خلیج فارس, هویت تاریخی ایرانیان

دهم اردیبهشت سالروز پیروزی سپاهیان شاه عباس صفوی بر استعمارگران پرتغالی در جزیره هرمز, روز ملی خلیج فارس نامیده شده است

دهم اردیبهشت سالروز پیروزی سپاهیان شاه عباس صفوی بر استعمارگران پرتغالی در جزیره هرمز، روز ملی خلیج فارس نامیده شده است.

علت این نامگذاری را باید اعمال دور از شئون و مغرضانه برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس در انتشار اخبار و عناوین ساختگی برای این خطه دانست که متاسفانه در رسانه های گوناگون آنها رواج یافته و بر به کارگیری این مجعولات پافشاری و لجاجت می کنند.

اتحادیه عرب از سال ۱۹۶۴ رسماً نام خلیج فارس رابرای عرب زبانان ممنوع کرده است اما در ایران رسانه های گروهی تا سال ۱۳۸۱ در این مورد سکوت کردند و مطبوعات حاضر نبودند پژوهش های دفاع از نام خلیج فارس را چاپ کنند آنچه منتشر شد، یک جلد اطلس و دو جلد کتاب در تیراژ بسیار اندک بود که دایره کاربرد آن از چند کتابخانه و استاد دانشگاه فراتر نرفت. اما از سال ۱۳۸۱ با آمدن وب سایت و وبلاگ های فارسی رسانه های گروهی از انحصار خارج شد و وضعیت تغییر کرد و اولین وبلاگها و پژوهشها در دفاع از نام خلیج فارس منتشر شد موجی ایجاد شد که محافل رسمی مجبور به دنباله روی از این موج گردید.

از ابتدای دهه ۱۳۷۰ که تلویزیون های ماهواره در کشور رایج شد بخش آگاه جامعه فرهنگی و کوشندگان مسائل اجتماعی و فرهنگی متوجه شدند که تلویزیون های خبری عربی و رسانه های گرهی کشورهای عربی حتی در بخش های غیر عربی و بخصوص انگلیسی تحریف نام خلیج فارس را بطور گسترده ای انجام می دهند. با توجه به حقانیت و کاربرد مستمر تاریخی این نام در همه زبانها و زمان ها و در جهت مقابله با تحریف گران و یادآوری اهمیت پاسداری از این نام کهن، طرفداران این میراث گران بها اقدامات خود را از سال ۱۳۸۰ در دفاع از آن یکپارچه تر و منسجم تر کردند و راهکارهای حفاظت از نام خلیج فارس را در جلسات و سمینارهای متعدد به اطلاع مقامات رساندند.

پس از تحریف نام خلیج فارس در اطلس مشهور جهانی به نام نشنال جئوگرافیک که از سال تأسیس ۱۸۸۸ همواره نام خلیج فارس را بکار برده برای اولین بار در نسخه جدید در آبان سال ۱۳۸۳ نام جدیدی را در کنار نام بین المللی خلیج فارس قرار داد. خشم و اعتراض عمومی در میان فعالان اجتماعی و فرهنگی داخل و خارج نسبت به این تحریف غیر علمی صورت گرفت و پس از ارسال هزاران ایمیل و نامه اعتراضی و یک طومار اینترنتی (پتیشن) با بیشتر از ۱۲۰ هزار امضاء به مؤسسه مذکور، مدیر مؤسسه مشهور آمریکایی ضمن عذرخواهی از ملت ایران، قول داد اشتباه خود را جبران کند.

این پیروزی نشان داد که با اتحاد می توان کارهای بزرگ کردو از تخریب و جعل هویت یک ملت بزرگ جلوگیری کرد. رسانه های گروهی عربی بطور بی سابقه ای خبر را بدون تفسیر اما بعضی با تمسخر و بعضی با نوعی تکریم نسبت به کار منعکس کردند قدس العربی به قلم عبدالباری عطوان مفسر مشهور جهان عرب نوشت:

«عرب ها برای مشروع ترین حقانیت های خود قادر نیستند چنین موج همبستگی ایجاد کنند که ایرانی ها برای یک نام انجام دادند».

علی لاریجانی در همان زمان در مصاحبه ای مطبوعاتی اعلام کرد از ملت ایران انتظار می رود همان همبستگی را که در مورد تحریف نام خلیج فارس نشان دادند در خصوص حق مسلم هسته ای نیز بروز دهند.

تلویزیون الجزیره و العربیه و سایر رسانه های عربی و بعضاً غربی نیز مصاحبه ها و تفسیرهایی در خصوص خشم عمومی جامعه ایران و عذر خواهی نشنال جغرافی ارائه کردند.

پس از این تحولات یکی از اقدامات دولت وقت، برای پاسداری از میراث فرهنگی و معنوی خلیج فارس موافقت با اضافه شدن روز ملی خلیج فارس به تقویم رسمی کشور بود.

اما علت این اقدامات و ریشه این گونه تحرکات را کجا باید جستجو کرد؟

منطقه خلیج فارس که دارای بیشترین منابع انرژی نفت و گاز دنیاست، شاهرگی حیاتی برای اقتصاد کشورهای جهان قلمداد می شود، نفت خلیج فارس آن را بدل به یک منطقه منافع حیاتی در عرصه بین المللی کرده است و از این جهت قدرت های بزرگ همواره سعی در نفوذ و گسترش سیطره خود در آن دارند.

وابستگی اقتصاد جهانی به منابع انرژی منطقه و از سوی دیگر وجود بازار مصرف مطلوب، موضوعی نیست که هر اقتصاد پویا و رو به رشدی به آن بی توجه باشد، براساس نظریه ژئواکونومیک، هر کشوری که بر مناطق سرشار از نفت تسلط داشته باشد بر جهان حکومت خواهد کرد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و ظهور حکومتی دینی که ماهیتی ضدسلطه دارد، غربی ها و در راس آنها آمریکا که دارای منافع زیادی در این منطقه هستند و امنیت ملی آنها به آن منافع وابسته است تصمیم گرفتند ایران را منزوی کنند و از بیم گسترش ایدئولوژی انقلاب اسلامی بین ملت های مسلمان منطقه، تقابل با آن را در پیش گیرند.

آمریکا طی سه دهه اخیر و تحت عنوان مهار جمهوری اسلامی، جنگ سرد درازمدت و فرسایشی را علیه ایران پی گرفته است.

جورج فریدمن، مدیرکل آژانس اطلاعات و مراقبت راهبردی آمریکا در کتاب خود تحت عنوان «دهه آینده» تاکید دارد که آمریکا باید برای تامین منافعش در مناطق مختلف جهان از سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» استفاده کند.

بروز تنش در روابط ایران و کشورهای مجاور خلیج فارس و عمیق ساختن فاصله آنها به وسیله ایجاد برخی اختلافات ساختگی و مرزی، انتشار توهم ایران هراسی بین کشورهای منطقه، برگزاری رزمایش های متعدد و مشترک با کشورهای حاشیه خلیج فارس، مانند سپر جزیره و جزایر وفاداری، ایجاد پایگاه های نظامی راداری و موشکی، استقرار ناوگان و هواپیماهای نظامی، تلاش جهت ادغام ارتش های شورای همکاری خلیج فارس و به وجود آوردن ناتوی عربی، تقویت موضع ناتو با ایجاد مرکز آموزشی در کشور کویت، بزرگ نمایی برنامه هسته ای ایران و معرفی کشورمان به عنوان دشمن اعراب و اخیرا نیز طرح ادعای حملات زرادخانه های سایبری ایران و مواردی از این قبیل نمونه هایی از شگردهای استعماری و تحریک آمیز آمریکا و برخی کشورهای اروپایی است که با اهداف مختلف از جمله فروش سلاح و نجات صنایع نظامی خود از خطر ورشکستگی، رویگردانی کشورهای عربی و اسلامی از دشمن اصلی خود یعنی رژیم صهیونیستی، در اختیار گرفتن شریان اقتصادی کشورهای رقیب و قدرت های نوظهور طراحی و انجام شده است.

استفاده از واژه جعلی برای خلیج فارس را نیز باید در همین راستا تفسیر کرد. هرچند با وجود اسناد متعدد و نمادهای متکثر تاریخی و فرهنگی که حتی شیوخ عرب و پایه گذاران کشورهای عربی خلیج فارس در مکاتبات رسمی خود از آن بهره جسته اند و هم اکنون نیز بسیاری از مجامع بین المللی، علمی، فرهنگی و اقتصادی معتبر به استفاده از آن پایبند هستند، نیازی به توجیه نام اصیل و تاریخی خلیج فارس احساس نمی شود، اما اتحاد جاعلان تاریخ و تمدن کشورمان را با هدف تضعیف جایگاه ایران در منطقه و جهان نباید نادیده انگاشت و دست کم گرفت.

تغییر و جعل نام خلیج فارس، هجومی دیگر از سوی دشمنان به عرصه تاریخی و هویت ملی کشورمان و توطئه آنها برای تخریب غرور ملی ماست. این تهاجم به صورت نرم افزاری اداره می شود و پیروزی در آن از یک سو نیاز به کنش ها و واکنش های مقتدرانه دیپلماتیک مسئولان کشور دارد و از سوی دیگر حضور موثر و گسترده توده مردم را در صحنه طلب می کند.

