عکاسی چهره

در عکاسی چهره که به آن پرتره نیز گفته می شود توجه عکاس روی صورت, اعضای بدن یا خود شخص متمرکز می شود در این شماره به بیان نکاتی پرداخته می شود که می تواند در زمینه یادگیری مهارت های عکاسی پرتره کمک کننده باشد

در عکاسی چهره که به آن پرتره نیز گفته می‌شود توجه عکاس روی صورت، اعضای بدن یا خود شخص متمرکز می‌شود. در این شماره به بیان نکاتی پرداخته می‌شود که می‌تواند در زمینه یادگیری مهارت‌های عکاسی پرتره کمک‌کننده باشد.

● تغییر زاویه

بیشتر عکس‌های پرتره از زاویه‌ای گرفته می‌شوند که دوربین به طور دقیق در مقابل چشمان سوژه قرار گرفته است. با اینکه عکاسی از روبرو یا مقابل چشمان سوژه می‌تواند خوب و زیبا باشد، اما بهتر است گاهی اوقات برای هرچه بهتر و تاثیرگذارتر کردن عکس کمی زاویه دید عکاس تغییر کند. برای مثال، عکاس می‌تواند در سطحی بالاتر یا پایین‌تر از سوژه قرار گیرد و از آن زاویه عکاسی کند. برای جذاب و بهتر کردن عکس می‌توان از هر نوع زاویه دیدی استفاده کرد.

● بازی با چشم‌ها

جالب است بدانید که جهت دید چشمان سوژه، تاثیر زیادی روی عکس خواهد داشت. در بیشتر عکس‌های پرتره از سوژه خواسته می‌شود که به پایین لنز نگاه کند، این نوع جهت دید باعث می‌شود که یک حس واقعی از ارتباط بین سوژه و شخص یا اشخاص بیننده به وجود آید. علاوه بر نگاه کردن به پایین لنز می‌توان جهت‌های دیگری را نیز به سوژه پیشنهاد کرد:

▪ نگاه کردن به خارج از دوربین: زمانی که از سوژه خواسته می‌شود به نقطه‌ای خارج از میدان دید دوربین نگاه کند احساسی از صراحت، جذابیت و اندکی شیطانی بودن به بیننده القا می‌شود. با معطوف کردن توجه بیننده به لبه‌های تصویر می‌توان تمرکز او را نیز به آنچه که سوژه در حال نگریستن است منحرف کرد. حس کنجکاوی بیننده با دیدن جهت چشمان سوژه که به خارج از میدان دید دوربین معطوف است، ترغیب و علاقه‌مند می‌شود تا بفهمد که سوژه به چه کسی یا به چه ‌جایی در حال نگاه کردن است. اگر سوژه در هنگام نگاه کردن به خارج از میدان دید دوربین در حال لبخند زدن باشد احساسی از دسیسه یا افکار شیطانی را به بیننده القا خواهد کرد.

▪ نگاه کردن در داخل کادر: نگاه کردن به شیء یا فرد خاصی که آن نیز در داخل کادر است، یکی دیگر از روش‌هایی است که می‌تواند عکاسی پرتره را جذاب‌تر کند. بچه‌ای که به دیوار نگاه می‌کند، زنی که در حال نگریستن به نوزادش است، مرد گرسنه‌ای که به بشقابی از غذا چشم دوخته و مواردی از این دست همگی می‌توانند میزان توجه و علاقه بیننده را بالا ببرند و رابطه‌ای معنادار بین شی یا شخص موردنظر با سوژه اصلی برقرار کنند. با کمک این شیوه می‌توان داستانی را در خلال یک عکس تعریف کرد.

● رعایت نکردن قوانین کادربندی

برای کادربندی، قوانین زیادی تعریف شده است که گاهی اوقات در عکاسی پرتره می‌توان آن‌ها را نادیده گرفت یا حتی حذف کرد. بهتر است قوانین کادربندی تا زمانی که باعث زیبا و جذاب شدن عکس هستند، رعایت شوند، در غیر این صورت باید به نتیجه عکس دقت شود نه به قوانین دست و پا گیر. پیش از اینکه قانونی بخواهد نقض شود بهتراست در ابتدا دانش و آگاهی از آن وجود داشته باشد تا مشخص شود، رعایت کردن صحیح آن چه تاثیری خواهد داشت و در صورت رعایت نکردن، نتیجه نهایی عکس چگونه خواهد شد. یکی از قوانینی که می‌توان در عکاسی پرتره به ناچار آن را نقض کرد قانون "یک‌سوم" است. گاهی اوقات قرار دادن سوژه، به طور کامل در مرکز یا بردن آن به کناره‌های تصویر نیز می‌تواند عکسی زیبا و جذاب را ارایه دهد.

