بازیافت از منازل شروع می شود

در مناطق شهری ایران روزانه بالغ بر ۴۰ هزار تن مواد زائد جامد تولید می شود با توجه به ترکیب فیزیکی زباله های شهری و وجود ۷۰ درصد مواد آلی فسادپذیر و قابل تبدیل به کود, امکان بازیافت و استفاده مجدد از زباله نه تنها ممکن بلکه ضروری است تفکیک زباله های تر, مواد خشک قابل بازیافت و سایر مواد زائد هم از نظر اقتصادی و هم از نظر زیست محیطی اهمیت بسیاری دارد بدون تردید نزدیک ترین راه برای رسیدن به این مقصود از خانه های خود ما آغاز می شود

در مناطق شهری ایران روزانه بالغ بر ۴۰ هزار تن مواد زائد جامد تولید می شود. با توجه به ترکیب فیزیکی زباله های شهری و وجود ۷۰ درصد مواد آلی فسادپذیر و قابل تبدیل به کود، امکان بازیافت و استفاده مجدد از زباله نه تنها ممکن بلکه ضروری است. تفکیک زباله های تر، مواد خشک قابل بازیافت و سایر مواد زائد هم از نظر اقتصادی و هم از نظر زیست محیطی اهمیت بسیاری دارد. بدون تردید نزدیک ترین راه برای رسیدن به این مقصود از خانه های خود ما آغاز می شود.

● بازنگری در سطل های زباله

هر خانوار ایرانی با داشتن دو سطل زباله می تواند نخستین گام را در راه بازیافت بردارد. تفکیک زباله های تر از زباله های خشک اقدام موثری است که از طریق آن نه تنها به سیستم جمع آوری و دفع زباله شهری کمک می شود بلکه حتی سلامت اعضای خانواده را هم در پی دارد. قوطی های کهنه، شیشه های شکسته، انواع ظروف بسته بندی، کاغذ، دستمال های کاغذی، پارچه و پلاستیک که جزو زباله های خشک هستند، نباید با بقایای مواد غذایی اعم از پوست تخم مرغ، استخوان گوشت و مرغ، سبزیجات، پوست میوه و... که در رده زباله های تر جای دارند، مخلوط کرد. رعایت نکردن همین اصل ساده باعث می شود بسیاری از میکروب ها و انگل ها در محیط زندگی ما پرورش پیدا کنند.

● شناخت زباله های خطرناک

باتری ها، انواع مواد شیمیایی با قابلیت احتراق یا خورندگی یا حتی انفجاری، سوزن سرنگ، تیغ، باندهای زخم، دماسنج ها، روغن موتور، قوطی های رنگ، لامپ های کم مصرف و قطعات الکترونیکی، زباله های خطرناکی هستند که برای دور ریختن آنها باید دقت کافی به خرج داد. این مواد حتما باید از سایر زباله ها تفکیک شوند.

● مصرف مواد به طور کامل

توصیه می شود مواد مصرفی پس از خرید به طور کامل مصرف شود و مازاد آنها در اختیار افرادی که به آنها نیاز دارند، قرار گیرد. کاهش مواد دور ریز یکی از بهترین گزینه ها در راه مصرف صحیح است.

● ظروف حشره کش را جدی بگیرید

ظروف و قوطی های حاوی ته مانده های شیمیایی را هیچگاه نباید درون سطل عادی زباله انداخت، زیرا اغلب این مواد قابلیت اشتعال بالایی دارند و با کمترین تغییر درجه حرارت در محیط آشپزخانه یا منزل فاجعه به بار خواهند آورد. این ظروف را به هر دلیل نباید برای مقاصد دیگر مورد استفاده قرار داد زیرا احتمال دارد پس مانده درون قوطی با موادی که وارد آن می شود، واکنش نشان دهد. این ظروف را نباید در حیاط منزل دفن کرد یا سوزاند. خالی کردن آنها به فاضلاب نیز خطای بزرگی است. عاقلانه ترین کار تفکیک آنها در منزل و دفع مجزاست. لازم به ذکر است مصرف دوباره قوطی های اسپری به هیچ وجه توصیه نمی شود.

● حجم زباله را کم کنید

بسیاری از مواد مصرفی منازل مانند بسته پودرهای شست وشو یا آب های معدنی را می توان به صورت دستی فشرده کرد تا حجم زباله تولیدی کمتر شود و کیسه زباله کمتری هم مصرف شود. تولید زباله کمتر به مراتب بهتر از استفاده مجدد از زباله است. از آنجا که بسیاری از بسته بندی ها جنبه تبلیغاتی دارند، بنابراین توصیه می شود مصرف کنندگان از مصرف دوباره این مواد جدا خودداری کنند.

● با شیرابه زباله مقابله کنید

توصیه می شود از وارد کردن هر گونه مایعات به سطل زباله جدا خودداری کنید. با کاهش رطوبت، فعالیت بیولوژیک هم بشدت کم می شود و این در حالی است که رطوبت ۵۰ تا ۶۰ درصدی می تواند شرایط بهینه را برای فعالیت انواع میکروب ها فراهم کند. قرار دادن چند صفحه روزنامه زیر سطل زباله منزل، رطوبت را به خود جذب کرده و از سرریز شدن شیرابه آن به بیرون جلوگیری می کند.

● از مواد غذایی مرغوب استفاده کنید

مواد غذایی مرغوب نه تنها پسماندهای کمتری دارند، بلکه از نظر اقتصادی هم با مواد غیرمرغوب که میزان فسادپذیری بالایی دارند، قابل مقایسه نیستند.

● تحویل مواد سمی به مراکز مربوط

باتری ها بدون در نظر گرفتن ابعادشان حاوی مواد سمی نظیر جیوه، کادمیوم، لیتیوم، سرب و نیکل هستند. اگر باتری بدرستی بازیافت نشود، این مواد می توانند وارد آب یا خاک شوند و تاثیرات آنها قطعا تا سال ها باقی خواهد ماند. همین مساله در مورد انواع مواد سمی و خطرناک دیگر هم صدق می کند. بنابراین تحویل مواد خطرناک و سمی به مراکز خاصی که برای این کار مجوز دارند، در اولویت قرار دارد.

فرناز حیدری

کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست