تزلزل میان بغداد و اربیل با استعفای بارزانی

روند تحولات اقلیم کردستان عراق پس از برگزاری همه پرسی سوم مهر ماه و درگیری های اخیر نیروهای پیشمرگه با ارتش عراق, روز شنبه با نامه مسعود بارزانی به پارلمان اقلیم رنگ و بویی تازه به خود گرفت
تشدید شکنندگی میان بغداد و اربیل در ادامه بیشتر بخوانید

بارزانی در این نامه به صراحت اعلام کرد که دیگر قصد ندارد از روز چهارشنبه دهم آبان ماه در منصب ریاست اقلیم کردستان باشد و بهتر از این روند تمدید نشود. او همچنین پس از قرائت این نامه که منجر به درگیری در پارلمان کردستان شد در نطقی تلویزیونی هدف از برگزاری همه پرسی را حل مسالمت آمیز مشکلات با بغداد دانست و گفت: عقب نشینی نیروهای کرد از کرکوک برای جلوگیری از درگیری بیشتر بود و بغداد برگزاری همه پرسی را بهانه ای برای حمله به کردستان قرار داد.

بارزانی در این نطق تلویزیونی همچنین با گلایه اعلام کرد که هیچ کس از ما حمایت نکرد و با خیانت بزرگی در کرکوک مواجه شدیم. در همین رابطه و در تازه ترین اخبار منتشر شده تا لحظه تنظیم این گزارش خبرگزاری « واع » عراق به نقل از یک منبع سیاسی گزارش داد که به احتمال فراوان نیچروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان پس از عمویش عهده دار سمت ریاست اقلیم کردستان شود. از سوی دیگر رسانه های کرد زبان نیز روز گذشته گزارش دادند که توافقی میان ارتش عراق و نیروهای پیشمرگ برای مدیریت مشترک مناطق مورد مناقشه میان بغداد و اربیل در جریان نشستی در موصل حاصل شده است.

در همین راستا و برای بررسی شرایط میدانی اخیر در شمال عراق و همچنین پیامدهای کناره گیری مسعود بارزانی از سمت خود، دکتر اردشیر پشنگ کارشناس مسائل عراق به « ابتکار» گفت: ابتدا باید اشاره کنم که نامه آقای بارزانی به پارلمان اقلیم کردستان را نمی توان به استعفا یا کناره گیری تعبیر کرد، زیرا طبق وعده پیشین قبل از برگزاری همه پرسی بارزانی قرار بود که پس از برگزاری انتخابات ریاست اقلیم از سمت خود کنار رود.

اما با توجه به تحولات سریع سیاسی و وضعیت جدید در اقلیم کردستان، پارلمان این منطقه طی جلسه ای مدت فعالیت رهبری اقلیم را به مدت 8 ماه اضافه کرده و قرار بود که انتخابات ریاست در اواخر بهار سال آینده برگزار شود. با این مقدمه باید گفت که بارزانی با این نامه از پارلمان خواست تا مدت ریاستش را تمدید نشود و طبق زمان بندی از پیش مقرر شده از سمت خود کنار رفت. وی با این اقدام طبق قانون اساسی اقلیم کردستان اختیارات خود را به نخست وزیر، پارلمان و قوه قضائیه واگذار کرد تا در انتخابات پارلمانی بعدی تکلیف رئیس جدید اقلیم کردستان عراق مشخص شود.

**بارزانی همچنان پرنفوذ خواهد بود

پشنگ در پاسخ به این سوال که آیا بارزانی با توجه به نفوذی که دارد همچنان دارای این قدرت در آینده تحولات اقلیم کردستان عراق خواهد بود؟ توضیح داد: بدون شک چنین خواهد بود. بارزانی رهبر قدرتمندترین حزب کردستان عراق است و همچنان قدرت خود را در این منطقه حفظ کرده و تاثیر خود را خواهد گذاشت. از سوی دیگر باید خاطرنشان کنم که کناره گیری از سمت ریاست در شرایط فعلی می تواند نماد افزایش بی ثباتی و تنش میان نیروهای کرد باشد، زیرا دیگر چهر ه های اقلیم کردستان دارای کاریزما و قدرت عمل بارزانی نبوده و همین امر سبب ساز یک دوره پرتنش پارلمانی و رقابت بین احزاب کردی در اقلیم کردستان خواهد بود.

**آینده روابط میان بغداد و اربیل

این کارشناس مسائل خاورمیانه در ادامه در خصوص توافق نیروهای کرد و دولت عراق در موصل بر سر مناطق مورد مناقشه که روز گذشته در موصل صورت گرفت و همچنین آینده تحولات سیاسی در عراق، اظهار داشت: با توجه به اهداف و مسائلی که در مذاکرات میان اربیل و بغداد مطرح است به نظر می رسد که دستیابی به توافق جامع مشکل خواهد بود. توافق روز گذشته نیز در بعد میدانی و تنها در قسمت هایی از مناطق مورد مناقشه صورت گرفته و تنها بخش کوچکی از جریان میان اربیل و بغداد را تشکیل می دهد.

با توجه به تحولات صورت گرفته ما در آینده شاهد ورود به یک مرحله جدید خواهیم بود. اما این مرحله جدید به معنای افزایش قدرت دولت مرکزی در مناطق مورد مناقشه نیست. بغداد امروز مملو از چالش های سیاسی است و در سال آینده نیز یک انتخابات حساس برگزار خواهد شد.

در این میان اگر دولت مرکزی فاقد حمایت های داخلی و خارجی بوده و از طرف بازیگران منطقه و فرامنطقه ای نوعی عدم توازن در حمایت ها را تجربه کند، شاهد بی ثباتی بیشتر در عراق خواهیم بود. با توجه به این نکات معتقدم که آینده تعاملات میان اربیل و بغداد به صورت شکننده، بی ثبات، پیش بینی ناپذیر و مملو از بحران خواهد بود.