پرستار سالمند

وقتی که کودک هستیم ناتوانیم و نیازمند به کمک پدر و مادر, زمانی که جوان و رشید میشویم پدر و مادر کهنسال و نیازمند به کمک ما میشوند فراموش نباید کرد که آنها تا چه حد آسیب پذیر و به لحاظ روحی نیازمند هستند همه ما سرگرم کار و زندگی هستیم و باید برای انجام این مسئولیت خطیر از پرستاران سالمندی که مهربان دلسوز و کاردان هستند کمک بگیرم

اشتیاق و میل پرستاران برای ارایه ی خدمات پرستار سالمند یا نگهداری سالمند در طول دوران گذشته این گمان را به وجود می آورد.که پرستاران در مقایسه با سایر گروه های متخصص مسوولیت بیش تری را در خصوص این گروه از مردم جامعه تقبل کرده اند.در سال 1904 مجله پرستاری آمریکا برای اولین بار مقاله ای را در زمینه ی مراقبت و نگهداری از سالمند منتشر کرد.این مقاله در برگیرنده اصول بسیار زیادی که پایه و اساس نگهداری سالمند در منزل را تشکیل می دهند:

شما نباید با یک کودک همانگونه رفتار کنید که با یک فرد بالغ رفتار می کنید،همانگونه که رفتار شما با یک فرد سالخورده نباید مشابه رفتاری باشد که با افراد جوان دارید.

جالب توجه است که همین مجله مقاله ای دیگر تحت عنوان پرستار سالمند به چاپ رسانیده که محتوای اصلی آن ارزش و اهمیت تجربیات پرستاران سالمندان بود.

بعد از آن که در سال 1935 قانون بیمه ایالتی برای افراد سالمند مورد تایید قرار گرفت

سالمندان این توانایی را پیدا کردند که از منابع خیریه استفاده کنند یا شخصا به خرید منزل یا وسیله نقلیه اقدام نمایند.

از آنجایی که بسیاری که از منازل خیریه ای که در اختیار سالمندان قرار می گرفت توسط بانوانی اداره می شود که خود را پرستار سالمند می نامیدند این منازل تحت عنوانخانه پرستاری نامگذاری شدند.

اجزای اصلی پرستاری و نگهداری سالمندی

با رشد و ارتقای شاخه هایی تخصصی پرستار سالمند ، پرستاران و سازمان های پرستاری دستورالعمل های رسمی و غیر رسمی در مورد چگونگی مراقبت های بالینی سالمندتنظیم و ارایه کرده اند.

تعدادی از این اصول اساسی و پایه ای شامل نتایج تحقیقات انجام شده، استاندارد ها و اصول پرستاری سالمندی هستند.

سالمندی یک فرآیند طبیعی و تاخیر با کمک پرستار سالمند

از لحظه تولد هر ارگانیسم زنده در حال سالمند شدن می باشد.فرایند بالغ شدن یا سالمند شدن به یک فرد کمک می کند که از نقطه نظر سلولی،

عملکرد ارگان ها و سیستم ها به سطحی برسد که توانایی لازم مسوولیت زندگی را بدست آورد.

به شکل پیوسته و مداوم سلول ها در بدن همه موجودات در حال رشد و کهولت هستند.به رغم آنکه این موضوع کاملا عادی و طبیعی است، بسیاری از مردم، سالمندی را بعنوان تجربه ی یک بیماری تعریف می کنند.

به عنوان مثال عبارت های زیر، عباراتی هستند که به شکل شایعی از جانب مردم مطرح می شوند.

خاکسری شدن موها و ایجاد چین و چروک در پوست

• تخریب حافظه

• بیماری و آسیب پذیری سالمند

• به دست آوردن کمترین احساس رضایت از زندگی

• بازگشت به رفتار کودکانه

• بی مصرف شدن

پرستار سالمند

برای بسیاری از مردم تعارف فوق، توصیف های معتبری از نتایج افزایش سن نمی باشد.

سالمندی یک بیماری ناتوان کننده نیست.

