آینده صخره های مرجانی در دست بشر

گفت وگو با دکتر هاگ گالبرگ, دانشمند زیست شناس دانشگاه کوئینزلند

صخره‌های مرجانی زنده‌اند، یعنی فعلا که زنده‌اند. با روندی تخریبی که در محیط زیست اقیانوسی زمین به چشم می‌خورد هیچ بعید نیست در چند دهه آینده اثری از این موجودات زیبای آبزی باقی نماند.

نگرانی هایی از این دست موجب شده دانشمندان زیادی در سراسر جهان دست به کار شده و کارهایی برای نجات آنها انجام دهند. در تازه ترین تلاش گروهی از دانشمندان زیست شناس در دانشگاه کوینزلند استرالیا شروع به ثبت دقیق موقعیت صخره های مرجانی اقیانوسی سراسر زمین و جزئیات مختلف مربوط به آنها کرده اند. این پروژه به وسیله عکسبرداری پانوراما از صخره های مرجانی صورت می گیرد. اگر چنین پروژه ای با موفقیت به پیش رود می توانیم به آگاهی دقیق از وضع توده های مرجانی سراسر زمین امیدوار باشیم و این آغازی برای کمک به نجات صخره های مرجانی است.

سال گذشته یکی از کامل ترین و در عین حال بی سابقه ترین مجموعه تصاویر از صخره های مرجانی استرالیا گردآوری شد.

دانشمندانی که در این پروژه حضور داشتند با بهره گیری از دوربین های ۳۶۰ درجه مخصوص زیرآب موفق به ثبت بیش از صدهزار تصویر پانورامایی از این منطقه وسیع مرجانی شدند. این تصاویر گویای حقایق گوناگون و البته عمدتا تلخی هستند که نشان روشنی از اوضاع خطرناک این آبزیان ارزشمند دارند. بر این اساس گفته می شود بخش قابل توجهی از جمعیت مرجان های سراسر جهان تا چند دهه آینده از میان خواهد رفت. دکتر هاگ گالبرگ از دانشمندان زیست شناس دانشگاه کوینزلند که در پروژه عکسبرداری از مرجان های اطراف فیلیپین حضور داشته در این گفت وگو درباره هیجان عکسبرداری از این موجودات آبی و آینده آنها سخن گفته است.

صخره های مرجانی زنده هستند؟

بله، صخره های مرجانی ساختارهای زنده زیرآبی هستند که از گونه های متعدد مرجانی تشکیل شده اند. این توده ها قادر به حرکت نیستند و با پیوند خوردن با یکدیگر کلنی های عظیمی تشکیل می دهند. صخره های مرجانی از حیث اندازه، نوع و موقعیت جغرافیایی تفاوت های زیادی با هم دارند، با این حال در یک نکته اشتراک چشمگیری دارند؛ حساسیت زیاد به مشخصات آب نظیر دما و ترکیبات شیمیایی. تقریبا نیمی از صخره های مرجانی جهان به ویژه بزرگترین آنها در مناطق حاره ای زمین قرار دارند.

اصولا چرا سراغ عکسبرداری از صخره های مرجانی رفتید؟ فکر می کنید این پروژه چه کمکی به آنها می کند؟

تصاویر پانورامایی که از این موجودات تهیه شده است بازگوکننده نکات مختلفی هستند که از آن جمله می توان به سطح سلامت شان اشاره کرد. همچنین از روی این تصاویر می توان به شمار نسبتا دقیق توده های مرجانی و موارد دیگری از این دست پی برد.

شما در این پروژه تصاویر پانورامایی به طول ۱۵۰ کیلومتر تهیه کرده اید! استخراج اطلاعات از این تصاویر چگونه امکان پذیر است؟

استفاده از برنامه رایانه ای که برای تشخیص دقیق ارگانیسم ها به کار گرفته می شود سطح دقت را تا حد چشمگیری افزایش می دهد. لکه های صورتی رنگ با حاشیه ای قهوه ای رنگ چیزی نیستند جز صخره های مرجانی. با استفاده از این روش می توان از وجود مرجان ها تا ضریب دقت ۹۰ درصد آگاه شد.

