جدول متوسط افراد و ميانگين تعداد اتاق‌هاى خانواده و متوسط اتاق براى هر نفر را در چند منطقه روستائى ايران (۱).

نام منطقه متوسط افراد خانواده ميانگين اتاق خانواده متوسط تعداد اتاق
براى هر نفر
گرمسار ۶/۰۶ ۳/۱ ۰/۵
بيرجند ۴/۵ ۲/۵ ۰/۵
کاشمر ۴/۳ ۱/۹ ۰/۵
قوچان ۶ ۲/۵ ۰/۴
قصرشيرين ۶/۱ ۲/۶ ۰/۴
همدان ۶/۴ ۲/۶ ۰/۴
گلپايگان ۷/۳ ۲/۹ ۰/۴
بندرعباس ۶/۳ ۲/۴ ۰/۴
سارى ۶/۲ ۲/۴ ۰/۴
دره گز ۵/۹ ۲/۲ ۰/۴
بجنورد ۵/۷ ۲ ۰/۴
خلخال ۶/۲ ۱/۸ ۰/۳
سنندج ۷/۱ ۲/۱ ۰/۳


(۱) . رجوع شود به بررسى‌هاى اقتصادى ـ اجتماعى روستاهاى منطقه بيرجند، قوچان، بندرعباس، دره گز، بجنورد، کاشمر، خلخال و بررسى نتايج اصلاحات ارضى، بخش تحقيقات روستائى مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعى دانشگاه تهران.


ارقام مندرج در جدول مذکور حاکى از تراکم شديد جمعيت در مسکن در جوامع روستائى است و نشان مى‌دهد که به‌طور کلى خانواده‌هاى روستائى به هنگام اين بررسى از لحاظ مسکن در مضيقه بوده‌اند.


اما ميزان کمبود و ضيق مسکن در مناطق مختلف متفاوت بوده است. خانواده‌هاى روستائى کاشمر و بيرجند بر اثر کمى بعد خانواده و خانواده‌هاى روستائى گرمسار به‌علت بالا بودن نسبى تعداد اتاق‌هاى خانواده از لحاظ مسکن کمتر در مضيقه بوده‌اند، لکن در مناطق روستائى خلخال و سنندج کمبود مسکن به نسبت شديدتر بوده است.


جدول متوسط افراد خانواده و ميانگين تعداد اتاق‌هاى خانواده و متوسط اتاق براى هر نفر در چند منطقه روستائى که براساس آمار موجود از سرشمارى عمومى ايران در سال ۱۳۷۵ تنظيم شده است وضعيت مسکن خانواده‌هاى روستائى را از اين حيث در مناطق مذکور را نشان مى‌دهد (۲).


(۲) . مرکز آمار، نتايج تفصيلى سرشمارى سال ۱۳۷۵، ارقام مندرج در جدول متوسط افراد خانواده و ميانگين تعداد اتاق‌هاى خانواده و متوسط اتاق براى هر نفر در چند منطقه روستائى وسيله آقايان بهروز همراهى و حسين اميد مقدم دانشجويان عزيز کارشناسى ارشد دانشکده علوم اجتماعى دانشگاه آزاد اسلامى رودهن فراهم آمده است.


جدول متوسط افراد خانواده و ميانگين تعداد اتاق خانواده و متوسط اتاق براى هر نفر در چند منطقه روستائى ايران

نام منطقه متوسط افراد خانواده ميانگين اتاق خانواده متوسط تعداد اتاق
براى هر نفر
گرمسار ۴/۱ ۳/۶ ۰/۹
بيرجند ۴/۳ ۳/۵ ۰/۸
کاشمر ۴/۵ ۳/۷ ۱/۲
قوچان ۴/۹ ۳/۰ ۰/۶
قصرشيرين ۵/۶ ۳/۶ ۰/۶
همدان ۵/۳ ۳ ۰/۶
گلپايگان ۴/۲ ۳/۱ ۰/۷
بندرعباس ۵/۸ ۳/۱ ۰/۷
سارى ۴/۷ ۳/۳ ۰/۷
دره گز ۴/۶ ۲/۸ ۰/۶
بجنورد ۵/۱ ۲/۹ ۰/۶
خلخال ۵/۵ ۲/۷ ۰/۵
سنندج ۵/۱ ۲/۵ ۰/۵


مقايسه ارقام مندرج در جدول‌هاى متوسط افراد خانواده و ميانگين تعداد اتاق‌هاى خانواده و متوسط اتاق براى هر نفر در چند منطقه روستائى حاکى از آن است که طى دو تا سه دهه اخير تغييراتى در زمينه مسکن در مناطق روستائى پديده آمده است، ولى اين تغييرات در آن حدى نيست که بتوان گفت مسئله مسکن در روستا حل شده است. با اين حال به گونه‌اى روشنگر بهبودى نسبى در اين زمينه مى‌باشد. به نظر مى‌رسد کاهش تدريجى بُعد خانواده در روستا بر اثر اجراء برنامه تنظيم خانواده از يک‌سو و توجه روستائى به اهميت بهداشت مسکن و پيدايش روحيه رفاه‌جوئى در روستائيان زمينه مساعدى در جهت بهبود نسبى مساکن روستائى فراهم آورده است. با وجود اين هنوز جامعه روستائى از لحاظ مسکن با کمبودهائى مواجه است.


وضع مسکن در ميان خانواده‌هاى روستائى قشرهاى مختلف اجتماعى متفاوت است. براساس تحقيقاتى که در ۵ روستاى سارى به‌عمل آمده است، خانواده‌هاى گروه کشاورزى مرفه به‌طور متوسط ۴/۲ و کشاورزان ميان حال ۲ اتاق و گروه کم‌درآمد ۸/۱ اتاق در اختيار داشته‌اند.


همچنين متوسط تعداد اتاق براى قشر خوش‌نشين (کارگران ده) روستائى که کمترين درآمد را داشته‌اند ۳/۱ واحد بود است (۱).


(۱) . شرکت سهامى زراعى سمسکنده (سارى). بخش تحقيقات روستائى مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعى دانشگاه تهران، ۱۳۵۰، صفحهٔ ۳۳.