پرستار سالمند حتی با وجود محدودیت های ناشی از بیماری های دوران کهولت موقعیت هایی توأم با لذت، کارآیی و سودمندی هم چنان وجود خواهد داشت.

عوامل مؤثر بر فرآیند سالمندی و نگهداری سالمند

وراثت، تغذیه، وضعیت سلامتی، تجربیات زندگی، محیط، فعالیت و استرس تأثیرات منحصر به فردی بر روی افراد به جا میگذارند.

در میان عوامل بسیار گوناگونی که به صورت قطعی یا احتمالی فرآیند سالمندی را تحت تأثیر قرار می دهند،اعتقاد برخی از پژوهشگران بر آن است که فاکتور های وراثتی تعیین کننده سرعت روند سالمندی هستند.

قرار گرفتن در معرض سموم محیطی،

بیماری ها و استرس می تواند باعث تسریع در بروز اثرات بیمارگونه و نامطلوب سالمندی شود.از طرف دیگر فعالیت های ذهنی،

جسمی و اجتماعی می تواند سرعت و درجه ی کاهش قدرت و عملکرد ناشی از سالخوردگی را کم تر کند.

پرستار سالمند در منزل

اصول مراقبتی در زمینه اقدامات پرستاری و نگهداری سالمند

سالمندی یک فرآیند طبیعی که همه اندام ها را تحت تأثیر قرار می دهد.

عوامل متعددی بر روی فرآیند سالمندی اثر می گذارد.اطلاعات و دانش کافی در کاربر فرایند پرستار سالمند استفاده می شود.

سالمندان خود مراقبتی و نیازهای انسانی را با سایر انسان به اشتراک می گذارند.

پرستار سالمند تلاش می کنند تا سالمندان به بالاترین سطح سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی دست یابند.

نقش های پرستار سالمند

پرستار سالمند در منزل طی برنامه های نگهداری سالمند در منزل نقش های بسیار متنوعی را تجربه می کنند که در مطالب زیر به آنان می پردازیم.

اقدامات درمانی در جهت نگهداری سالمند

اقدامات اولیه پرستاری سالمند بر اساس مفهوم پیچیدگی و آمیختگی جسم و روح بود.

در میانه سال های 1800 میلادی، نقش پرستار سالمند تحت عنوان هنر شفابخشی شناسایی شد.

این موضوع از نوشته های فلورانس نایتینگل قابل استنباط است که نوشه بود پرستاری یعنی قرار دادن بیمار در بهترین شرایط به طوری که طبیعت بتواند برا او به طرز مناسبی عمل کند.

اقدامات لازمه که پرستار سالمند دقت داشته باشد

نقش اصلی و اساسی پرستاران ارایه مراقبت به بیماران می باشد.در این نقش پرستار سالمند با استفاده هوشمندانه از تئوری های

سالمندی فرآیند پرستاری از سالمند در منزل را بر اساس این تئوری برنامه ریزی می کنند.

نگهداری سالمند در این نقش مشارکت فعال و دائمی فرد سالمند و افراد مهم زندگی او و ارتقای هرچه بیشتر فعالیت های مراقبت از خود به عنوان اجزای لاینفک مطرح هستند.

این مسئله بخصوص در مورد افراد سالمند مبتلا به بیماری یا ناتوانی مطرح می شود که دیگران برای چگونگی درمان و مراقبت از سالمند در منزل ،

میزان کارایی و علایق آنها تصمیم می گیرند و به این ترتیب استقلال و خودکفایی را از آنان میگیرند.

اگرچه پیشرفت های قابل توجهی در علوم مربوط به مراقبت های سالمندی یا مراقبت های مربوط به سالمندان مبتلا به بیماری به وجود آمده اما همچنان بسیاری از مراقب کنندگان از این پیشرفت ها بی خبر هستند.

نگهداری از سالمندان

ارتباط پرستار سالمند با فرد سالخورده

برقراری ارتباط پرستار سالمند مؤثر به شکل گوش دادن، تعمل متقابل، شفاف سازی، مربیگری، اعتبار دهیو ارزشیابی جزو بسیار ضروری برای فرآیند آموزش و اجرای نقش آموزشدهنده می باشد.

