت دارد.

دیشب فرودگاه بین المللی «آتاتورک» در استانبول شاهد عملیاتی تروریستی بود که 36 کشته و نزدیک به 150 زخمی از اتباع ترکیه و برخی دیگر از کشورها به جای گذاشت. بنا بر اعلام «بینالی یلدریم» نخست وزیر ترکیه، مهاجمان سه نفر بودند که با یک تاکسی به فرودگاه آمدند و بعداز تیراندازی به سمت مردم، دست به اقدام انتحاری زدند.
کشتار و انفجارهای تروریستی فرودگاه استانبول و شمار بالای قربانیان این عملیات تروریستی که مقام های ترکیه احتمال دست داشتن داعش را در آن پررنگ می بینند در ساعت های گذشته از مهمترین کانون های توجه بین المللی بوده است. با این حال، اهمیت تحولات اخیر در سیاست خارجی ترکیه مانع از این نشد که در سخنرانی یلدیریم اشاره ای به این تحولات صورت نگیرد.
ترکیه و رژیم صهیونیستی روز دوشنبه هشتم تیرماه در بیانیه مشترکی از سرگیری روابط کامل دیپلماتیک و عادی ‌سازی مناسبات خود را اعلام کردند. این بیانیه که در شهر «رم» پایتخت ایتالیا صادر شد پایان بخش 6 سال تنش و بحران در روابط 2 طرف به شمار می رود.
در بهار سال 2010 و پس از حمله نیروهای امنیتی رژیم صهیونیستی به کشتی «مرمره» بود که روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی متشنج شد. کشتی مرمره کمک های بشر دوستانه برای مردم غزه را که ماه ها در محاصره رژیم صهیونیستی قرار داشتند حمل می کرد.
بر پایه بیانیه مشترک ترکیه و رژیم صهیونیستی، این رژیم 2 شرط ترکیه را که شامل پوزش‌ خواهی و پرداخت غرامت به قربانیان حادثه مرمره است عملی می ‌کند و در برابر، ترکیه از شرط سوم خود که رفع حصر دریایی غزه بود، عدول کرده است. همچنین، بر پایه توافق های صورت گرفته، ترکیه به بازسازی زیربنای غزه و ساخت خانه و بیمارستان‌های متعدد در این منطقه اقدام خواهد کرد.
همزمان با اعلام خبر بهبود روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی، سخنگوی دفتر رییس جمهوری روسیه اعلام کرد «رجب طیب اردوغان» رییس جمهوری ترکیه طی نامه ای بابت سرنگونی جنگنده روسی در سوریه از دولت روسیه عذرخواهی کرده است.
نگاهی به این 2 اقدام سیاسی مهم دولت ترکیه نشان می دهد که ترکیه درصدد تغییر رویکرد سیاست منطقه ای خود و تلاش برای جبران ناکامی های سیاسی اش در سال های اخیر است.
اگر بخواهیم نگاهی به سیاست خارجی ترکیه در سال های اخیر داشته باشیم می بینیم که رویکردهای این کشور بیش از آن که منافع ترکیه را در تحولات منطقه تامین کند، برای این کشور هزینه های سیاسی، امنیتی و اقتصادی در پی داشته است.
در این پیوند باید گفت، روابط ترکیه و مصر پس از سرنگونی «محمد مرسی» رییس جمهوری سرنگون شده مصر رو به تیرگی گذاشته و 2 کشور یکی از پرچالش ترین دوره روابط سیاسی خود را پشت سر می گذارند. در سوریه نیز سیاست های ترکیه دستاورد چندانی برای این کشور به دنبال نداشته و به بن بست رسیده است. جامعه جهانی نیز این کشور را به هواداری از جریان های تروریست در سوریه متهم می کند. سرنگونی جنگنده روسیه بر فراز خاک سوریه هم تیرگی روابط آنکارا و مسکو را به دنبال داشت که نه تنها دست ترکیه را برای اقدام نظامی مستقیم در سوریه بست، بلکه از نظر اقتصادی نیز این تیرگی روابط زیان های بسیاری را متوجه صنعت کشاورزی و گردشگری ترکیه کرد.
موضع گیری های اردوغان درباره اتحادیه اروپا و شرط هایی که این اتحادیه برای عضویت ترکیه پیش روی این کشور گذاشته هم بر دشواری های پیش روی آنکارا افزوده و سیاست های ترکیه برای فشار بر اتحادیه اروپا از راه بازی با برگ پناهجویان را به بن بست کشانده است.
در چنین شرایطی، رهبران آنکارا احساس می کنند دستاورد ملموسی در سیاست خارجی چند سال گذشته خود نداشته اند و در شرایطی که فضا برای حل و فصل بحران های منطقه و به ویژه بحران سوریه در حال آماده شدن است، ترکیه سهم چندانی در معادلات پیش رو نخواهد داشت. ضمن اینکه ترکیه با توجه به رخدادهای تروریستی اخیر و ناامنی های بسیاری که از مناطق شرقی کردنشین تا قلب استانبول با آن روبرو است وضعیت بسامانی را پیش روی خود نمی بیند. به همین دلیل تغییر مشی سیاست خارجی در دستور کار سیاستمداران ترک قرار گرفته است تا چالش های پیش روی آنکارا دست کم در حوزه روابط خارجی کاهش یابد.
**گروه پژوهش و تحلیل خبری
پژوهشم**9347** 9279
کد N1320666