سهم اندک کودکان از هنر نمایش

بیش از صد گروه تئاتری در عرصه کودک و نوجوان در شرایطی آماده فعالیت هستند که به گفته مدیر دفتر تئاتر کودک و نوجوان مرکز هنرهای نمایشی وزارت ارشاد در سراسر کشور, فقط یک سالن فعال و استاندارد برای این گونه نمایشی وجود دارد

بیش از صد گروه تئاتری در عرصه کودک و نوجوان در شرایطی آماده فعالیت هستند که به گفته مدیر دفتر تئاتر کودک و نوجوان مرکز هنرهای نمایشی وزارت ارشاد در سراسر کشور، فقط یک سالن فعال و استاندارد برای این‌گونه نمایشی وجود دارد.

به گزارش جام جم، هفته جهانی کودک در حالی فرارسیده است که هنوز هم سهم کودکان از هنر تئاتر در کشورمان محدود و اندک است.

تالار هنر به عنوان تنها سالن اختصاصی تئاتر کودک و نوجوان در کشورمان سالانه ۲۲ تئاتر را روی صحنه می برد و حدود ۳۰ هزار بازدیدکننده دارد که این آمار در مقایسه با جمعیت تهران رضایت بخش نیست و حکایت از آن دارد که تئاتر کودک و نوجوان به حمایت بیشتر و برنامه ریزی دقیق تری نیاز دارد.

شهرام کرمی، مدیر دفتر تئاتر کودک و نوجوان مرکز هنرهای نمایشی و مدیر تالار هنر درباره این موضوع به جام جم گفت: تالار هنر، تنها سالن اختصاصی و فعال نمایش کودک در تهران و حتی سراسر کشور است. قبول دارم که وجود یک سالن برای تئاتر کودک و نوجوان کم است و هر محله نیاز به یک سالن تئاتر کودک و نوجوان با حداقل استانداردها دارد.

او افزود: اکنون دو سالن بوستان و گلستان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان هم فعالیت هایشان غیرمستمر شده است که این اتفاق خوبی نیست. به نظرم اگر این سالن ها مانند گذشته فعال شود و دیگر نهادها هم به کمک وزارت ارشاد بیایند، اتفاق خوبی رخ می دهد.

این مدرس دانشگاه ادامه داد: وجود سالن هنر به عنوان سالن اختصاصی تئاتر کودک و نوجوان نشان از این دارد که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کاری را که باید انجام داده و در شرایطی که پنج سالن جدی و استاندارد تئاتری در استان تهران دارد، یک سالن را به تئاتر کودک و نوجوان اختصاص داده است.

کرمی اظهار کرد: اگر شهرداری، کانون پرورش فکری و دیگر نهادها هم به میان بیایند و سالن های بیشتری برای تئاتر کودک و نوجوان در نظر گرفته شود، بسیاری از مشکلات حل می شود.

دبیر بیستمین جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان، همچنین به آمارهای موجود از گروه های تئاتری کودک اشاره و بیان کرد: اکنون بیش از صد گروه تئاتری کودک و نوجوان وجود دارند که با شناسنامه هستند؛ ولی فضایی برای کار ندارند. این گروه ها متقاضی سالن برای اجرا هستند؛ اما تعداد سالن های ما محدود است و نمی توانند اجرایی داشته باشند.

او تاکید کرد: تئاتر کودک و نوجوان با این اوصاف باز هم در کشورمان فعال است و از سال گذشته تاکنون ۱۲۸ کار در سراسر کشور اجرا شده است؛ اما با این حال اعتقاد دارم اگر فضای بهتری برای کار در این عرصه فراهم شود، فعالان این عرصه فعال تر می شوند و در مسیر رشد و اعتلای این نوع نمایش حرکت خواهند کرد.

کرمی در پایان سخنانش مشکل اصلی تئاتر کودک و نوجوان را ناشی از جدی گرفته نشدن این هنر از سوی مدیران فرهنگی و حتی خود هنرمندان دانست و اظهار کرد: متاســفانه هنــوز هم خیـــلی فکر می کنند تئاتر کودک بچه بازی است! حتی رسانه ها هم همه حاشیه های مربوط به تئاتر بزرگسالان را پوشش می دهند، اما از کنار تئاتر کودک بسادگی می گذرند.

● عرضه و تقاضا؛ مشکل بزرگ تئاتر کودک

حسن دادشکر، کارگردان پیشکسوت عرصه تئاتر کودک و نوجوان گفت: مشکل اصلی کل تئاتر کشور چه در عرصه کودک و نوجوان و چه بزرگسال مسأله عرضه و تقاضاست. اکنون تولیدکنندگان تئاتر زیاد هستند، اما بازاری برای کار کردن آنها وجود ندارد.

دادشکر ادامه داد: تئاتر کودک و نوجوان از سال ۱۳۴۹ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز شد اما سرمایه گذاری خوبی برای این کار در کشور نشد و نهالی بود که از همان ابتدا عقیم ماند و در سیاست های فرهنگی دولت دیده نشد. تا زمانی هم که دولت به نقش گسترده تئاتر و تاثیر آن بر جامعه پی نبرد اوضاع به همین رؤس خواهد بود. مسئولان فراموش کرده اند که تئاتر، هنر اندیشه و حامل تفکر است.

این کارگردان تئاتر به بررسی نقش مخاطب در تئاتر پرداخت و اظهار کرد: مخاطب معضل دیگر ماست که خیلی هم بزرگ است. در عرصه تئاتر کودک این تهیه کننده است که دنبال مخاطب می دود و سعی می کند سالن تئاتر را پر کند. از طرف دیگر ما مخاطب کودک را خیلی آسان پسند و سطحی بار آورده و سلیقه اش را سطح پایین نگه داشته ایم. در نمایش های کودک و نوجوان که اجرا می شود، بازیگران از تماشاگران می خواهند، پفک بخورند و دست بزنند. آهنگ های شش و هشت هم پایشان به تئاتر کودک باز شده است.

دادشکر درباره علل بروز این اتفاق در تئاتر کودک و نوجوان گفت: تئاتر کودک و نوجوان افراد خوش فکر زیاد دارد، اما بازار و شرایط کار در آن فراهم نیست، چون بودجه کافی برایش در نظر گرفته نمی شود. بگذارید رک بگویم تئاتر کودک و نوجوان ویترینی شده است.

این کارگردان درباره نقش جشنواره ها هم افزود: تئاتر کودک و نوجوان فقط به برکت وجود جشنواره ها سر پا مانده است؛ اگر همین جشنواره ها نباشند با یک تلنگر کوچک فرو می ریزد؛ چون هیچ کار زیرساختی و زیربنایی برای آن انجام نشده و پایه هایش سست است.

زینب مرتضایی فرد