روز جهانی کارگر گرامی باد

کارگران همواره جزو مهم ترین نیروی های کار در جهان به حساب می آمده اند چه زمانی که کار در مزارع بود و چه در زمانی که به واسطه انقلاب صنعتی چرخ کارخانه ها روزبه روز بیشتر میچرخید اما یک مسئله اساسی در اینجا مطرح بود و آن نیروی کار کارگر بود, تنها سرمایه ای که کارگر میتوانست بر روی آن حساب باز کند نیروی کارش بود و به عبارت دیگر فروش جانش

این نیروی کار مسئله بسیار مهمی است، در ایالت متحده آمریکا قبل از وقوع جنگ های داخلی یعنی جنگ شمال و جنوب این نیرو کار در جنوب به صورت بردگان سیاه پوستی که از آفریقا ربوده شده و به آمریکا منتقل میشدند تامین میشد. جانی که برای ابد به صورت رایگان در اختیار ارباب سفید پوست قرار میگرفت تا مفت و مجانی مورد استفاده سفیدپوستان قرار بگیرد. این قوانین با جنگ خانمان سوز دو طرف به پایان رسید و آبراهم لینکن برای ابد به سیستم برداری جنوب پایان داد. اما این شرایط نابرابر همچنان و در همه جای دنیا ادامه دارد. نخستین کسی که به صورت علمی روی مسئله کار کارگران کار کرد کارل مارکس آلمانی بود، فیلسوفی که نظریات شگفت انگیز و قوی خود در باب نظام کارگری و سیستم سرمایه داری را در کتاب کپتال خود منتشر کرد. این کتاب عظیم در سه نسخه بزرگ به چاپ رسید و انقلاب های فراوانی پس از انتشار این کتاب به وقوع پیوست. مسئله اینجا کار کارگر است، کاری که سرمایه ای ثابت کارگر به شمار میرود. تولید محصول با کار کارگر و سرمایه اولیه یا همان وسایل تولید است، وسیله تولید به عنوان هزینه اولیه وجود دارد اما کار کارگر ثابت نیست. این ارزش کار کارگر است که میزان سود را چندین برابر میکند. ساعات کاری کارگران در شبانه روز طاقت خیل عظیمی را طاق کرده بود.آنان خواستار حقوقی منصفانه و در خور شان خود بودند. خیلی از نوشته های نویسندگان بزرگ در باب این موضوع مهم تاریخی بوده است از رمان ژرمینال امیل زولا بگیر تا اثر مشهور خوشه های خشم، کارگرانی که به خود آگاهی مبارزه برای احقاق حقوق خویش رسیده بودند . اما این مسئله به این راحتی ها امکان پذیر نبود. گرفتن حقوق همیشه با جنگ همراه بوده ، سرمایه دار، صاحب سرمایه همواره شلاقی بر دست دارد و به دلیل زور فراوان آن را بر سر کارگر میکوبد. فیلم های زیادی نیز درباره کارگران، حقوقشان و ظلم هایی که بر آنها رفته و میرود ساخته شده و میشود، از آن بین میتوان به روایت جان فورد و دره من چه سرسبز بود اشاره کرد، شهرکی کارگری که مردانش سخت کار میکردند و زغال سنگ استخراج میکردند تا چرخ زندگی را بچرخانند، اما زندگی کارگری همواره با رنج همراه است چون کارگر به جز جانش چیزی در دستانش ندارد.

نگاهی به تاریخچه پرماجرای روز جهانی کارگر

مناسبت اول می به عنوان روز کارگر به این لحاظ بوده است که در چهارم ماه می سال ۱۸۸۶، و در چهارمین روز اعتصاب و تجمع کارگران آمریکایی در شهر شیکاگو، پلیس به روی آنان آتش گشود که شماری کشته، عده ای مجروح و بعداً چهارتن نیز اعدام شدند. کارگران اعتصابی خواستار تعدیل شرایط کار و کاهش ساعات روزانه کار از ده ساعت به ۸ ساعت بودند.

قرار بود که اول ماه مه ۱۸۸۶ در آمریکا (ایالات متحده)، کاهش ساعات کار به هشت ساعت در روز، به اجرا درآید که چنین نشد و در نتیجه، کارگران در گوشه و کنار این کشور دست به تظاهرات زدند و در یک هزار و دویست کارخانه و کارگاه، اعتصاب صورت گرفت. شمار کارگران معترض شهر شیکاگو بیش از سایر شهرها و حدود ۹۰ هزار تن بود. در چهارمین روز تظاهرات شیکاگو، کارگران اعتصابی و هوادارانشان در «میدان بیده = Haymarket» جمع شده و از اینجا به حرکت درآمده بودند.