همدلی و همنوایی که در این مسیر به وجود می آید علاوه بر آگاهی بخشی و هوشیاری عمومی باعث تحکیم اراده ملی در تقابل با هرگونه زیاده خواهی دشمنان خواهد شد.

دفاع از نام و پیشینه خلیج فارس، دفاع از هویت ملی و رسالتی همگانی برای همه ایرانیان وطن دوست است، بنابراین باید اصحاب قلم ، هنر و فرهنگ نقش ارزنده خود را در این خصوص بهتر و بیشتر ایفا کنند و همه رسانه ها و نهادهای علمی، فرهنگی و هنری کشور همکاری مطلوب و گسترده ای را در این خصوص داشته باشند، چه آن که با هنر بهتر و بیشتر می توان واقعیات را بیان داشت و هرگونه جعلی را ناکام گذاشت.

برگزاری جشنواره فرهنگی و هنری خلیج فارس حرکتی ارزشمند در جهت صیانت از این هویت تاریخی با استفاده از ابزارهای مختلف فرهنگی و هنری است و با به کارگیری تمام ظرفیت ها می تواند یکی از خطوط مقدم جنگ نرم افزاری، جهت حفظ و اعتلای نام خلیج فارس باشد.

تحریف نام خلیج فارس

استعمار گر پیر پس از ملی شدن صنعت نفت و خلع ید از شرکتهای انگلیسی و قطع روابط ایران و انگلیس ابتدا نماینده سیاسی انگلیسی مقیم بحرین از سال ۱۳۲۹ (۱۹۵۰ م.) عبارت ساحل عربی را برای منطقهٔ جغرافیایی بخش جنوبی خلیج فارس که متعلق به عرب های تحت الحمایه انگلیس بود مرسوم ساخت و سپس به مرور کلمه خلیج عربی را جایگزین آن ساخت و سپس این نام را به کل خلیج فارس تعمیم داد.اما هرگز موفق نشد.

این در حالی است که تا اوایل دهه ۱۹۶۰ درباره نام خلیج فارس هیچ گونه بحث و جدلی در میان نبوده است و در تمام منابع اروپایی و آسیایی و امریکایی، دانشنامه ها و نقشه های جغرافیایی این کشورها نام از خلیج فارس درتمام زبان ها به همین نام یاد شده است.

اصطلاح «خلیج ع رب ی» برای نخستین بار در دوره تحت قیمومت شیخ نشین های خلیج فارس توسط کارگزاران انگلیس و بطور ویژه از طرف یکی از نمایندگان سیاسی انگلیس مقیم در خلیج فارس به نام رودریک اوون در کتابی به نام حبابهای طلایی در خلیج ع رب ی در سال ۱۹۵۸ نوشت که «من در تمام کتب و نقشه های جغرافیایی نامی غیر از خلیج فارس ندیده بودم ولی در چند سال اقامت در سواحل خلیج فارس(بحرین) متوجه شدم که ساکنان ساحل عرب هستند پس باید این خلیج را ع رب ی بنامیم».

همچنین در سال های اخیر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و در صدر آنها کشور عربستان به همراه اربابان غربی شان سعی و تلاش فراوانی در تحریف نام خلیج فارس داشته اند تا از این تغییر نام اعتباری برای خود بیافرینند و این آبراه استراتژیک جهان را به نام خود درآورند؛ البته اعراب حاشیه خلیج فارس در پیمودن این مسیر تنها نبودند و برای مثال یک مورد دیگر تحریف نام خلیج فاس در سال 1383 توسط اطلس مشهور جهانی به نام نشنال جغرافی بود.

پس از تحریف نام خلیج فارس در اطلس نشنال جغرافی که بعد از دو قرن کاربرد نام خلیج فارس برای اولین در نسخه جدید در آبان سال 1383 نام جدیدی را در کنار نام بین المللی خلیج فارس قرار داد خشم و اعتراض عمومی در میان فعالان اجتماعی و فرهنگی داخل و خارج نسبت به این تحریف غیرعلمی صورت گرفت و پس از ارسال هزاران ایمیل و نامه اعتراضی و یک طومار اینترنتی با بیش از 120 هزار امضا به موسسه مذکور، مدیر موسسه مشهور آمریکایی ضمن عذرخواهی از ملت ایران، قول داد اشتباه خود را جبران کند. این پیروزی نشان داد که با اتحاد می توان کارهای بزرگ کرد و از تخریب و جعل هویت یک ملت بزرگ جلوگیری کرد.

روزنامه جام جم

احمد مهدوی

صداوسیمای مرکز خراسان شمالی

بیتوته

ویکی پدیا