آفتاب
کد D40203

ALPRAZOLAM | آلپرازولام


موضوع
بهداشت و درمان

واژه نامه
راهنمای کامل داروهای ژنریک و گیاهی ایران ـ داروهای ژنریک

واژه فارسی
آلپرازولام

واژه انگلیسی
ALPRAZOLAM

نام تجاری دارو
Xanax

گروه دارویی
آرام‌بخش / خواب آور

گروه شیمیایی دارو
بنزودیازپین‌ها

مكانیسم اثر
نواحی زیر قشری CNS شامل سیستم لیمبیك و تشكیلات مشبك را مهار می‌كند.

موارد مصرف
اضطراب، اختلالات هراسی (Panic)، اضطراب همراه با علائم افسردگی.

میزان مصرف
بالغین: 0/25 تا 0/5mg، خوراكی، سه‌بار در روز، حداكثر 4mg/day در دوزهای منقسم.
سالمندان: 0/25mg دو یا سه‌بار در روز.
موارد منع مصرف: حساسیت مفرط به بنزودیازپین‌ها، گلوكوم با زاویۀ بسته، سایكوز، حاملگی (گروه D)، بچه‌های زیر 18 سال.

توضیحات دارو
عوارض جانبی:
دستگاه عصبی مركزی: سرگیجه، خواب‌آلودگی، حواس‌پرتی، سردرد، اضطراب، لرزش، تحریك، خستگی، افسردگی، بی‌خوابی، توهم.
گوارشی: یبوست، خشكی دهان، تهوع، استفراغ، بی‌اشتهائی.
پوستی: اسهال، راش، درماتیت، خارش.
قلبی عروقی: اُفت فشارخون وضعیتی، تغییرات الکتروکاردیوگرام، تاکیکاردی، افت فشارخون.
چشم، گوش، حلق و بینی: تاری دید، وزوز گوش.
احتیاطات:
در افراد مسن، ناتوان، بیماری کبدی و کلیوی با احتیاط مصرف شود.
ملاحظات پرستاری:
پیگیری آزمایشگاهی:
ـ فشار خون (در حالت خوابیده و ایستاده)، نبض؛ در صورتی‌که فشار خون به ۲۰mmHg افت پیدا کند، ضمن قطع مصرف دارو، پزشک را مطلع کنید.
ـ مطالعات خونی: CBC در زمان طولانی‌مدت؛ به‌ندرت ممکن است دیسکرازی خونی ایجاد شود.
ـ مطالعات کبدی: ALT, AST، بیلیروبین، کراتینین، LDH، آلکالین فسفاتاز.
ـ نسبت I&O: ممکن است نشان‌دهنده اختلال عمل کلیوی باشد.
ـ بررسی شواهد افزایش مقاومت به دارو و سوء استفاده از دارو.
توصیه‌ها:
ـ برای کاهش علائم گوارشی با غذا یا شیر مصرف شود.
ـ در صورتی‌که بیمار قادر به بلع کامل دارو نیست آن را خرد کنید.
ـ برای خشکی دهان از آدامس‌های فاقد قند، شیرینی‌جات سفت، و نوشیندن جرعه‌های مکرر آب استفاده کنید.
روش تهیه / تجویز:
ـ کمک به حرکت بیمار به‌علت خواب‌آلودگی و سرگیجه در شروع درمان.
ـ چک کردن بیمار از لحاظ بلع خوراکی دارو.
ـ استفاده از وسایل ایمنی مثل نرده حفاظ.
ارزیابی بالینی:
پاسخ درمانی: کاهش اضطراب، بی‌قراری، بی‌خوابی.
وضعیت روانی: خلق، حالت ظاهری، الگوی خواب، خواب‌آلودگی و سرگیجه.
وابستگی بدنی، علائم ناشی از قطع دارو، اضطراب، حملات هراسی (Panic)، بی‌قراری، تشنج، سردرد، تهوع، استفراغ، درد عضلانی، ضعف، تمایل به خودکشی.
آموزش به بیمار و خانواده:
ـ دارو را می‌شود با غذا مصرف کرد.
ـ برای استرس‌های روزانه یا برای مدت بیش از سه ماه استفاده نشود. مگر با تجویز پزشک. بیش از مقدار تجویزشده، مصرف نشود. ممکن است اعتیاد ایجاد کند.
ـ از مصرف داروهای OTC مگر با تأیید پزشک خودداری شود.
ـ به‌علت امکان بروز خواب‌آلودگی، از رانندگی کردن و سایر کارهائی که مستلزم هوشیاری هستند امتناع کنید.
ـ از مصرف الکل و سایر داروهای روانگرا مگر با تجویز پزشک خودداری شود.
ـ پس از مصرف طولانی‌مدت، دارو را یک‌باره قطع نکنید.
ـ به‌علت خطر غش‌کردن به آرامی بلند شوید.
ـ در اوایل درمان ممکن است خواب‌آلودگی بیشتر باشد.
تداخل با تست‌های آزمایشگاهی:
افزایش AST/ALT، بیلیروبین سرم.
افزایش کاذب: OCHS-17
کاهش: RAIV.
درمان مصرف بیش از حد دارو: لاواز، کنترل علائم حیاتی، مواظبت پیشگیرنده.