سخنرانان آنان بر یک گاری بزرگ سوار بودند و شعار می دادند. پس از طی مسافتی، پلیس اطراف این گاری (چهارچرخه) را گرفت و خواست که تظاهرکنندگان متفرق شوند که ناگهان انفجاری صورت گرفت، یک مامور پلیس کشته شد و چند کارگر و پلیس نیز مجروح شدند. این حادثه سبب شد که پلیس دست به تیراندازی به سوی جمعیت بزند و کشتار صورت گیرد. آمار کشته شدگان اعلام نشده است ولی اسامی انبوه مجروحان در دست است. پلیس با اعمال خشونت موفق شد جمعیت را پراکنده سازد.

در پی این حادثه، هشت تن به عنوان مسبّب دستگیر شدند که پنج نفر از آنان کارگر مهاجر آلمانی و یکی هم آلمانی تبعه آمریکا بود. دادگاه یکی از این دستگیرشدگان را به ۱۵ سال حبس محکوم کرد و بقیه محکوم به اعدام شدند که فرماندار ایالت مجازات دو تن از آنان را به حبس ابد تخفیف داد. یکی از محکومان به اعدام، پیش از اجرای حکم خودکشی کرد و چهار نفر دیگر به دار آویخته شدند.

با رسیدن اخبار مربوط به این تظاهرات، کشتار و اعدام به سایر کشورها، در گوشه و کنار جهان مراسم یادبود برگزار و هر سال هم تکرار شد که به تدریج اول ماه می، روز جهانی کارگر عنوان گرفت. چون اعدام شدگان شیکاگو عمدتاً آلمانی بودند، در سال ۱۹۳۳ حزب نازی آلمان روز اول ماه می را روز ملی و تعطیل عمومی اعلام کرد.

یک چنین وقایعی باید به وقوع میپوست تا جهان متوجه شود که باید از کارگر به صورت رسمی دربرابر سرمایه و سرمایه دار دفاع کند.

سازمان بین المللی کار

این سازمان به عنوان یک نهاد خود مختار و وابسته به مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 1919 براساس معاهده ورسای برپا شد. موافقت نامه مربوط به برقراری رابطه بین این سازمان و سازمان ملل متحد در سال 1946 به تصویب رسید و آن را به صورت نخستین کارگزاری تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد درآورد.

الف) هدف ها و فعالیت ها

سازمان بین المللی کار در جهت پیشبرد عدالت برای افراد شاغل به کار، در تمام نقاط جهان فعالیت می کند و عمده فعالیت های آن عبارتند از

1) تنظیم سیاست ها و بین المللی کردن برنامه ها به منظور بهکرد شرایط کار و زندگی.

2) برقراری معیارهای کار به عنوان رهنمودهایی برای مسئولان ملی در به اجرا در آوردن این سیاست ها.

3) اجرای یک برنامه وسیع همکاری های فنی، برای کمک به دولت ها و عملی کردن این سیاست ها به شیوه ای کار ساز و اقدام به کار آموزی.

4) آموزش و پژوهش به منظور کمک به پیشبرد این تلاش ها.

سازمان بین المللی کار، از آن جهت در میان سازمان های جهانی منحصر به فرد است، که در امر تنظیم سیاست های آن، نمایندگان کارگران و کارفرمایان از حق اظهار نظر برابر با نمایندگان دولت ها برخوردارند. کنفرانس بین المللی کار با حضور چهار عضو از هر کشور ( دو نماینده از سوی دولت، یک نماینده از طرف کارگران و نماینده ای از سوی کارفرمایان) تشکیل شده است. یکی از مهم ترین اهداف سازمان عبارت است از تصویب کنوانسیون ها وتوصیه هایی که متضمن برقراری معیارهایی در ارتباط با مسائل کارگری در زمینه هایی مانند آزادی عضویت در تشکل ها، دستمزدها، ساعات و شرایط کار، جبران خسارت های وارده به کارگران، بیمه های اجتماعی ، مرخصی با استفاده از حقوق، ایمنی صنعتی، خدمات اشتغال و بازرسی مسائل مرتبط می باشند.

