اعمال و تقویم ماه صفر یادآور فداکاری ها و جانبازی ها

ماه صفر یادآور فداکاری ها و جانبازی های امام حسین ع و یاران ایشان است ماهی که در آن ادامه اسارت اهل بیت ع و ورود آن ها مطابق روایتی به شام رخ داده است

ماه صفر یادآور فداکاری ها و جانبازی های امام حسین(ع) و یاران ایشان است؛ ماهی که در آن ادامه اسارت اهل بیت(ع) و ورود آن ها (مطابق روایتی) به شام رخ داده است.

علاوه بر این، ماه صفر یادآور ضایعه بزرگ و مصیبت عظمی، یعنی رحلت پیامبر اسلام(ص) و شهادت فرزندان گرامی شان امام حسن مجتبی و امام علی بن موسی الرضا(علیهما السلام) است.

پس از واقعه عاشورا در آغازین روزهای ماه صفر سال ۶۱ هجری قمری، شام بر اثر خطبه های امام سجاد(ع) و زینب کبری(ع) به کلی دگرگون گردید و از همان جا بذر انقلاب بر ضد بنی امیه پخش شد و در نتیجه همین خطبه ها، بنی امیه در تمام جهان اسلام رسوا گشت و خطری که از سوی آنان اسلام و قرآن را تهدید می کرد، به برکت خون های شهیدان و خطابه های پیام آوران عاشورا، دفع شد.

آمیخته شدن خاطره اربعین حسینی با خاطره جانکاه این مصایب بزرگ، دهه آخر ماه صفر را، دهه اندوه و غم برای پیروان مکتب اهل بیت(ع) ساخته است.

ولی از آن جا که این ایام ماتم و غم، سبب مروری مجدد، بر تاریخ زندگانی آن بزرگواران و تلاش ها، شهامت ها و فداکاری های آنان است، ماهی است پر از شور و عشق و اخلاص و فداکاری؛ به همین دلیل، تاریخ نشان داده است که بسیاری از توطئه های دشمنان اسلام، به برکت شوری که در جلسات و دسته جات سوگواری آن بزرگواران در این ماه ایجاد شده، درهم شکسته و خنثی گردیده است، که این خود موهبت بزرگی است و باید همیشه آن را ارج نهاد و از آن پاسداری کرد.

● تقویم ماه صفر

▪ اول ماه صفر:

آغاز جنگ صفین، مطابق نقل مورخان در سال ۳۷ هجری است. جنگ صفین از سوی امیرمؤمنان(ع) و لشکریانش، در برابر معاویه و سپاه شام، آغاز شد و مدت ۱۱۰ روز طول کشید و در آستانه شکست لشکر شام، عمرو عاص نیرنگی به کار زد و قرآن ها را بر سر نیزه کردند و داستان تأسف بار «حکمین پیش آمد.

همچنین در این روز در سال ۶۱ هجری (بنا بر روایتی) سر مبارک حضرت سیدالشهدا (ع) را همراه کاروان اهل بیت(ع) وارد شهر شام کردند.

▪ دوم ماه صفر:

روز شهادت زید بن علی بن الحسین(ع) پس از قیام بر ضد بنی امیه در سال ۱۲۰ هجری است؛ وی به هنگام شهادت ۴۲ سال داشت.

▪ هفتم ماه صفر:

بنا بر نقل شیخ مفید و کفعمی، روز شهادت امام حسن مجتبی (ع) است.

همچنین ولادت امام کاظم (ع) طبق روایتی در سال ۱۲۸، در این روز در منطقه «ابواء» (محلی میان مکه و مدینه) واقع شده است. این روز از جهتی روز حزن و از جهتی روز سرور است.

▪ بیستم ماه صفر:

روز اربعین امام حسین(ع) است؛ بنابر نقل جمعی از بزرگان مانند شیخ مفید، شیخ طوسی و کفعمی، جابربن عبدالله انصاری در این روز برای زیارت امام حسین(ع) به کربلا آمد و همین روز، روزی است که اهل بیت امام حسین (ع) طبق روایتی از شام به مدینه آمدند.

ولی در ارتباط با آمدن اهل بیت حسینی(ع) در روز اربعین به کربلا میان مورخان تفاوت رای و گفت وگوست؛ مرحوم حاج شیخ عباس قمی در کتاب «منتهی الآمال» از سید بن طاووس نقل می کند که اهل بیت حرم حسینی(ع) در مسیر بازگشت به مدینه، نخست به کربلا آمدند و زمانی به آن جا رسیدند که جابربن عبدالله انصاری و گروهی از بنی هاشم به زیارت امام حسین(ع) و یارانش آمده بودند (و با توجه به این که جابر در بیستم صفر به کربلا آمد، بنابراین اهل بیت (ع) نیز ورودشان به کربلا همان روز بود).

