جمعيت و ترکيب و پراکندگى آن

جمعيت اين کشور در جولاى ۱۹۹۶، ۴۲۶ ،۲۷۴، ۳ نفر اعلام شده و براى سال ۲۰۰۰ تا ۳،۷۱۹،۰۰۰ نفر پيش بينى شده است. بيشتر جمعيت آفريقاى مرکزى در چند ناحيه واقع در کناره رودخانه‌ها و نواحى نزديک مرز کشور چاد تمرکز يافته است. ميزان پراکندگى جمعيت در سرزمين آفريقاى مرکزى ۱۲ نفر در هر مايل مربع مى‌باشد. بانگي بزرگترين و پرجمعيت‌ترين ناحيه کشور محسوب مى‌شود. بيشتر جمعيت در مناطق روستائى زندگى مى‌کنند و ۴۳ درصد جمعيت در شهرها زندگى مى‌کنند و مهمترين منطقه کشاورزى در اطراف بوسانگرا و بامباري است.


متوسط طول عمر ۴۵ سال براى مردان و ۴۹ سال براى زنان است.

رشد جمعيت

براساس آمار ۱۹۹۶ ميزان رشد جمعيت ۰۸/۲ درصد مى‌باشد، با ميزان ۹۷/۳۹ تولد در هر هزار نفر و ۶۴/۱۷ مرگ و مير در هر هزار نفر و مرگ و مير کودکان ۷/۱۱۱ در هزار است. متوسط سن کل جمعيت ۲۷ سال است.

سابقه تاريخى تشکيل جمعيت

کشف چند تبر دو سر آشولي در کنار رودخانه مباري ظاهراً حاکى از آن است که اقوام آشولي نخستين گروه ساکن نواحى شمال غربى بانگى پايتخت امروزى آفريقاى مرکزى بوده‌اند. عده‌اى از مردم‌شناسان بر اين باور هستند که سرزمين آفريقاى مرکزى و نواحى اطراف آن در قرن‌هاى بعد موطن پيگمه‌ها - Pigmy به‌ويژه نگريلوها - Negrilo بوده است، و اقوام بانزرى - Banziri و سانگا - Sanga سواحل رودخانه‌ها را در اشغال خود داشتند.

مهاجرت

هجوم وحشيانه تجار برده به سودان و کشتار بيرحمانه سياه پوستان که تن به بردگى نمى‌دادند موجب مهاجرت گروهى از آنان به آفريقاى مرکزى شد.


اقوام بايا، منديا (از شمال سودان) و باندا و آزاند (از بحرالغزل در جنوب غربى سودان) از جمله گروه‌هاى مهاجر بودند. در حال حاضر هيچگونه مهاجرتى در اين کشور وجود ندارد. و در سال ۱۹۹۶ رقم مهاجرت منفى ۵۳/۱- در هزار نفر اعلام شده است.

اقوام و نژادها و روابط آنها

اقوام مذکور در بالا تا قرن نوزدهم تنها ساکنان شناخته شده آفريقاى مرکزى محسوب مى‌شدند. قوم آزاند پس از ورود به آفريقاى مرکزى و استقرار در نواحى اطراف رودخانه يوبانگي اقدام به تشکيل يک نظام حکومتى پادشاهى کرد و با تجهيز افراد خود به مقابله با سوداگران برده و کارگزاران آنها پرداخت.


جرج آگوست شوان فورس کاوشگر آلمانى که در سال ۱۸۷۰ همراه عده‌اى از تجار برده از سرزمين تحت سلطه آزاندها بازديد کرد شاهد شکست سخت شکارچيان برده از نيروهاى حکومت آزاند بود. تقريباً هماهنگ با تغيير و تحولات شمال آفريقاى مرکزي، در جنوب نيز اقوام بانتو زبان موفق به تصرف سرزمين‌هاى سلطان‌نشين کوچکى بانگاسو - Bangassou، زميو - Zemio و رافى - Rufai شدند و حاکميت خويش را به سراسر جنوب گسترش دادند.


ساير نواحى سرزمين آفريقاى مرکزى مسکن قبايل گوناگون از جمله گروهى آدم‌خوار بود که دائماً با يکديگر در حا ل نزاع بودند و گاه در مواقع بحرانى از جمله بروز خشکسالى‌هاى طولانى به مبادله محصولات و فرآورده‌هاى خود از جمله نمک و عاج مى‌پرداختند.


در حال حاضر تقسيمات قومى در اين کشور به اين شرح است: حدود هشتاد گروه قومى وجود دارد که خصوصيات ويژه زبانى و قومى خود را دارند، از مهمترين آنها عبارتند از بايا -Baya ۳۴% جمعيت، باندا - Banda ۲۷% جمعيت، سارا - Sara ۱۰% جمعيت، مانجيا - Mandjia ۲۱% جمعيت، امبوم - Mboum ۴% جمعيت، باکا - Baka ۴% جمعيت، به اضافه ۶۵۰۰ نفر اروپايى که ۳۶۰۰ نفر از آنها فرانسوى هستند.