یکی دیگر از قوانینی که می‌توان آن را در عکاسی چهره نادیده گرفت، "نگاه کردن به خارج از میدان دید دوربین" است. در عکاسی پرتره هرگاه شخص درحال نگریستن به یک جهت خاص یا سر او به چپ یا راست متمایل شده بود بهتر است عکاس از جهت مخالف سوژه عکس بگیرد. برای مثال، اگر سر یا نگاه سوژه به چپ متمایل است عکاس باید در قسمت راست سوژه بایستد و عکس بگیرد به این طریق، فضایی را برای دید سوژه فراهم می‌کند و موجب افزایش حس کنجکاوی بیننده خواهد شد. اگر شرایط سوژه یا مکان آن به گونه‌ای بود که نمی‌شد قانون را رعایت کرد می‌توان آن را نادیده گرفت. برای مثال، اگر نگاه سوژه به سمت چپ است عکاس نیز می‌تواند از سمت چپ عکس بگیرد.

● تجربه نورپردازی

با کمک گرفتن از افکت‌های نورپردازی نیز می‌توان عکاسی پرتره را زیبا و معنادارتر کرد. نورهایی که از کناره‌‌ها تابیده می‌شوند کمک می‌کنند تا حالت‌های روحی شخص در عکس جلوه پیدا کند. استفاده از مود فلش تاخیری (slow synch flash) نیز یکی دیگر از روش‌های بازی با نور به شمار می‌رود. با کمک این مود، پیش زمینه روشن و پس زمینه تاریک خواهد شد.

● متحرک جلوه دادن سوژه

عکاسی پرتره به این معنا نیست که سوژه همیشه در حال سکون و هیچ تحرکی نداشته باشد. در بعضی شرایط، متحرک جلوه دادن سوژه به بالابردن زیبایی و جذابیت عکس یا حتی انتقال مفهوم کمک زیادی خواهد کرد. برای مثال، در بعضی عکس‌های تبلیغاتی یا ورزشی می‌توان سوژه را در حال پریدن، دویدن یا راه رفتن به تصویر کشید.

● دوری از ژست گرفتن

گاهی‌اوقات ژست گرفتن سوژه از کیفیت عکس کم خواهد کرد و مصنوعی بودن آن، اولین موردی است که به بیننده منتقل خواهد شد. بعضی افراد در موقعیت‌هایی که مجبور به ژست گرفتن می‌شوند به خوبی نمی‌توانند از پس این کار برآیند، بنابراین چنین مساله‌ای باعث می‌شود که از کیفیت، زیبایی و طبیعی بودن عکس کاسته شود. عکس‌هایی که از کودکان گرفته می‌شود به این صورت خواهد بود به همین دلیل توصیه می‌شود عکاس در شرایطی که سوژه مشغول بازی کردن یا فعالیت است لحظه مناسب را شکار کند و عکس بگیرد.

● فوکوس کردن روی اعضای بدن

استفاده از یک لنز با فاصله کانونی بالا یا کلوزآپ کردن روی قسمتی از اعضای بدن شخص مانند دست‌‌ها، چشم‌ها و سایر اعضا تاثیر شگرفی در عکاسی پرتره خواهد داشت به ‌گونه‌ای که قدرت تخیل بیننده‌ را فراتر از آن تصویری که پیش‌رو دارد بالا خواهد برد. در بعضی موارد، عناصری که در کادر نیستند، اما می‌توان آن‌ها را احساس کرد بیشتر از عناصری که در کادر قرار گرفته‌اند مفهوم و معنا را منتقل می‌کنند.

● پنهان کردن قسمتی از سوژه

با پوشاندن قسمتی از بدن یا چهره شخص با پارچه، اشیا، دستان یا حتی خارج کردن آن از کادر می‌توان قسمتی دیگر از بدن یا چهره که موردنظر عکاس است را در تصویر برجسته‌تر و تمرکز اصلی بیننده را به سمت آن معطوف کرد. برای مثال، چشمان دختری که آبی رنگ است مورد فوکوس اصلی قرار می‌گیرد و سایر قسمت‌های صورت مثل دهان، بینی و قسمتی از چانه، گونه‌ها و پیشانی با یک روسری یا دستمال پوشانده خواهد شد. به این صورت، توجه بیننده به محض دیدن عکس روی چشمان آبی دختر متمرکز خواهد شد. اگرچه با این کار قدرت تخیل بیننده محدود خواهد شد، اما این حسن را دارد که بیننده منظور و هدف عکاس را به خوبی متوجه شود.

● گرفتن عکس‌های متعدد از یک سوژه

عکس گرفتن از کودکان یا هر سوژه متحرک دیگری کار مشکلی است، بنابراین توصیه می‌شود که عکاس از سوژه موردنظر چندین عکس پیاپی در موقعیت‌های مختلف بگیرد تا در نهایت یکی از عکس‌ها بهتر از بقیه شود.