آفتاب
کد D40197

ACYCLOVIR SODIUM | اسی‌کلویر سدیم


موضوع
بهداشت و درمان

واژه نامه
راهنمای کامل داروهای ژنریک و گیاهی ایران ـ داروهای ژنریک

واژه فارسی
اسی‌کلویر سدیم

واژه انگلیسی
ACYCLOVIR SODIUM

نام تجاری دارو
Acycloguanosine, Zovirax

گروه دارویی
آنتی‌ویرال

گروه شیمیایی دارو
آنالوگ غیرحلقوی پورین نوكلئوزید

مكانیسم اثر
تداخل در ساخت DNA موردنیاز همانندسازی ویروس.

موارد مصرف
هرپس سیمپلكس جلدی - مخاطی، هرپس ژنیتال (تیپ 1 و 2). واریسلازوستر (VZV) و ابشتاین‌بار (EBV).

میزان مصرف
هرپس سیمپلكس:
بالغین و بچه‌های بالای 12سال: انفوزیون وریدی 5mg/Kg درمدت یك‌ساعت هر 8 ساعت به‌مدت 5 روز.
بچه‌های زیر 12 سال: انفوزیون وریدی 250mg/m2 درمدت یك‌ساعت هر ۸ساعت به‌مدت 7 روز.
درمان واریسلازوستر منتشر:
در بیماران با مشكل ایمنی كه مبتلا به واریسلا یا انسفالیت هرپسی شده‌اند 10mg/Kg درمدت یك‌ساعت هر 8 ساعت.
هرپس ژنیتال:
بالغین: 200mg خوراكی، هر 4ساعت، 5 بار در روز، در زمان بیداری به‌مدت 10 روز در هرپس ژنیتال اولیه، 5 روز در هرپس ژنیتال راجعه. درمان ساپرس‌كننده در هرپس ژنیتال راجعه باید به‌صورت 200mg سه‌بار در روز و حداكثر به‌مدت 6 ماه تجویز شود.
دوزاژ در نارسائی كلیه:
خوراكی: باكاهش كلیرانس كراتینین به كمتر از 10ml/min به‌مقدار 200mg هر 12ساعت.
وریدی: دوز دارو با توجه به میزان كلیرانس كراتینین تجویز می‌شود.
موارد منع مصرف:
حساسیت مفرط به دارو.

توضیحات دارو
عوارض جانبی:
دستگاه عصبی مركزی: تومور، حواس‌پرتی، بی‌حالی، توهم‌، تشنج، سرگیجه، سردرد.
خونی: افزایش BT، دِپرسیون مغز استخوان، گرانولوسیتوپنی، ترومبوسیتوپنی، لكوپنی، كم‌خونی مگالوبلاستیك.
گوارشی: تهوع، استفراغ، اسهال، افزایش ALT،AST، درد شكمی، التهاب زبان، کولیت.
ادراری تناسلی: الیگوری، پروتئینوری، هماچوری، واژینیت، مونیلیازیس، گلومرولونفریت، نارسائی حاد کلیوی، تغییرات قاعدگی.
پوستی: راش، کهیر، خارش، فلبیت در محل انفوزیون. التهاب موضعی در تزریق اشتباه خارج عروقی.
احتیاطات:
در شیردهی، بیماری کلیوی و کبدی، عدم تعادل الکترولیتی، دهیدراتاسیون، و حاملگی (گروه C) با احتیاط مصرف شود.
ملاحظات پرستاری:
پیگیری آزمایشگاهی:
ـ علائم عفونت، کم‌خونی نسبت I&O؛ هماچوری، الیگوری، ضعف و خستگی را باید گزارش نمود که ممکن است نشانگر مسمومیت کلیوی باشد. در طول درمان، پروتئین ادراری را کنترل کنید.
ـ در هر فردی که گرفتاری سیستم کلیوی دارد، چون سیستم کلیوی ضعیف، دارو را به آهستگی دفع می‌کند به‌سرعت مسمومیت ایجاد شود.
ـ مطالعات کبدی: AST و ALT.
ـ مطالعات خونی: گلبول‌های سفید، گلبول‌های قرمز، هماتوکریت، هموگلوبین، زمان سیلان، در صورت بروز دیسکرازی خونی، باید دارو قطع شود.
ـ مطالعات کلیوی: تست کامل ادرار، پروتئین، BUN، کراتینین، کلیرانس کراتینین.
انجام C&S قبل از دارودرمانی، بلافاصله بعد از کشت داور داده می‌شود، انجام C&S بعد از درمان.
توصیه‌ها:
ـ در صورت مصرف وریدی دارو به‌خاطر کاهش کریستال‌های ادراری، مصرف مایعات را تا ۳ لیتر در روز افزایش دهید.
ـ پس از ایجاد غلظت mg/mL ۵۰ ( با حل ۵۰۰mg دارو در ۱۰mL محلول)، آن را تکان دهید و در مدت ۱۲ ساعت به مصرف برسانید، به‌خاطر جلوگیری از مسمومیت کلیوی حداقل در مدت یک ساعت آن را با پمپ انفوزیون مصرف کنید.
روش تهیه / تجویز:
ـ در دمای اتاق حداکثر تا ۱۲ ساغت پس از تهیه، قابل نگهداری است.
ـ دریافت مقدار کافی مایعات (۲ لیتر) به‌خاطر جلوگیری از رسوب در کلیه‌ها.
ارزیابی بالینی:
پاسخ درمانی: از بین رفتن خارش و ضایعات دردناک.
بررسی کار روده‌ها: قبل و در زمان درمان، و در صورت وجود درد شدید شکمی و خونریزی، دارو قطع شود.
ضایعات جلدی: راش، کهیر، خارش.
آلرژی‌های قبل از درمان: واکنش نسبت به‌هر یک از داروها، ثبت مواد آلرژی در CHART بیمار، آگاه کردن تمام افرادی که دارو را دریافت می‌کنند.
آموزش به بیمار و خانواده:
ـ دارو باید به‌صورت خوراکی و قبل از پیش‌امدن عفونت، زمانی که خارش و درد وجود دارد و معمولاً قبل از ظهور ضایعات پوستی مصرف شود.
ـ لازم است به شریک جنسی گفته شود که چون بیمار هرپس دارد ممکن است دچار عفونت شود.
ـ دارود عفونت را کاملاً درمان نمی‌کند، ولی علائم را کنترل می‌کند.
ـ گلودرد و خستگی را که می‌تواند نشانگر اضافه‌شدن عفونت جدید باشد گزارش کنند.
ـ دارو به فواصل زمانی مساوی داده شود تا سطح خونی متناسبی از آن در مدت درمان ایجاد شود.
ـ به‌محض مشاهده عوارض جانبی مثل کوفتگی، خونریزی، خستگی و بی‌حالی که می‌تواند نشانگر دیسکرازی خونی باشد، پزشک را باخبر سازید.