ارتباط غلظت مس, روی و مارکرهای رادیکال های آزاد در کارگران شاغل در صنایع مس

مس و روی نقش مهمی در واکنش های اکسیداتیو ایفا می کنند و مطالعات in vivo اثرات متفاوت این عناصر را نشان داده است

● مقدمه:

مس و روی نقش مهمی در واکنش های اکسیداتیو ایفا می کنند و مطالعات in vivo اثرات متفاوت این عناصر را نشان داده است. در این مطالعه تاثیر مواجهه با مس و روی بر میزان فعالیت آنزیم های کاتالاز (CAT) و سوپراکسید دیس میوتاز (SOD) و تولید مالون دی آلدهید (MDA) اریتروسیتی و نیز ظرفیت آنتی اکسیدانی تام سرم(TAS) مورد بررسی قرار گرفته است.

● روش:

در این تحقیق ۷۰ نفر از کارکنان مرد مجتمع مس و ۷۰ نفر فرد سالم در محدوده سنی ۵۵-۳۵ سال مورد مطالعه قرار گرفتند. غلظت مس و روی به روش اسپکتروفتومتری جذب اتمی و فعالیت آنزیم های CAT و SOD اریتروسیتی و آنتی اکسیدان کل به روش رنگ سنجی اندازه گیری شد. با استفاده از واکنش اسیدتیوباربیتوریک غلظت مالون دی آلدهید به دست آمد.

● یافته ها:

غلظت مس و روی در سرم کارگران به ترتیب ۱۱۳.۸±۲.۲ و ۱۴۸.۳±۳.۲ میکروگرم در دسی لیتر بود که در مقایسه با مقادیر آنها در گروه شاهد (به ترتیب ۱۰۴.۵±۱.۵ و ۱۰۷.۷±۲ میکروگرم در دسی لیتر) بالاتر بود (P<۰.۰۰۱). فعالیت آنزیم های CAT و SOD اریتروسیتی کارگران به ترتیب برابر ۷۶۲۱.۷±۱۹۹.۳U/gHb و U/gHb ۱۴۸۹±۱۲.۳ بود که از میزان آن در گروه شاهد با مقادیر ۷۰۴۹.۱±۱۵۷.۴ و ۱۴۲۱.۷±۱۱.۱ بیشتر بود (P<۰.۰۵). میزان TAS در گروه آزمون به طور معنی داری از افراد شاهد بیشتر بود (۱.۶±۰.۰۳ در مقابل ۱.۴±۰.۰۱ میلی مول در لیتر، P<۰.۰۰۱). همچنین مقدار MDA گروه مورد برابر۲۴۵.۸±۳.۷ nmol/gHb بود که از میزان آن در گروه شاهد با ۲۰۵±۳.۲nmol/gHb به طور معنی داری بالاتر بود. ارتباط معنی داری بین غلظت مس و روی با سایر فاکتورهای مورد مطالعه مشاهده نشد.

● نتیجه گیری:

در این تحقیق مشخص شد که استرس اکسیداتیو در کارگرانی که در معرض تماس با مس و روی بودند افزایش یافته که برای مقابله با آن دفاع اکسیدان نیز افزایش یافته است.

احمد غلام حسینیان

غلام عباس محمدی

مهدیه نظری

محمود یگانه

حامد زحمتکش

مسعود ترک زاده