سازمان بین المللی کار در سال 1919 براساس معاهده ورسای برپاشد

اجرای مقررات کنوانسیون های سازمان بین المللی کار برای کشورهایی که آن ها را امضا کرده اند الزامی است؛ در حالی که توصیه های سازمان مذکور تنها در حکم رهنمودهایی برای سیاست گذاری ، قانون گذاری و شیوه عمل های ملی است. از زمان تاسیس این سازمان تاکنون، بیش از 350 کنوانسیون و توصیه نامه به تصویب رسیده است.

سازمان برای اجرای مفاد عهد نامه ها توسط کشورهایی که آن ها را مورد تصویب قرار داده اند نظارت به عمل می آورد و برای تحقیق در خصوص شکایت های مربوط به نقض حقوق اتحادیه کارگری نیز رویه عمل ویژه ای دارد. کارشناسان سازمان بین المللی کار از طریق برنامه کمک های فنی سازمان در زمینه هایی از قبیل کارآموزی حرفه ای، فنون مدیریت، برنامه ریزی نیروی انسانی، ایمنی و بهداشت محیط کار، سیاست های اشتغال، نظام های امنیت اجتماعی، تعاونی ها و صنایع دستیِ کوچک مقیاس، به کشورهای عضو یاری می رسانند. سازمان بین المللی کار از طریق موسسه بین المللی مطالعات کار در ژنو و مرکز بین المللی کار آموزی فنی و حرفه ای پیشرفته در تورین ایتالیا، فرصت هایی برای آموزش در اختیار می گذارد.

ب) مدیریت

فعالیت های سازمان بین المللی کار که کلیه اعضا در آن نمایندگی دارند در فواصل بین اجلاس، سالانه، از طریق یک هیات حاکم مرکب از نمایندگان 28 کشور عضو، 14 عضو کارگر و مابقی کارفرما، هدایت می شود.

با وجود تمام این تلاش ها اما باز هم شاهد مشکلات عظیمی برای این قشر زحمتکش و آسیب پذیر اجتماعی هستیم. کارگران زن از جمله اقشاری هستند که از مردان کارگر آسیب پذیرتر هستند چرا که به واسطه زن بودنشان معمولا نیروی کار ارزانتری در سراسر دنیا شناخته میشدند و این ظلم مضاعفی بود که به واسطه زنانگی شلن بر آنان میرفت. زنانی که علاوه بر مادر بودن و شاغل بودن کارگر خانگی نیز به شمار میرفتند و کشیدن اینهمه بار از دوششان آنان را روز به روز فرسوده نر میکرد. قوانین اجتماعی باید تا با کمک گرفتن از قانون موجبات سو استفاده از این مسائل را بگیرد نه انکه هم داستان با کارفرمایان و سرمایه داران حکم شلاق برای کارگر معترض ببرند.

علاوه بر تمام مشکات ذکر شده که مسائل معیشتی یک کارگر به شمار میرود. کارگران از بعد دیگر انسان نیزهستند. انسان هایی که از صبح تا غروب باید یک کار سخت و توان فرسای بدنی انجام بدهند تا حداقل معیشتشان تامین شود. و این برای روح و روان یک انسان تاثیرات مخربی را بهمراه خواهد داشت، این مسئله نیز ا زدید کارگردانان بزرگ تاریخ پنهان نمانده است در این میان میتوانیم به عصر جدید چارلی چاپلین اشاره کنیم که در اثر بی همتایش به خوبی تاثیرات مخرب و روانی یک چنین استثماری را نشان میدهد. یا کارگرای که در فیلم دره زیبای من زیر آواری از زغال سنگ جانشان را برای بهایی اندک از دست میدهند. و یا شاهکار امیل زولا، ژرمینال که کارگران با اعتصاب طولانی مدت خود و با وجود از دست دادن فرزندانشان از گرسنگی همچنان خواهان گرفتن حقوق انسانی خودشان بودند. این مسائل ناگوار در سرتاسر جهان در حال وقوع است. وقتش رسیده تا جامعه بشری به قشر کارگر توجه درست و همه جانبه ای داشته باشد و به برابری و برقرار کردن حداقلهای معشیتی برای کارگران توجه نشان دهند. و حق این روز را به درستی به جای آورند.

منابع، بیتوته