از چه نوع دوربین هایی استفاده کردید؟

تصویربرداری از مرجان ها در دو مرحله کلی صورت گرفت. ابتدا با استفاده از شناورهای کنترل از راه دور از ارگانیسم های نزدیک به سطح آب عکسبرداری کردیم. در ادامه با بهره گیری از دوربین پانورامایی قدرتمند SVII از اعماق تصویربرداری شد.

در این پروژه از چه موجودات دیگری تصویربرداری کردید؟

در این تصاویر با موجودات جالب توجهی مواجه شدیم. از کوسه های کوچک گرفته تا مارماهی های ناشناخته که برخی از آنها بسیار سمی و خطرناک هستند. مهم ترین نگرانی ما در این برنامه این بود که برخورد آسیب رسانی با صخره های مرجانی نداشته باشیم.

آیا فکر می کنید قادر به نجات مرجان ها خواهیم بود؟

در صورتی که کنترلی بر اوضاع جوی نداشته باشیم و فرآیند تغییرات آن همچنان ادامه داشته باشد هیچ امیدی به نجات صخره های مرجانی نخواهد بود.

البته آن دسته از موجودات آبی که در اعماق زندگی می کنند تا حدودی از آسیب های ناشی از این تغییرات در امان هستند چون در اعماق اقیانوس گرمایش به میزان کمتری روی می دهد. من مرجان هایی را در اعماق دیده ایم که به واسطه عمقی که در آن زندگی می کنند احیا شده اند. با این حال همه چیز به اقدام ما انسان ها بستگی دارد.

● صخره مرجانی Great Barrier

این صخره عظیم مرجانی به طول ۲۵۰۰ کیلومتر در دریای Coral در نزدیکی استرالیا قرار دارد و از جمله بزرگ ترین و زیباترین صخره های مرجانی جهان به شمار می آید.

● صخره مرجانی دریای سرخ

این صخره یکی از طولانی ترین صخره های مرجانی جهان به شمار می آید که در حد فاصل مصر و جیبوتی واقع شده و همواره مورد بررسی دانشمندان زیست شناس اقیانوسی قرار داشته است. این صخره عظیم مرجانی حدود ۱۹۰۰ کیلومتر درازا دارد.

● توده مرجانی New Caledonia

اگر به صخرهای مرجانی علاقه مند هستید بد نیست رنج سفر را به جان خریده و راهی اقیانوس آرام شوید. در نزدیکی منطقه ای موسوم به New Caledonia صخره مرجانی عظیمی به طول ۱۵۰۰ کیلومتر قرار دارد که در زمره دیدنی ترین توده های مرجانی جهان به شمار می آید.

● صخره مرجانی Reed Bank

فقط ۸۸۶۶ کیلومتر مربع وسعت دارد و در دریای چین جنوبی قرار دارد. البته دولت فیلیپین مدعی است که این صخره مرجانی متعلق به این کشور است!

● صخره مرجانی The Mesoamerican

این صخره مرجانی کمی کمتر از هزار کیلومتر یعنی حدود ۹۴۳ کیلومتر درازا دارد و در اقیانوس اطلس و در آبهای حائل میان مکزیک، برزیل، گواتمالا و هندوراس قرار دارد.

● صخره مرجانی Andros Coral

درازای این صخره مرجانی فقط ۲۰۰ کیلومتر است و در باهاماس حد فاصل جزایر اندورس و ناسو قرار دارد. این صخره مرجانی یکی از بکرترین صخره های مرجانی جهان است.

● صخره مرجانی Saya Del Malha

این توده عظیم مرجانی چندان درازا نداشته و در مقابل سطحی وسیع دارد. اندازه گیری های صورت گرفته نشان دارد این صخره مرجانی ۴۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و از این حیث در دنیا زبانزد است. این صخره مرجانی در اقیانوس هند واقع شده است.

● صخره مرجانی Great Chagos Bank

این صخره با ۱۲ هزار کیلومتر مربع وسعت در مالدیو واقع در جنوب شرق آسیا قرار دارد و در زمره دیدنی ترین جزایر مرجانی جهان به شمار می آید که البته برنامه های گردشگری که در این منطقه برگزار می شود لطمات زیست محیطی فراوانی به آن وارد کرده است.

پاپیولار ساینس

مترجم: مهدی پیرگزی