کودکانی که از داشتن خواهر و برادر محروم هستند

این روزها زندگی تغییر کرده, قدیم ها وارد هر خانه که می شدی چند تا بچه قد و نیم قد از سرو کول هم بالا می رفتند بنابراین هر کودک صاحب یک یا چند خواهر و برادر بود اما پس از مدتی شعار دو تا بچه کافیه مرسوم شد و خانواده ها از این قانون پیروی کردند و کمتر کسی بیشتر از ۲ فرزند داشت

این روزها زندگی تغییر کرده، قدیم ها وارد هر خانه که می شدی چند تا بچه قد و نیم قد از سرو کول هم بالا می رفتند. بنابراین هر کودک صاحب یک یا چند خواهر و برادر بود. اما پس از مدتی شعار دو تا بچه کافیه مرسوم شد و خانواده ها از این قانون پیروی کردند و کمتر کسی بیشتر از ۲ فرزند داشت. تا اینکه گذشت و رسیدیم به مرحله ای که جوانان پس از ازدواج یا بچه دار نمی شوند و یا به یک فرزند اکتفا می کنند. این مساله تبدیل به یک اپیدمی شد و این روزها اکثر بچه ها، تک فرزند هستند و هرگز طعم داشتن یک خواهر یا برادر را نخواهند چشید.

پدر و مادرها معتقدند که به دلیل مسائل اقتصادی داشتن فرزند، آنها را متحمل هزینه های سنگین می کند و چنانچه بخواهند صاحب فرزند شوند، حاضر نیستند بیش از یک فرزند داشته باشند. چرا که از پس مخارج او بر نمی آیند مضاف بر اینکه از آنجائی که این روزها اکثر مادرها هم شاغل هستند و به دلیل بزرگ شدن شهرها، و دوری مسیر امکان کمک گرفتن از اقوام و پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها هم نیست، بچه ها ناچارند از نوزادی طعم مهدکودک را بچشند و این مساله برای پدر و مادر هزینه های زیادی را در بردارد و برای کودک هم مشکلات عاطفی زیادی را به همراه خواهد داشت. به همین دلیل پدر و مادرها ترجیح می دهند به یک فرزند قناعت کنند و اینگونه مشکلات را یکبار در زندگی تجربه کنند.

با این حال تک فرزند شدن کودکان مشکلات فراوانی را برای آنها به همراه دارد که ساده ترین آنها نداشتن هم بازی است.

کودکان آپارتمان نشین امروز که از نعمت بازی کردن با هم سن و سالانشان در خانه و کوچه محروم هستند به ناچار از سنین پایین به بازی های کامپیوتری پناه می برند و چنان به دنیای مجازی انس می گیرند که به سختی می توان آنها را از آن جدا کرد. این روزها هر کودکی که خودش را می شناسد به خوبی با تبلت و لب تاب و اندورید آشناست. آنچنان که همه بهت زده می مانند.

با این حال، کودکان پیشرفته امروزی، نحوه ارتباط برقرار کردن با کودکان هم سن و سالشان را بلد نیستند و اکثرا ترجیح می دهند با بزرگترها هم بازی شوند.

این مساله باعث می شود، رشد ذهنی کودک روند عادی را طی نکند و کودک به لحاظ روانی با مشکلاتی مواجه شود.

این یک سوی ماجراست، اما این ماجرا روی دیگری هم دارد و آن آینده این کودکان است. کودکانی که از داشتن خواهر و برادر محروم هستند، در آینده صاحب فرزندانی خواهند بود که از داشتن خاله، عمه و عمو و دایی محروم هستند. بدین ترتیب خانواده ایرانی که یکی از گرم ترین و صمیمی ترین خانواده های دنیا است، کم کم با این کاهش جمعیت، شکل خود را از دست می دهد و کودکان به راحتی می پذیرند که تک فرزندی به اندازه نفس کشیدن عادی است.

چرا که تمامی هم سن وسالان و هم کلاسی ها و دخترخاله و پسر دایی و پسر عموهایشان تک فرزند هستند و کمتر پیش می آید که خواهر یا برادر داشته باشند. لذا فرزندان این مساله را می پذیرند و به خودشان می قبولانند که نیازی به یک فرد جدید در خانواده نیست.

این در حالی است که تک فرزندی معایب پنهانی دارد که در آینده رو خواهد شد. یکی از آن معایب این است که پدر و مادر تمام توجه و هم و غم خود را متوجه یکدانه فرزند خود می کنند و تلاش می کنند که هر آنچه فرزندشان طلب می کند برایش مهیا باشد. بدین ترتیب کودک یکی یکدانه عادت می کند که تمام وسایل آسایش و رفاه برایش فراهم باشد و یک نفر دایم در خدمتش باشد تاخواسته های معقول و غیرمعقولش را بر آورده کند. لذا بچه ها به گونه ای بار می آیند که در اصطلاح نمی شود به آنها گفت؛ بالای چشمت ابرو است.

چنین کودکانی با این طرز تربیت همین گونه بار خواهند آمد و در آینده حس برتری طلبی نسبت به دیگران در آنها رشد خواهد کرد. حال تصورش را بکنید که افرادی در جامعه پرورش پیدا کنند که همگی دارای منیت و غرور زایدالوصف هستند و خود را برتر از دیگران می دانند. چنین افرادی برای هر نوع ارتباط برقرار کردن در جامعه دچار مشکل خواهند شد، چرا که بر این باورند که دیگران موظفند هر آنچه من می خواهم را فراهم کنند و دیگران هم همان کودکان دیروز هستند که با روحیه خودشیفتگی بار آمده اند و حاضر نیستند کسی را در حد خود ببینند. لذا اینجاست که مشکلات اجتماعی افراد یکی یکدانه در جامعه اوج می گیرد و هیچ کس حاضر نخواهد بود با کسی ارتباط برقرار کند.

حال اگر این ارتباط به ازدواج ختم شود، تکلیفش مشخص است. در حال حاضر که جوانان ما با محرومیت های دوران جنگ و پس از آن بزرگ شده اند و اکثرا هم در خانواده های پرجمعیت رشد کرده اند مساله ازدواج تا این حد دشوار شده، وای به حال کودکان امروز که اکثرا تک فرزند هستند و در ناز و نعمت بزرگ می شوند.

نویسنده : مجید حاجی حسنی