از خامنه تا مشهد

داستان زندگی رهبر معظم انقلاب که سومین رئیس جمهور ایران بودند داستان پرفراز و نشیبی است قصه ای که از نجف آغاز می شود و سرانجام به تهران می رسد

داستان زندگی رهبر معظم انقلاب که سومین رئیس‌جمهور ایران بودند؛ داستان پرفراز و نشیبی است؛ قصه‌ای که از نجف آغاز می‌شود و سرانجام به تهران می‌رسد.

سیدجواد خامنه ای، فرزند سیدحسین و پدر رهبر انقلاب در نجف اشرف در سال ۱۲۷۳ شمسی متولد شد. او در سه سالگی همراه پدر به تبریز آمد. آقا سیدجواد خامنه ای در جوانی سفری به عتبات و سفر دیگری به مشهد داشت و در همین سفر آخر، جذب علمای مشهد و همجواری با امام رضا(ع) شدند و تصمیم به اقامت در مشهد گرفتند. آیت الله سیدعلی خامنه ای چند سال پس از اقامت پدر در مشهد در سال ۱۳۱۸ متولد شدند.

اما وجه تسمیه خامنه ای چیست؟ می دانیم که نام خانوادگی رهبر انقلاب، حسینی است. پسوند خامنه ای را به یکی از اجداد ایشان نسبت می دهند که مدت ها قبل به خامنه آمده و در این شهر ساکن و ملجا مردم شدند.

رهبر انقلاب در مشهد کودکی دشواری داشتند. پدر، روحانی معروفی بود، اما به قدر مشهور و معروف بودن، پارسا و گوشه نشین بود و همین موضوع باعث می شد که فقر، فشار زیادی به خانواده آیت الله خامنه ای وارد کند. در عین حال، رهبر انقلاب در شهر مشهد توانستند به مدرسه بروند و تحصیلات ابتدایی خود را در این شهر به پایان برسانند. بعد از این بود که تحصیل دروس دینی در مشهد و مدت کوتاهی در نجف و مدت نسبتا طولانی در قم پیگیری شد تا این که بیماری پدر، رهبر انقلاب را دوباره به مشهد بازگرداند.

اما مشهد جوانی با مشهد کودکی تفاوت عمده دارد. عمده ترین تفاوت در دید مذهبی و سیاسی است که در جریان تحصیل بخصوص در قم در سید علی​خامنه ای ایجاد شده است. همین بینش باعث تاسیس دروسی در شهر مشهد بخصوص در مسجد کرامت می شود. آیت الله خامنه ای در این دوران همراه با تدریس به تحصیل بیشتر علوم دینی و نیز کمک به پدر نابینا برای مطالعه و بحث می پرداختند. نکته جالب تعلیم دروس دینی از سوی رهبری این است که با وجود جو ضدفلسفه حوزه علمیه مشهد ؛ ایشان در دروس فلسفه حضور می یافتند و این درس را نزد استادان این علم خواندند.

دومین تفاوت مشهد با دوران قبل در آشنایی هایی بود که رهبر انقلاب به دست آورد. شاید مهم ترین آشنایی بعد از شناخت امام خمینی(ره) آشنایی با هم ولایتی اش شهید مرتضی مطهری بود. رفاقت و تعامل ایشان با یکدیگر باعث تشکیل جلسات مستمر شد که محصول آن جلسات «تدوین ایدئولوژی اسلامی» بود. یکی دیگر از آشنایی های آن دوران که حتی تاکنون هم ادامه پیدا کرده است، آشنایی رهبر انقلاب با دانشمند بزرگ علوم دینی، محمدرضا حکیمی بوده است. او نیز یکی از اهالی دیار خراسان بود.

موضوع سومی هم که در این برهه در مشهد اتفاق افتاد، رفت و آمد آیت الله خامنه ای با بدنه شاعران و ادیبان این شهر بود، شهری که با داشتن فردوسی بزرگ می تواند تنه به تنه شیراز در ادب پارسی حرکت کند. بیشترین تعامل رهبری در این دوران با مهدی اخوان ثالث بوده است. همین میل و علاقه است که در ادامه به شکل ادبیات خوانی مستمر، از شعر گرفته تا رمان ظهور می کند و به جلسات میانه ماه رمضان با شعرا می رسد.

مشهد در سال های بعد هم در اندیشه و عمل رهبر انقلاب نمود داشته است. در میان کابینه ایشان در دو دوره ریاست جمهوری یک مشهدی دیده می شود؛ محمد سلیمی، فرمانده پیشین ارتش و مشاور فعلی فرمانده کل قوا در امور ارتش. ضمنا همه می دانند که ایشان هر سال نو را با حضور در این شهر تحویل می کنند و سخنرانی ابتدای سال را در صحن حرم امام رضا(ع) انجام می دهند. کوچه محل زندگی رهبر انقلاب در شهر مشهد با نام پدر ایشان نامگذاری شده و در خیابان خسروی نزدیک باب الجواد حرم امام رضا(ع) قرار دارد. در عین حال خامنه هم از ذهن رهبری پاک نشده است. همین چند سال پیش بود که در جریان سفر ایشان به آذربایجان، مدتی از سخنرانی را به زبان ترکی صحبت کردند و باعث وجد و شادی در میان جمعیت شدند.

در میان شهرهایی که رهبری در آنجا سکونت داشتند، باید از ایرانشهر هم یاد کرد؛ شهری که در جریان تبعید رهبر انقلاب در دوران مبارزه با رژیم سلطنتی، محل سکونت اجباری رهبری بود و البته هنوز هم مردم آن منطقه خاطرات خوشی از حضور آیت الله سیدعلی حسینی خامنه ای در شهر خود دارند.