قبيله باندا

باندا نام قبيله‌اى است از شعب قوم بانتو در آفريقا. اين قوم در شبانى مهارت زياد دارند و از جهت مطالعه عقايد مذهبى بشر، در آغاز مرحله زراعت، نمونه و مثال بارزى را نشان مى‌دهند. گرچه از لحاظ نژادى بانداها مرکب و مخلوط از نژادهاى متعددند ولى ريشه حامى در آنها نمايانتر است. آنان از لحاظ اجتماعى مردمى مودب و ميهمان نواز هستند. ولى امور زندگانى شخصى و آداب و رسوم اجدادى خود را بسيار مخفى نگاه مى‌دارند. گويا، چون اروپائيان تازه وارد، از آنها سوءاستفاده کرده‌اند، يادگارهاى تلخ از ايشان در دل آنها مانده ولى برخلاف ديگر اقوام بانتو مايل به جنگجوئى و ستيزه خوبى نيستند. مساکن آنها عبارت است از کلبه‌هاى استوانه‌اى شکل که بام مخروطى دارد و از شاخ و برگ گياهان و اشجار مسقف است و پايه آن بر روى تيرک‌هاى استوار قرار دارد که آنها را با ترکه بيد به يکديگر محکم مى‌بندند. گله‌هاى بزرگ از مواشى و دواب دارند که اساس ثروت ايشان محسوب مى‌شود. ولى براى زندگانى روزمره به زراعت اشتغال مى‌ورزند و محصولاتى که به‌عمل مى‌آورند عبارت است از ذرت، ارزن هندي، لوبيا، کدو، سيب زميني. اين کشاورزان بدوى زمين را به وسيله يک نوع کج بيل شيار مى‌کنند. قبل از آنکه مصنوعات کارخانه‌ها از اروپا به سرزمين آنها وارد شود، بيشه‌هاى رايج بوميان آنها عبارت بوده است از نساجي، چرمسازي، آهنگري، بيل و تبرسازى و مسگرى که همه به‌طور سادهٔ ابتدائى بوده‌اند.


بانداها تشکيلات اجتماعى متنوعى دارند. هر فرد از آنها به گروهى جداگانه وابسته است، از آن جمله آنچه از همه مهمترى است اول، دايرهٔ خانوادگى شخصى اوست، دوم سلسلهٔ اقوام پدرى که از آنها به توالى ارث مى‌برد، سوم سلسله اقوام مادرى که نسبت به آنها نيز عواطف و قرابت نزديک دارد و بالاخره در مرحله چهارم منسوب است به يک گروه بزرگتر يا سيب که نماينده توتم قبيله بزرگترى است که اسم جانور يا گياه يا جمادى دارد از قبيل شير، کبوتر، کبوتر، خوک، فيل، بز، تمساح، گاوميش و غيره، هر سيب نسبت به آن موجودات احترام مخصوصى رعايت مى‌کند.

زبان، خط، پرچم، سطح سواد

- زبان:

زبان رسمى آفريقاى مرکزى فرانسه مى‌باشد. زبان سانگهو - Sangho نيز رايج است. اين زبان ترکيبى است از زبان‌هاى فرانسه، اسپانيولي، يونانى و عربى که در سواحل مديترانه نيز رايج است و در اين کشور زبان يکى از گروه‌هاى اطراف رودخانه يوبانگي و تنها زبانى است که به‌وسيله اکثريت مردم آفريقاى مرکزى تکلم مى‌شود. تنها بخش کوچکى از مردم که داراى تحصيلات مقدماتى هستند مى‌توانند به زبان فرانسه (زبان رسمي) تکلم کنند. زبان‌هاى عربي، هونزا - Hunsa، و سواحيلى - Swahili نيز به‌کار مى‌روند.

جدول زبان

زبان باندا گبايا - Gbaya سانگو مانجا فرانسه ديگر
درصد ۴۷ ۲۷ ۷ ۵ زبان رسمى ۱۴


- خط: لاتين.


- پرچم:

داراى ۴ قسمت افقي: بالا آبى و به ترتيب سفيد و سبز و زرد و يک نوار قرمز عمودى در وسط پرچم و يک ستاره زرد در شمال غربى پرچم مى‌باشد.


- سطح سواد:

جمعيت باسواد اين کشور ۶۰ درصد کل جمعيت را شامل مى‌شود. اين رقم در ميان مردان ۵/۶۸ درصد و در ميان زنان ۴/۵۲ درصد مى‌باشد.