آفتاب
کد D40194

ACETYL SALYCILIC ACID (A.S.A) | استیل سالیسیک اسید ( آ.اس.آ)


موضوع
بهداشت و درمان

واژه نامه
راهنمای کامل داروهای ژنریک و گیاهی ایران ـ داروهای ژنریک

واژه فارسی
استیل سالیسیک اسید ( آ.اس.آ)

واژه انگلیسی
ACETYL SALYCILIC ACID (A.S.A)

نام تجاری دارو
Aspirin, Ancasal, Aspergum, Buffinol, Empirin, Entrophen,…

گروه دارویی
ضدالتهاب غیراستروئیدی

گروه شیمیایی دارو
سالیسیلات

مكانیسم اثر
اثر ضدالتهابی و ضددرد آن ناشی از مهار سنتز پروستاگلاندین‌ها و همچنین كاهش شدت محرك درد از پایانه اعصاب حسی است.

موارد مصرف
تسكین دردهای خفیف تا متوسط، بیماری‌های التهابی نظیر تب روماتیسمی حاد، لوپوس اریتماتو سیستمیك (SLE)، آرتریت روماتوئید، استئوآرتریت، بورسیت و التهاب تاندون آهكی، كاهش تب در بیماری‌های مختلف، كاهش میزان عود حملات ایسكمیك گذرا ناشی از آمبولی در سكته مغزی و قلبی.

میزان مصرف
ضد درد و ضدتب:
بالغین: 350 تا 650mg بصورت خوراكی یا شیاف هر 4 ساعت با حداكثر 4mg/day.
كودكان: روزانه 40 تا 65mg/Kg بصورت خوراكی یا شیاف هر 4 ساعت با حداكثر 3/6mg/day.
بیماری‌های التهابی:
بالغین: روزانه 5/2-2/6 گرم در وعده‌های جداگانه (هر 4 ساعت).
كودكان: 90 تا 130mg/Kg بصورت خوراكی در وعده‌های جداگانه (هر 4ساعت).
اختلالات ترومبوآمبولیك:
در بالغین: 325 تا 650mg به‌صورت خوراكی یك یا دوبار در روز.
حملات گذرای ایسكمیك:
در بالغین: 650mg به‌صورت خوراكی دوبار در روز.
پروفیلاكسی در حمله قلبی:
در بالغین: روزانه 325mg به‌صورت خوراكی.
موارد منع مصرف:
در كودكان مبتلا به آبله‌مرغان (به‌علت احتمال ایجاد سندرم Rey) - وجود اولسرپپتیك و یا علائم خونریزی گوارشی - بیماران مبتلا به آسم، پولیپ بینی و یا كهیر - كمبود ویتامین K.