پرستار سالمند میتواند یک حمایت کننده باشد

پرستار سالمند به روش های گوناگون می تواند بیمار را مورد حمایت قرار دهد.

اولین و مهمترین این روش ها، حمایت از فرد مددجو یا سالمند می باشد که بسیار ضروری بوده و می تواند شامل کمک

کردن به افراد سالمند برای شناسایی حقوق خود و بهره گرفتن از سرویس های خدماتی مورد نیاز باشد.

به علاوه پرستار سالمند می تواند با مرکز پرستاری پرنیان در ارتباط باشند که برای ایجاد تغییر یا کسب مزایای بیشتر برای سالمندان تلاش می کند

یا اهداف آنها ارتقای کیفیت مراقبت از سالمند در منزل مثلا ایجاد نقش های جدید یا ارتقای عملکرد پرستاران متخصص در این زمینه می باشد همکاری کند.

نگهداری از سالمند به چه معناست؟

نگهداری از سالمندان جزو خدمات پایه ای می باشد که در آن برخلاف خدامت پرستاری از سالمندان و مراقبت از سالمندان فرد توانایی انجام خدمات پزشکی را ندارد و می تواند در کنار سالمند شما به انجام امور روزانه مانند نظافت ، یاد آوری زمان مصرف دارو ، تغذیه و ... بپردازد .

نگهدار سلامند باید شخصی مطمئن ، مهربان ، دلسوز ، با شفقت و یا به زبان ساده تر همدم و همدل سالمند باشد زیرا که بسیاری از سالمندان در دوران سالخوردگی نیازمند مراقبت های روحی و روانی مخصوص به خود می باشند و به واسطه سنی که در آن قرار دارند احساس تنهایی و کم توانی و بی اعتنایی می کنند و نیازمند اعضای خانواده می باشند. از آنجایی که فرزندان ، خود دارای زندگی شخصی هستند و یا کاملا نمی توانند وقت خود را در اختیار سالمندانشان قرار دهند پس به افرادی نیاز دارند که علاوه بر اعتماد به آن ها ، سالمند خود را با خیال آسوده به دستشان بسپارند .در چنین شرایطی ما با توجه به ویژگی های شخصی سالمندانتان نیرو های فیلتر شده ی خود که آموزش های لازمه را دیده اند ، معرفی می کنیم .

ویژگی های نگهداری سالمند

همانطور که در بالا اشاره شد نگهدار سالمند تجربه ی کار در بیمارستان و یا علم پزشکی مربوط به سالمندان را ندارند و به صورت همدم و تجربی از سالمند نگهداری می کنند .بعضی از سالمندان به دنیای درونی خود عقب نشینی کرده اند یا از بیماری های زوال عقل یا آلزایمر رنج می برند . برای تنظیم و تفسیر نیاز های بیمار می توان کارهایی از جمله قدرت بخشی به یک مهارت خاص یا حتی دادن یک هدیه و یا مرور خاطرات و ایجاد یک رابطه بین گذشته و حال (برای مثال ورق زدن آلبوم عکس و صحبت راجع به آن) را انجام داد. برخی از ویژگی های نگهدار سالمند شامل موارد زیر می شود

1-تغدیه

یکی از عوامل مهم در سلامتی سالمند ، تغذیه اوست.نگهدار سالمند همواره تلاش در درست کردن غذاهای مفید و بدون ضرر دارد.با افزایش سن،بدن نیازمند یک سری رژیم های خاص غذایی می باشد.برای مثال باید از درست کردن هرگونه غذای چرب بپرهیزد چون که چربی خون در سنین بالا عامل تشدید کننده بسیاری از بیماری هاست.پس نگهدار سالمند موظف به آماده کردن به موقع غذا با توجه به رژیم غذایی سالمند می باشد.

2-همراهی

نگهدار سالمند موظف است او را در جاهای مختلف همراهی کند.همواره سالمند نیازمند بازدید های پزشکی دوره ای می باشد که به یک فرد نیاز است که او را همیشه همراهی کند.

