از مجسمه میدان «حر» چه می‌دانید؟

فرهنگی

بسیاری از مجسمه‌های ایران که به نوعی یادبود اتفاقات سیاسی بودند، پس از پیروزی انقلاب اسلامی از بین رفتند اما مجسمه «نبرد گرشاسپ با اژد‌ها» از موارد استثنا بود. این مجسمه که در مرکز میدان باغشاه قرار داشت، با تغییر نام میدان، حالا سال‌هاست که در مرکز میدان «حر» تهران، خودنمایی می‌کند و رهگذران را درباره تناسب نام میدان با مجسمه‌اش، به فکر وامی‌دارد.

به گزاش ایسنا، «تابناک» با این مقدمه نوشت: مجسمه نصب‌شده در میدان حر با عنوان اصلی «نبرد گرشاسپ با اژد‌ها» در سال ۱۳۳۹ در میدان باغشاه نصب شد. میدان حر در گذشته در محدوده باغشاه یا میدان اسب‌دوانی قرار داشته است. مفهوم روایی مجسمه میدان حر، پیروزی نیکی بر شر و بدی است. گرشاسپ در حالی که نیزه‌ای به دست دارد، در حال نبرد با اژدهایی است که به دور بدن او پیچیده و دهان خود را باز کرده است.

جنس این مجسمه از بتن است. این اثر شش و نیم متری که روی یک سکوی بتنی نصب شده است، به همراه نیزه شش متری آن در مجموع 12 و نیم متر ارتفاع دارد.

مجسمه «نبرد گرشاسپ با اژد‌ها» را غلامرضا رحیم‌زاده ارژنگ ساخته است. او از مجسمه‌سازان معروف ایرانی بود که آثار قابل توجهی در هنر مجسمه‌سازی از خود به جای گذاشته است. علاوه بر مجسمه میدان حر، مجسمه «انوشیروان دادگر» که در کاخ دادگستری تهران نصب شده، از کارهای شناخته‌شده این مجسمه‌ساز است. او مجسمه انوشیروان دادگر را در سال ۱۳۲۱ ساخت که از قدیمی‌ترین و ماندگار‌ترین مجسمه‌های شهری است. رحیم‌زاده ارژنگ در دهه ۴۰ درگذشت. او در دانشگاه «کی‌یف» در شوروی سابق و در رشته نقاشی و مجسمه‌سازی تحصیل کرده بود و جزو معدود مجسمه‌سازانی بود که در این زمینه تحصیلات آکادمیک داشت. او از هم‌دوره‌ای‌های ابوالحسن صدیقی بود.

«گرشاسپ» از پهلوانان نامی شاهنامه است و نبرد او با اژدها نماد آزادگی و مبارزه با نفس است. محتوای این اثر بی‌ارتباط با داستان «حر» در روز عاشورا نیست. این اثر از نظر محتوایی بسیار نزدیک به ماجرای حر است که می‌توان این نامگذاری را نوعی برداشت آزاد از مضمون این اثر دانست. در ادبیات اساطیری ایران، «گرشاسپ» نماد انسان و «اژدها» نماد نفس سرکش اوست.

انتهای پیام

کد N836519