توضیحات دارو
عوارض جانبی:
دستگاه عصبی: سرگیجه، خواب‌آلودگی، گیجی و منگی.
گوارشی: تهوع، استفراغ، اسهال، بی‌اشتهائی، سوزش سردل، درد و زخم‌معده، خونریزی گوارشی.
گوش و حلق و بینی: وزوز گوش و كاهش شنوائی.
خونی: ترومبوسیتوپنی، آگرانولوسیتوز، لوكوپنی، نوتروپنی، آنمی همولیتیک.
حساسیت: کهیر، برونکواسپاسم، شوک آنافیلاکتیک، ادم حنجره.
پوست: بثورات و خون‌مردگی‌های پراکنده.
دیگر موارد: تعریق، تشنگی، هیپوگلیسمی، افت عملکرد کلیوی، آنمی فقر آهن، افزایش زمان سیلان خون، حاملگی و زایمان طولانی با افزایش شدت خونریزی و مسمومیت کبدی.
احتیاطات:
هیپوپروترمیبنمی ـ بیماری‌های مستعد به ایجاد خونریزی ـ کمبود ویتامین K ـ افت عملکرد کلیه ـ بیماران کبدی ـ حاملگی (مخصوصاً در سه ماهه سوم) استفاده مداوم بیش از ۱۰ روز در بالغین و بیش از ۵ روز در کودکان (مگر با نظر پزشک).
ـ فارماکوکینتیک: جذب: معده و دئودنوم. اوج اثر: ۲ـ۴/۱ ساعت. متابولیسم: در روده، اریتروسیت، کبد دفع: کلیوی.
ـ تداخلات داروئی:
خطر خونریزی در مصرف همزمان با ضدانعقادی‌های خوراکی، خطر هیپوگلیسمی با مصرف همزمان داروهای کاهنده قند خون، خطر مسمومیت با سالیسیلات در صورت مصرف همزمان کلرید آمونیوم و اسیدی‌کننده‌های ادرار و مهارکننده‌های کربنیک آنهیدراز، خطر تشکیل زخم پپتیک در مصرف همزمان با کورتیکواستروئیدها.
ملاحظات پرستاری:
پیگیری آزمایشگاهی:
ـ زیر نظر داشتن غلظت سرمی سالیسیلات در محدوده‌های درمانی لازم برای اثرات ضد درد و تب (۱۰۰mcg/mlـ۳۰)، اثرات ضد التهابی (۳۰۰mg/mlـ۱۵۰) و اثرات ضد پلاکتی (۱۰۰mcg/ml).
ـ بررسی علائم حساسیت احتمالی به سالیسیلات‌ها ۱۵ دقیقه تا ۳ ساعت پس از مصرف دارو مانند آب‌ریزش بینی، اریتم، تهوع، استفراغ، کرامپ‌های روده‌ای، اسهال (مخصوصاً در افراد مبتلا به آسم، پولیپ بینی، تب یونجه و کهیر مزمن)، راش و کهیر.
ـ توجه به علائم مسمومیت احتمالی مخصوصاً در افراد مسن و کودکان. تنفس عمیق و سریع، گیجی و منگی، خواب‌آلودگی، بی‌حالی، تعریق و یبوست و اختلالات رفتاری از علائمی است که ممکن است در بالغین و کودکان دیده شود. کودکانی که مقادیر زیادی سالیسیلات دریافت کرده‌اند مخصوصاً مستعد ابتلاء به دهیدراتاسیون همراه دیابت و هیپوگلیسمی هستند.
توصیه‌ها:
ـ قرص‌های آسپرین در معرض حرارت، رطوبت و هوا به‌سرعت هیدرولیز می‌شوند. قبل از مصرف در صورتی‌که متوجه بوی شبیه سرکه در هوا شوید قرص‌ها را دور بریزید. به‌منظور جلوگیری از کریستالوی سالیسیلات مصرف کافی مایعات داشته باشید.
روش تهیه / تجویز:
ـ برای کاهش خطر خونریزی، درمان با آسپرین معمولاً در حدود یک هفته قبل از جراحی باید متوقف شود.
ـ در صورت مصرف آسپرین در درمان دیس منوره، توضیح دهید که آسپرین بهتر است ۲ـ۱ روز قبل از قاعدگی مصرف شود (به‌منظور کاهش انقباظات رحمی ناشی از پروستاگلاندین). در صورت خونروش زیاد بهتر است به‌جای آسپرین از استامینوفن استفاده شود.
ـ ارزیابی بالینی:
افت شنوائی: افت شنوائی ناشی از مصرف دوز بالای آسپرین، با کاهش دوز در مدت ۲۴ ساعت بهبود می‌یابد.
کم‌خونی: مصرف طولانی‌مدت سالیسیلات با دوز بالا با از دست رفتن روزانه خون همراه است که می‌تواند منجر به آنمی فقرآهن شود. ۱۰ درصد بیماران دریافت‌کننده مزمن مقادیر بالا به مقدار ml/day ۸۰ خون از دست می‌دهند.
خونریزی: علائم پتشی، اکیموز، خونریزی از لثه‌ها، مدفوع خونی یا تیره، ادرار خونی.