انتقاد اصحاب رسانه از جشنواره مطبوعات

بطور یقین اگر ما رسانه و مطبوعات را فضای مردمسالاری و دموکراسی یک رکن تلقی کنیم و آن را از شاخص های جامعه توسعه یافته بدانیم هر لطمه یی که به فضای رسانه یی کشور خورده شود سبب عقب ماندگی می شود و سال ها زمان لازم است تا تبعات آن جبران شود

بطور یقین اگر ما رسانه و مطبوعات را فضای مردمسالاری و دموکراسی یک رکن تلقی کنیم و آن را از شاخص‌های جامعه توسعه یافته بدانیم هر لطمه‌یی که به فضای رسانه‌یی کشور خورده شود سبب عقب‌ماندگی می‌شود و سال‌ها زمان لازم است تا تبعات آن جبران شود. اینکه ما داریم زمان را برای جبران از دست می‌دهیم واقعیت است.

روز گذشته مهدی فضائلی، عضو هیات منصفه مطبوعات از کاهش شرکت روزنامه‌نگاران با سابقه در جشنواره مطبوعات در سال‌های گذشته خبر داده و گفته بود: «حضور بیشتر روزنامه‌نگاران با سابقه در جشنواره مطبوعات نیاز به برنامه‌ریزی دارد.»

بیژن مقدم، مدیرمسوول روزنامه جام جم و یکی از اعضای هیات داوران هفدهمین جشنواره مطبوعات حضور پررنگ‌تر روزنامه‌نگاران قدیمی را نیازمند نوآوری در جشنواره می‌داند. او معتقد است که سال‌هاست دستی به سر و گوش شیوه برگزاری جشنواره مطبوعات کشیده نشده است. با او به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

عده‌یی معتقدند که استقبال از جشنواره مطبوعات هرساله کاهش می‌یابد، نظر شما چیست؟

به نظر من اتفاق جدیدی رخ نداده است و همیشه شرایطی مشابه از نظر تعداد شرکت‌کنندگان و میزان مشارکت وجود داشته است. افزایش میزان شرکت‌کنندگان امسال نسبت به گذشته مشهود است. اما اینجا پرسشی مطرح می‌شود که آیا آثار ارسالی به جشنواره مساوی با بضاعت مطبوعات است یا خیر؟ پاسخ من خیر است. آثار زیادی طی سال گذشته در مطبوعات کشور منتشر شده است که به هر دلیلی به جشنواره نرسیده‌اند. عده‌یی آثار خود را ارسال نکرده‌اند و علت را گرفتاری ذکر می‌کنند. افرادی هم می‌گویند که زمان ارسال آثار را از دست داده‌اند و عده‌یی هم می‌گویند که این جشنواره برای ما موضوعیتی ندارد و جشنواره را قبول ندارند.

چه راهکاری وجود دارد تا جشنواره مطبوعات جایگاه اصلی خود را در بین اهل مطبوعات بیابد؟

امسال در کمیته داوری به این نکته رسیدیم که در مجموع این حجم آثار بسیاری که مطالعه شد، خیلی از کارهای مطلوبی که در یک سال گذشته در مطبوعات خوانده بودیم در بین آثار رسیده نبود.

پیشنهادی مطرح شد که دبیرخانه دایمی جشنواره بهتر است در طول سال مجموعه آثار منتشر شده را بررسی کند و آثار مطلوب را بدون آنکه صاحب اثر موظف به ارسال آن باشد، در جشنواره شرکت دهد.

منظور من راهکاری بود تا اهالی مطبوعات خود رغبت بیشتری برای شرکت در جشنواره داشته باشند.

اگر مدیران مطبوعات با فراخوان این جشنواره جدی‌تر برخورد کرده و آن را بررسی کنند و مسوولیت جمع‌آوری، پیگیری و ارسال آثار را نیز برعهده افرادی بگذارند بطور حتم استقبال بیشتری از جشنواره خواهد شد. طبیعتا هر اقدامی که در آن نوآوری و تغییر نباشد و ساز و کاری برای تغییر شکل و شمایل آن تعریف نشود تکراری خواهد شد. جشنواره مطبوعات هم از آن جشنواره‌هایی است که با اقداماتی می‌توان آن را از حالت تکرار خارج کرد. برگزاری همایش‌های جانبی پیش از برگزاری جشنواره و جلساتی که از همه دست اندرکاران مطبوعات در آن دعوت شود می‌تواند موثر باشد. همه باید جمع شوند و هر کسی هر نقدی دارد ابراز کند تا هم نوآوری داشته باشیم و هم درکنار هم جشنواره را برگزار کنیم.

امروز نخستین روز از نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات است و هفدهمین دوره این نمایشگاه در مصلای امام خمینی (ره) برگزار می‌شود.

پیش از این محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد در نشست خبری مربوط به این نمایشگاه گفته بود: «بدون شک نمایشگاه امسال پربارترین نمایشگاه مطبوعات بود.» با این همه برخی از کارشناسان رسانه‌یی از کاهش حضور روزنامه‌نگاران باسابقه در نمایشگاه و جشنواره امسال خبر می‌دهند.

