پژمان جمشیدی؛ «زیر خاکی» بازیگری؟

وقتی در سی و ششمین جشنواره فیلم فجر به عنوان یکی از نامزد های بهترین بازیگر مکمل مرد معرفی شد، بازهم با طعنه و نیشخند گفتند هنوز نان شهرتش در فوتبال را می خورد. فضا از «نقد» به سمت «نیش» رفت.

فاصلۀ دانشگاه ما با ورزشگاه شریعتی کرج نزدیک یک کیلومتر بود. اوایل دهه ۸۰ سایپا تیم خوبی داشت. بهزاد غلامپور، عباس جمشیدیان، هادی عقیلی، فرهاد کوچک زاده، مهدی امیرآبادی، امیرحسین یوسفی، ابراهیم صادقی، حسین کاظمی، محمد مومنی ... خیلی اوقات برای دیدن بازی هایشان می رفتیم و چند بار هم دانشگاه هماهنگ کرد و برای تمرین رفتیم زمین چمنی که پشت زمین اصلی بود. یک روز چند دقیقه قبل از آنکه بازیکنان برای تمرین بیایند جیووانی می سرمربی ایتالیایی تیم آمد و کنار چمن ایستاد و بازی ما دانشجویانی که با لباس های گل منگی در حال ورجه وورجه بودیم را نگاه کرد. در کسری از دقیقه زمین به غوغاکده ای تبدیل شد. همه سوباسا و کاکرو شدیم تا شاید دل جیووانی می را به دست بیاوریم! از بخت خوش و لابد سر سوزن تکنیکی، من دو گل زدم و چند حرکت انجام دادم که دیگر تکرار نشد! زمین را که تحویل دادیم، مردی که کنار سرمربی ایتالیایی بود من و رضا را که اهل میانه بود صدا زد. فاصلۀ سی متر تا آقای سرمربی را روی ابر ها قدم می زدیم. هر دو می خواستیم مثل پژمان جمشیدی و بهنام ابوالقاسم پور برویم پرسپولیس! آماده عقد قرارداد با سایپا بودیم که بعد هم با تلاش و کوشش برویم تیم ملی! جیوانی می با قیافۀ کاملاً جدی و مو های آشفته به انگلیسی و ایتالیایی چیز هایی گفت که خلاصه اش می شد: «آفرین، شما خوب بازی می کنید!» پروژۀ قرارداد و پرسپولیس و تیم ملی کنسل شد! البته همین هم کم دستاوردی نبود! آن سال ها همه می گفتند که سایپا کارخانۀ تولید بازیکن است. کرج، شهر مهاجرپذیر بزرگی بود که از همه جای ایران کسانی برای زندگی بهتر آنجا می آمدند و طبعاً جوان هایی هم پی ورزش می رفتند. گل سرسبد، اما پژمان جمشیدی بود که زیر نظر علی پروین به پرسپولیس رفته بود و به عنوان یک بازیکن راست پا و سریع تحسین می شد. بعد ها سایپا لیگ برتر را با علی دایی برد و تیم فراز و فرود زیادی داشت، اما مثل آن سال ها جوان هایش خوب دیده نشدند. از آن نسل پژمان جمشیدی، ولی هنوز ستاره است و چه بسا محبوب تر و مشهورتر. او با بازی در سریال «پژمان» خودش را به عنوان یک استعداد در عرصه بازیگری نشان داد. به جز او در آن سریال حمید درخشان، محمد محمدی، بهروز رهبری فر، علی موسوی و ... هم بازی کردند، اما پژمان جمشیدی به دل نشست. بعد در ها باز شد. در «آتش بس ۲» برای تهمینه میلانی بازی کرد و در «خوب، بد، جلف» به عنوان یک بازیگر آن قدر خوب طنز او درخشید که حالا سالی چند پیشنهاد داشت و به بازیگری تبدیل شد که فروش یک فیلم را تضمین می کرد. سال ۹۷ در ۶ فیلم سینمایی، یک مجموعۀ تلویزیونی و یک تئاتر ایفای نقش کرد و هر بار با تسلطی بیشتر از قبل به چشم آمد. این تصور که او در همه نقش هایش با همان ابرو های پرپشت و طنز کلامی فقط با «تنها گل ملی» اش شوخی می کند اشتباه است. جمشیدی در ۱۷ کار روی صحنه تئاتر رفت و گاهی نقش هایی دشوار و چنان دور از فضای طنز و فوتبال را ایفا کرد که نمی شد تحسین اش نکرد. اما همه چیز به سادگی به دست نیامد. نقد ها به «پژمان جمشیدی فوتبالیست» هم از راه رسید. کسانی می گفتند او نان شهرتش در فوتبال را می خورد. حتی برخی از کسانی که با افتخار از «خاموش بودن تلویزیون» در خانه شان به عنوان یک کنش اجتماعی- سیاسی حرف می زدند هم در مورد چند سریال تلویزیونی او که اصلاً ندیده بودند نقد نوشتند! جمشیدی بعد از این فشار ها در گفت و گویی عنوان کرد: «من همیشه این را می دانستم که تئاتر جای محترمی است و آدم هایی که از تئاتر می آیند، بسیار آدم های محترمی هستند، اما این موضوع را نمی دانستم که عرصۀ تئاتر آن قدر محصور است، فحش هایی که برای بازی در این کار به من دادند، زمانی که در پرسپولیس بازی می کردم از علی پروین نخورده بودم!» اما وقتی در سی و ششمین جشنوارۀ فیلم فجر به عنوان یکی از نامزد های بهترین بازیگر مکمل مرد معرفی شد، بازهم با طعنه و نیشخند گفتند هنوز نان شهرتش در فوتبال را می خورد. فضا از «نقد» به سمت «نیش» رفت. فارغ از اینکه طبعاً سابقه قبلی او و شهرتش به دیده شدن و متمایز بودنش کمک می کند و طبعاً تجربه بازی ای به اندازه ستاره هایی ندارد که گاه کنارشان بازی می کند، منصفانه نیست که همه چیز را به فوتبال ربط داد. چند نفر بازی های او در زمین فوتبال را به خاطر می آورند؟ بچه هایی که زمان اوج درخشش پژمان جمشیدی به دنیا آمدند الان جوان های ۱۸ ساله هستند و آیا همه آن ها او را به عنوان فوتبالیست می شناسند یا بازیگر؟ در سریال «زیر خاکی» بازی جمشیدی در کنار بازیگران شناخته شده نه تنها در سطح پائین تری نیست بلکه گاهی حتی چشم نوازتر هم هست. نقد پژمان جمشیدی اگر از روی انصاف و بدون نیش و زهر ریختن معمول باشد البته کار ارزشمندی است و به ارتقای او کمک می کند و مانع از آن می شود که جای فرد شایسته تری را به ناحق بگیرد، اما پنهان کردنی نیست که حضور چهره هایی، چون او که جوهرۀ بازیگری دارند و از حوزه دیگر با خود اعتباری همراه می آورند به سود اقتصاد سینما و تئاتر است.