اما آن مرحوم با توجه به نقل دیگر مورخان و قرائن و شواهد دیگر، ورود اهل بیت (ع) را در بیستم صفر (اربعین حسینی) به کربلا بسیار بعید می داند و از شیخ مفید و شیخ طوسی نقل می کند که اهل بیت(ع) روز بیستم صفر از شام به مدینه مراجعت کردند.

▪ بیست و هشتم ماه صفر:

در چنین روزی، در سال یازدهم هجری، رسول گرامی اسلام(ص) وفات یافت و همه مورخان اتفاق دارند که روز وفات آن حضرت و آن حضرت به هنگام وفات شصت و سه سال از عمر مبارک شان می گذشت.

رسول گرامی اسلام(ص) در سن چهل سالگی به رسالت مبعوث شدند و سپس به مدت سیزده سال در مکه، مردم را به توحید و خداپرستی دعوت کرد و در سن پنجاه و سه سالگی به مدینه هجرت کرده و ده سال نیز در مدینه ـ با تشکیل حکومت اسلامی و با تلاش پی گیر و مستمر ـ به مبارزه با شرک و کفر و ظلم و ستم پرداخت؛ در این مدت، مردم زیادی از مناطق مختلف به آن حضرت ایمان آوردند و اسلام روز به روز گسترش یافت، تا آن که در ۲۸ صفر سال یازدهم هجری قمری از این جهان رحلت فرمودند.

حضرت علی (ع)، آن حضرت را غسل داده و کفن کرد و بر آن حضرت نماز گزارد و آنگاه مردم گروه گروه بر پیکر شریفش نماز گزاردند و سپس آن حضرت را در حجره اش در همان محلی که از دنیا رفته بود دفن کرد.

حضرت فاطمه(ع) در سوگ پدر خویش فرمودند:

سزاوار است بر کسی که تربت احمد را ببوید، برای همیشه روزگار، دگر عطری نبوید

مصیبت هایی بر دل و جانم فرود آمد که اگر بر روزهای روشن وارد شود، شبهای تار می گردند

همچنین بنا بر نقل جمعی از علما و مورخان، روز بیست و هشتم صفر سال ۵۰ هجری، روز شهادت امام حسن مجتبی(ع) است و این روایت بیشتر در میان شیعیان مشهور است تا روایت هفتم ماه صفر.

▪ روز آخر ماه صفر:

بنا بر قول «شیخ طبرسی» و «ابن اثیر» آخر ماه صفر سال ۲۰۳ هجری، روز شهادت امام رضا(ع) است که در سن پنجاه و پنج سالگی، توسط مأمون عباسی مسموم شده و به فیض شهادت نائل آمدند.

● اعمال ماه صفر

▪ اعمال مشترک اول هر ماه:

دعای هنگاه رؤیت هلال، خواندن سوره حمد، نماز اول ماه و روزه گرفتن است که می توانید برای مشاهده شرح و کیفیت آن ها آن به نشانی اینترنتی زیر مراجعه کنید:

http://persian.makarem.ir/prayer/?gid=۲۶۷

▪ اعمال مخصوص ماه صفر:

۱) «سید بن طاووس» نقل کرده است: در روز سوم ماه صفر، دو رکعت نماز بخوان که در رکعت اول سوره «حمد» و سوره «انا فتحنا» (فتح) و در رکعت دوم سوره «حمد» و سوره «توحید» قرائت شود و پس از سلام نماز، صد بار صلوات بفرست و ... و صد مرتبه استغفار نما و آنگاه حاجت خویش را از خداوند بخواه. (ان شاء الله به هدف اجابت می رسد).

متن کامل این عمل را می توانید با مراجعه به از نشانی اینترنتی زیر مشاهده کنید:

http://persian.makarem.ir/prayer/?gid=۴۶۵#

۲) در روز اربعین (بیستم ماه صفر) زیارت امام حسین (ع) مستحب است و مورد تأکید قرار گرفته. در روایتی که «شیخ طوسی» از امام حسن عسکری (ع) نقل کرده، چنین آمده است:

«نشانه های مؤمن پنج چیز است: به جای آوردن پنجاه و یک رکعت نماز (۱۷ رکعت نماز واجب و ۳۴ رکعت نافله) و زیارت اربعین امام حسین(ع) و انگشتر را بر دست راست نهادن و پیشانی را به هنگام سجده بر خاک گذاردن و «بسم الله الرحمن الرحیم» را در نماز بلند گفتن».

زیارت مخصوصی برای اربعین از امام صادق (ع) نقل شده است.

منابع:

مفاتیح نوین، آیت الله ناصر مکارم شیرازی و همکاران، نوبت و سال چاپ: بیست و دوم ۱۳۸۹، ناشر:انتشارات امام علی بن ابی طالب(ع).

پایگاه اینترنتی آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی