استازولاميد سردستهٔ اين زيرگروه است. اين ديورتيک‌هاى از مشتقات سولفوناميد هستند. مکانيسم عمل اين داروها مهار کربنيک انهيداز حاشيهٔ مسواکى (brush border) و درون سلولى سلول‌هاى لولهٔ پيچيدهٔ پروکزيمال مى‌باشد. مهار اين آنزيم در ديگر بافت‌هاى بدن هم مانند کليه به وقوع مى‌پيوندد.


داروهاى غيرمجاز در اين زيرگروه عبارتند از:


Acetazolamide sodium, Dichlorphenamide

اثرات

- دفع بى‌کربنات سديم و کاهش کربنات بدن در نتيجهٔ ايجاد اسيدوز متابوليک


- اتلاف شديد پتاسيم (از آنجا که مقدار سديمى که به لولهٔ جمع‌کنندهٔ قشرى مى‌رسد بالا است، مقدارى از اين سديم اضافى بازجذب شده و در مقابل آن پتاسيم ترشح مى‌شود.)


- اثر مهارى استازولاميد در سراسر بدن وجود دارد و ترشح بيکربنات توسط اپى‌تليوم مژگانى به داخل زلاليهٔ چشم و همچنين توسط شبکهٔ کروئيد به داخل مايع مغزى نخاعى کاهش مى‌يابد.


- در سيستم عصبى مرکزى اسيدوز CSF و هيپرونتيلاسيون ايجاد مى‌شود.

کاربردهاى بالينى

- گلوکوم (کاربرد اصلي)


- پيشگيرى از بيمارى‌هاى کو گرفتگى حاد (استازولاميد)


- درمان ادم (در صورتى‌که همراه با آلکالوز متابوليک شديد باشد)

عوارض جانبى

خواب‌آلودگي، پارستزي، زمينه‌سازى رسوب املاح کلسيم و تشکيل سنگ‌هاى کليوى (به خاطر قليائى شدن ادرار.