هنگامی كه كتابی تحت عنوان «مهارت های شاد زیستن» به همراه روش های عملی مقابله با استرس در جلوی رویم قرار گرفت با توجه به استرسی كه در شرایط خاصی برایم اتفاق افتاده بود نظرم را به خود جلب كرد كه شاید خواندن این كتاب بتواند كمك كننده باشد تصمیم به خواندن آن گرفتم این كتاب در درجه اول شناخت بسیار خوبی از علائم استرس, منابع استرس, میزان استرس, راهكارهای شناختی و عملی مقابله با آن در اختیار خواننده قرار می دهد, كتاب دارای چند تست برای شناخت خود و در پی انجام آن تفسیر و سپس شیوه های كنار آمدن در صورت تشخیص وجود مشكل است چكیده ای از مباحث آن را با هم مرور می كنیم

مهار فشار روانی

برای مهار استرس ابتدا باید منابع استرس و سپس میزان استرس خود را مشخص كرده و بعد از آن اقدامات مداخله ای را انجام دهیم. مثلاً گاهی اوقات صحبت كردن با فردی كه گوش شنوا داشته باشد می تواند به رفع مشكل شما كمك كند و در مواقعی هم كه نوع مشكل شما پیچیده است مراجعه به یك روانشناس و درمان گر چاره مشكل تان خواهد بود. به طوری كه برای مقابله با استرس باید سبك زندگی خود را تغییر دهیم یعنی نوع نگاه و نگرشمان را نسبت به مسائل زندگی عوض كنیم. بخش بزرگی از استرس ها در ما نتیجه برداشت ها و تعبیر و تفسیرهای ما از پدیده هاست.

شما چه تیپ شخصیتی دارید؟

نشانه های زیادی حاكی از آن است كه نظام شخصیتی در چگونگی سازگاری و كنار آمدن با فشار روانی و حتی نوع فشاری كه روی شما تأثیر می گذارد نقش دارد. همچنین مشخص شده كه تیپ شخصیتی با نوع بیماریهای كه فرد به آنها مبتلا می شود، رابطه مستقیم دارد.دو تیپ شخصیتی A و B وجود دارد. ویژگیهای كلی این دو تیپ به عبارت زیر می باشند:

افراد تیپA : ناشكیبا، پرخاشگر، جاه طلب، پرشتاب، پرتلاش، سریع، تحت فشار روانی، پرتوقع، دشوار، پرسر و صدا، خلاق، رهبر، پرانگیزه، پویا، مطمئن و استوار.

افراد تیپB : شكیبا، دفاعی، آرام، دقیق، محتاط، مراقب، پیرو، گیرنده، غیر عصبی، غیر پرخاشگر، كم اراده، كند، فلسفی، موشكاف.برای بعضی كارها افراد تیپ A بهتر عمل می كنند، برای بعضی از كارها هم افراد تیپ B كاركرد بهتری دارند. به طور دقیق نمی توان برتری تیپ را مطرح كرد به طوری كه افراد تیپ A بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای قلبی هستند و افراد تیپ B بیشتر دچار سرطان های گوناگون می شوند. به طور كلی می توان گفت افراد بین تیپ A و B متعادل تر هستند. برای تشخیص این دو نوع تیپ پرسشنامه ای در كتاب مذكور مطرح گردیده است كه می توان نوع تیپ شخصیتی خود را تشخیص داد. بعد از تشخیص نوع تیپ شخصیتی برنامه های فعالیتی نیز عنوان گردیده كه افراد می توانند با بهره گیری و انجام دستورالعمل های ذكر شده تیپ شخصیتی خود مخصوصاً تیپ A را كنترل كنند تا آسیب كمتری متوجه آنان گردد.

خود راهبری

هنگامی كه تیپ شخصیتی خود را مشخص كردید، می توانید برنامه زیر را برای بهتر شدن به كار گیرید:

* به خودتان استراحت بدهید- اضافه كاری ممنوع!

*به جای تجربه كردن از تجارب دیگران استفاده كنید.

*به فكر خودتان باشید؛ وقتی خوب عمل می كنید به خود پاداش بدهید.

* هر روز كمی ماجرای خنده دار برای خودتان دست و پا كنید.

* خوب و منظم غذا بخورید، ورزش كنید و به موقع بخوابید.

* نیازهای پایه ای خود مثل نیازهای جسمانی، نیاز امنیتی، نیازهای هیجانی و نیاز به احترام را برآورده سازید.

مراحل كاستن از فشار روانی

آگاهی

* نسبت به بدنتان آگاه باشید، به فشار و یا تنش در قسمت های بدنتان توجه كنید، مخصوصاً زمانی كه كارهای شما یكنواخت است آگاهی از وضعیت بدنی غلط و نامناسب مفید خواهد بود.

* آگاه باشید كه همیشه یك هیجان را تجربه نخواهید كرد. گاهی ممكن است چند هیجان مثبت و منفی را با هم تجربه كنید. مواظب باشید این هیجانها شما را گیج نكنند.

* آگاه باشید كه هیجانها نحوه عمل شما را تحت تأثیر قرار می دهد و اعمال شما نیز بر هیجانهای دیگران تأثیر می گذارد.

كنترل

* بدانید كه نحوه درست نفس كشیدن به گونه ای كه در مدیتیشن و آرام سازی و یا سایر روش ها وجود دارد در ایجاد بیماری یا تندرستی اهمیت بسزایی دارد.

* محیط تحت كنترل شماست. اگر دچار فشار هستید، محیط را ترك كنید اگر نمی توانید بدانید كه عدم مهار استرس به شما آسیب می رساند.

* در موقعیت های استرس زا «نه» گفتن را بیاموزید، احساس كنترل، فشار روانی را كاهش می دهد.

* روی مسائل مثبت اطرافتان متمركز شوید، حتی در شرایط استرس زای كامل نیز می توان چیز مثبتی یافت.

ارتباط

* دنبال واژه هایی بگردید كه بیانگر احساستان باشند، این كار برخورد با واقعیت ها را برایتان آسان می سازد.

* تنها احساس های بد را به خاطر نسپارید.

* یك سنگ صبور دست و پا كنید. وقتی از دنیا سیر شده اید از یك دوست بخواهید به حرف هایتان گوش دهد.

پالایش

* مخالفت كردن بجا با دیگران را بدون این كه از شما برنجند، بیاموزید. هنگام عصبانیت به بالشتان مشت بزنید. در یك اتاق خلوت یا در كوهستان داد و هوار كنید، در ماشین تان آواز بخوانید و...

* یك فعالیت بدنی را تنها برای سرگرمی انجام دهید، نقاشی كنید و به هنر بپردازید، برخی از كارها را نه به قصد بهترین بودن انجام دهید مثل نقاشی با آبرنگ، شعر، مجسمه سازی، كاردستی و...

شهرزاد دادراست

* منبع: كتاب«مهارت های شاد زیستن» .