3-تفریحات

همه ما در هر سنی نیازمند تفریحات مختص سن خود هستیم.با بالا رفتن سن نیاز سالمند به دید و بازدید از اقوام و اشنایان بالا می رود.نگهدار سالمند می تواند سالمندش را هر چند وقت یکبار به خارج از خانه ببرد تا از محیط خانه خسته نشود و حتی ممکن است با بردن سالمند به محیط های خارج از خانه از جمله پارک،سالمند افرادی را برای گفت و گوی شخصی پیدا کند که همین موضوع باعث دلگرمی وی می شود.

4-امورات مذهبی

نگهدار سالمند موظف است سالمند عزیزش را در اموری همچون وضو گرفتن،نماز خواندن،قرائت قرآن و انجام کلیه امور مذهبی کمک کند

5-نظافت شخصی

نیروی مورد نظر باید علاوه بر رعایت نظافت شخصی خود ، کار های مربوط به نظافت سالمند را به طور کامل انجام دهد تا از درگیر شدن سالمند به بیماری تا حد امکان جلوگیری شود . برخی از سالمندان از پوشک استفاده می کنند لذا پرستار سالمند باید در این زمینه همکاری های لازم را انجام دهد تا سالمند دچار بیماری های عفونی مکرر نگردد .

6-بالا بردن اعتماد به نفس سالمند

با افزایش سن توانایی های سالمند در انجام کاری هایی که از پیش انجام می داده تقلیل می یابد که همین مسئله به مرور زمان باعث کم شدن اعتماد به نفس سالمند می شود.پس نیاز هست اعمالی انجام شود که سالمند خود را درآن ها دخیل بداند و همین مسئله باعث افزایش اعتماد به نفس و حس ارزشمند بودن او می شود.برای مثال می توان از طرز پخت یک غذا از سالمند کمک گرفت یا حتی می توان در انجام کار های کوچک تا جایی که به او فشار وارد نشود از او کمک گرفت تا اعتماد به نفسش تقویت شود و همواره خود را قادر به انجام امور بداند.

مراقبت از سالمندان در منزل توسط مراقبین مرکز پزشکی سلامت اول بصورت روزانه ، شبانه ، شبانه روزی و یا بصورت مقطعی (مدت معین) انجام میپذیرد که از جمله وظایف مراقب سالمند درمنزل میتوان به موارد زیر اشاره نمود :

1-مراقبت و نگهداری از سالمند

2- پیگیری درمان و دادن دارو درتمام ساعات کاری

3- تهیه غذا و دادن غذا

4- رسیدگی به امور رفاهی سالمند و گردشگری سالمند( با اجازه کتبی خانواده)

5- رسیدگی به علائق سالمند در اوقات فراغت ( مرور خاطرات- خواندن کتاب – حل کردن جدول و ...... )

6- همراهی سالمند در بیرون از منزل

7- رسیدگی به امور اداری و مالی سالمند( با اجازه کتبی خانواده )

8- رسیدگی به نظافت و استحمام سالمند

9- رسیدگی به نظافت محل زندگی سالمند

سلامت اول با آموزش مراقبین بصورت تخصصی در زمینه مراقبت سالمند و بکار گیری و اعزام آنان به منازل امر مراقبت از پدران و مادران را متناسب با شرایط اجتماعی و فرهنگی شما عزیزان انجام میدهد و آسایش و رضایت خاطر را در شما ایجاد مینماید .

از جمله فواید مراقبت شایسته از سالمند توسط سلامت اول :

1-گذراندن دوران سالمندی توأم با لذت و رضایت در خانه خود و افراد خانواده خود

2- آسایش خانواده سالمند و نداشتن دغدغه پیگیری امور درمان و مراقبتی پدر و مادر خود

3- برقراری ایجاد رابطه بیشتر بین فرزندان و والدین شان به واسطه حذف شدن امور مراقبتی و جسمانی سالمندان و رسیدگی به نیازهای عاطفی شان

4- از بین رفتن حس معذوریت سالمند نسبت به فرزندان خود

نویسنده: دکتر فرامرزی