مهدی رحمانیان، مدیر مسوول روزنامه شرق اما معتقد است با برگزاری نشست‌هایی در حاشیه این جشنواره می‌توان همه روزنامه‌ها از همه گرایش‌ها را یکجا جمع کرد. او می‌گوید: «جاذبه‌ها اگر بیشتر شود آنهایی که قهر کرده‌اند، آشتی می‌کنند.»

به نظر شما چرا عده‌یی معتقدند که مشارکت در جشنواره مطبوعات از سوی قدیمی‌تر‌ها کاهش یافته است؟

معتقدم که برگزاری جشنواره مطبوعات امر مطلوبی است اما باید جاذبه‌های برگزاری نمایشگاه را بیشتر کرد تا آنهایی که به نوعی قهر کرده‌اند با جشنواره آشتی کرده و رغبت حضور پیدا کنند.

شما چه راهکاری را پیشنهاد می‌کنید؟

نشست‌ها و میزگردهای جشنواره اتفاق خوبی بود که در حاشیه جشنواره برگزار می‌شد اما گویا در دوران جدید دوستان در معاونت مطبوعاتی صلاح را بر کاهش آن دیده‌اند، اما به اعتقاد من برگزاری این نشست‌ها ضرورت دارد. زیرا می‌تواند به جذب مخاطب کمک کند و افراد بیشتری آثار خود را ارسال کنند. بنابراین انتظار می‌رود در این زمینه نیز اقداماتی صورت گیرد تا در حاشیه جشنواره افراد بیشتری فعال شوند.

آمارها نشان می‌دهد که تعداد شرکت‌کنندگان امسال بیشتر از سال‌های گذشته بوده است. این موضوع را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اگرچه بحث کمیت در این زمینه قابل توجه است اما کیفیت اولی‌تر است. افزایش کمیت نکته مثبتی است که استقبال را از جشنواره نشان می‌دهد اما خوب است که این افزایش کمیت با افزایش کیفیت همراه باشد.

برای ارتقای کیفیت چه باید کرد؟

اگر در جشنواره رسانه‌های مختلف کشور از گرایش‌های گوناگون جمع شوند در حقیقت محفلی مهیا می‌شود برای تبادل تجارب و افکار و همچنین رشد. زیرا هر جا رقبا با هم جمع شوند در رقابت از یکدیگر می‌آموزند و تجارب خود را به یکدیگر انتقال می‌دهند.

مدیر مسوول سایت تابناک، برگزاری نمایشگاه و جشنواره مطبوعات امسال را به رویه کنونی مطلوب ارزیابی نمی‌کند. او نسبت به برگزاری نمایشگاه و جشنواره که امسال هفدهمین دوره برگزاری آن است، انتقاد دارد. امیرعلی امیری می‌گوید: «بر مطبوعات، فضای سیاسی سایه انداخته است و این مطلوب اصحاب رسانه نیست.»

برخی کارشناسان معتقدند مطبوعاتی‌های باسابقه حضور کمرنگی در جشنواره امسال دارند. جشنواره و نمایشگاه مطبوعات امسال را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

طبیعتا حضور در نمایشگاه و عرصه‌های معرفی یک جریده یک سایت و در مجموع یک رسانه چه الکترونیکی باشد و چه مکتوب باید فضایی داشته باشد که مقصود یک رسانه را تامین کند. به‌زعم برخی از اصحاب رسانه، رسانه باید بتواند ویژگی‌های خود را به بازدیدکنندگان عرضه کند. آن چه که انگیزه‌ها را کم می‌کند برنامه‌ریزی‌های نامناسب یا ساماندهی ضعیف در نمایشگاه است.

از سوی دیگر علت کاهش استقبال، عدم وجود دیدگاه مناسب است. هم‌اکنون فضایی در معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد حاکم است که نمی‌توان از آن به فضای مطلوب تعبیر کرد. به نحوه برخورد شخص معاون مطبوعاتی انتقاداتی وارد است زیرا برگرفته از نگاه سیاسی غلیظی است که این روزها فضا را بر رسانه‌ها تنگ کرده است.

یعنی شما علت را تنها در تفاوت دیدگاه‌هامی‌دانید؟

یکی از علت‌ها همین است که عده‌یی در نمایشگاه و جشنواره شرکت نکرده‌اند. عده‌یی از سال‌های گذشته به ساماندهی و فضاهای اختصاص یافته در نمایشگاه ایراد وارد می‌کردند.

آنچه به عقیده شما هم‌اکنون بر مطبوعات حاکم است چه تبعاتی می‌تواند داشته باشد؟

بطور یقین اگر ما رسانه و مطبوعات را فضای مردمسالاری و دموکراسی یک رکن تلقی کنیم و آن را از شاخص‌های جامعه توسعه یافته بدانیم هر لطمه‌یی که به فضای رسانه‌یی کشور خورده شود سبب عقب‌ماندگی می‌شود و سال‌ها زمان لازم است تا تبعات آن جبران شود. اینکه ما داریم زمان را برای جبران از دست می‌دهیم واقعیت است.

من وقتی شنیدم که معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد که متولی اجرا و توسعه فرهنگ در جامعه هست با اون لفظ رکیک صحبت کرد واقعن متأسف شدم ولی خودم هم زمانی از معاون فرهنگی اداره ارشاد یکی از مراکز استان ها صحبت های اینچینین رو با خودم شنید بودم.

شما نظرتون چیه؟

نواب شکاری