شناسائى کلى ده

شناسائى محيط جغرافيائى

- هويت ده: نام ده، بخش، شهرستان، استان
- موقعيت، حدود، وسعت
- ناهموارى‌ها
- آب و هوا (درجهٔ حرارت و ميزان بارندگى و رطوبت)
- رودها و منابع آب
- جنس خاک (نوع و طبقه‌بندى خاک از لحاظ درجهٔ حاصلخيزى، فرسايش و عوامل آن)
- پوشش نباتى
- حيوانات

تاريخچهٔ ده

- نام ده
- گذشتهٔ ده براساس اسناد و مدارک مکتوب
- گذشتهٔ ده براساس گفته‌هاى مردم
- اماکن و بناهاى تاريخى
- حوادث و وقايع تاريخى

سيماى ده

- نقشهٔ ده
- توزيع مراکز مسکونى در برابر مزارع و اماکن عمومى ده (شکل سکونت متمرکز، پراکنده و غيره)
- محل اماکن عمومى (مدرسه، مسجد، حمام، امامزاده، غسالخانه، اماکن تفريحى و غيره...)
- محله‌هاى ده و مشخصات آنها
- کوچه‌ها، خيابان‌ها، ميدان‌ها
- جدائى مکانى
- راه‌هاى ارتباطى ده با شهر و ديگر مراکز جمعيتى و مزارع.
- مسکن و تسهيلات زندگى، (طرز ساختن خانه، مصالح ساختمانى، مساحت خانه، تجهيزات خانه، وضع بهداشت مسکن، توزيع خانواده‌ها برحسب تعداد اتاق مسکونى، تسهيلات زندگى).

جمعيت‌شناسى ده

ساختار جمعيت

- تعداد جمعيت
- توزيع جمعيت برحسب سن و جنس
- توزيع جمعيت برحسب سواد
- جمعيت فعال و غيرفعال
- جمعيت شاغل
- توزيع جمعيت برحسب شغل (به تفکيک سن و جنس)
- بيکارى و کم‌کارى

حرکات جمعيت

- ازدواج
- طلاق
- زاد و ولد
- مرگ و مير
- تحرک مکانى و جغرافيائى جمعيت
- مهاجرت‌ها

ساختار اجتماعى ده و تغييرات آن

- گروه‌ها و قشرها اجتماعى
- روابط گروه‌ها و قشرهاى اجتماعى (افقى ـ عمودى)
- تحرک اجتماعى (افقى ـ عمودى)

زميندارى و تحول آن

- تاريخچهٔ مالکيت ده
- وضع مالکيت ده قبل از اصلاحات ارضى
- چگونگى اجراء قوانين ارضى در ده
- بررسى آراء و عقايد روستائيان دربارهٔ چگونگى اجراء قانون اصلاحات ارضى در ده

نهادهاى اجتماعى

خانواده

- اشکال خانواده (زن و شوهرى، پدرى توسعه يافته، از هم گسيخته، پدر ـ مادرى، و انواع ديگر...) و تعداد آن در قشرهاى مختلف جامعهٔ ده
- بعد خانواده و رابطهٔ آن با توليد، درآمد و قشرهاى اجتماعى ده
- موقعيت افراد در خانواده (مرد، زن، پسر و دختر)
- روابط خانوادگى (روابط ميان افراد خانواده)
- روابط همسايگى (روابط ميان خانواده‌ها و خويشاوندان و همسايگان و...)
- ازدواج (انواع ازدواج‌ها)، روابط خويشاوندى ميان زن و شوهر، دايرهٔ همسرگزينى، شيوهٔ همسريابى، عموميت و رودرسى ازدواج، مهريه، شيربها، رسوم ازدواج.

تعليم و تربيت (سنتى ـ جديد)

- تعليم و تربيت در خانواده (شيوهٔ پرورش و اجتماعى کردن کودک و...)
- تعليم و تربيت در مدرسه
- تعليم و تربيت در جامعه

مذهب

- مسجد و سازمان آن
- چگونگى رفت و آمد مردم به مسجد و شرکت در مراسم مذهبى
- روابط متقابل مردم و رهبران مذهبى (آداب و رسوم و معتقدات مذهبى در ميان قشرهاى مختلف اجتماع ده)
- تأثيرات مذهب در زندگى مردم روستائي

تفريحات و سرگرمى‌ها و تغييرات آن

- تفريحات سنتى و جديد
- تفريحات در داخل و خارج خانه
- نحوهٔ گذران اوقات فراغت (ميهمانى، شب‌نشينى، جشن‌ها، معاشرت‌ها و گردش‌هاى جمعى و...)
- تفريحات سالم و ناسالم
- سرگرمى‌هاى کودکان (پسر، دختر، انواع بازى‌ها و غيره)
- سرگرمى‌هاى مردان و زنان (جوانان، سالمندان و سالخوردگان)
- فضاى تفريح و فراغت (قهوه‌خانه، باغ‌ها، گورستان‌ها، کوچه‌ها، ميدان‌ها، کنار چشمه، رودخانه، امامزاده، مسجد، مسافرت به شهر و زيارت. سينما و تفريحات خارج از ده و...).

ساختار قدرت در ده و تغييرات آن (ادارهٔ ده و گروه‌هاى ذى‌نفوذ قبل و پس از اصلاحات ارضى)

ساختار اقتصادى ده

توليدات

- زراعت (انواع محصولات زراعى، ميزان توليد هر کدام از محصولات و...)
- دامدارى (انواع دام، تعدادى دام، کشتار و تلفات دام، فروش دام، فرآورده‌هاى دامى و روش توليد دامى)
- باغدارى (انواع درختان ميوه، مساحت باغ، ميزان توليد و ارزش توليد باغى)
- صنايع دستى، تعداد و نوع کارگاه‌ها، ميزان توليد، ارزش توليد
- ساير توليدات

عوامل توليد

- زمين (زمين زير کشت، آيش، توزيع برحسب نوع محصول زراعى)، چگونگى تقسيم زمين، توزيع خانواده‌ها برحسب اندازهٔ زمين زراعى، تغييراتى که در سطح زير کشت اراضى پس از اصلاحات ارضى روى داده است.
- آب و آبيارى (ميزان و منابع آب زراعى ده، نحوهٔ تقسيم آب، نحوهٔ آبيارى)، مشکلات مربوط به آب و آبيارى، و تغييراتى که در امر آبيارى و ميزان آب پس از اصلاحات ارضى روى داده است.
- وسايل و روش‌هاى توليد (شخم، کود، بذر و سموم دفع آفات نباتى و تغييراتى که در وسايل و روش‌هاى توليد پس از اصلاحات ارضى روى داده است).
- تقويم زراعى
- نيروى انسانى
- واحدهاى اندازه‌گيرى و تبديل آن به سيستم متريک.

شيوهٔ مبادلات (چگونگى فروش محصول، بازار محصولات، چگونگى وسايل حمل و نقل و توزيع محصولات توليدى، مبادلات داخلى (بين دهقانان) صادرات و واردات ده، مبادلات جنس به جنس و...)

درآمد، هزينه و مصرف

فولکلور زراعى

آداب و رسوم و معتقدات مربوط به مراحل توليدات زراعى (کاشت، داشت، برداشت).

نظام بهره‌بردارى از زمين

شيوهٔ بهره‌بردارى و تغييرات آن در دوره‌هاى قبل و بعد از اصلاحات ارضى.

سازمان‌ها و تأسيسات ده

شوراى اسلامى ده، شرکت تعاونى روستائى، جهادسازندگى، مراکز خدمات روستائى و عشايرى، خانه بهداشت، مدرسه، خانه هميار روستا، شوراى عمران و بهسازى، مکتب‌خانه، دکان، آسياب و...

روانشناسى اجتماعى

رفتارها، روحيات، ارزش‌هاى اجتماعى، هنجارها، روحيهٔ جمعى، انزوا و تفرد، تعاون و همکارى، نوپذيرى، ستيزگى و رقابت، رفتارهاى جمعى و کنترل اجتماعى، کج‌رفتارى، انگيزه‌ها، آرزوها، تمايلات، خواست‌ها و...