غالباً، معلمان و شاگردان علاقه‌مند هستند تا ميزان کارآيى خود را در گوش‌دادن اندازه‌گيرى کرده و درصورت لزوم نسبت به بهبود آن اقدام ورزند. براى مشخص کردن موقعيت خود در رابطه با مهارت ياد شده، شما مى‌توانيد:


۱. براى ارزيابى مهارت خود و شاگردانتان از تست‌هايى که براى آنها معيارهايى درنظر گرفته شده است استفاده کنيد.


۲. خودتان نسبت به ساختن و تهيه تست اقدام‌ کرده و آن را بکار گيريد. سعى کنيد که در تست خود، آن‌دسته از مهارت‌هاى گوش‌ دادن را که فکر مى‌کنيد مهم هستند بگنجانيد.


به‌طور کلي، تست‌ها اندازه‌گيرى توانايى‌هاى زير را در شاگردان مورد تأکيد قرار مى‌دهند:

بذل و تداوم توجه

فرصت‌هايى را جستجو کنيد که درخلال آنها بتوانيد ميزان توانايى شاگردان خود را در بذل توجه و تداوم آن به شما و يا ديگران درحالى که مطالب جالبى را با صداى بلند مى‌خوانيد اندازه‌گيرى کنيد. از آنها بخواهيد که چشمان خود را براى چند ثانيه ببندند، آنها را باز کنند، و ليستى از کلمات درمورد صداهايى که در طول بسته‌شدن چشمشان شنيده‌اند تهيه کنند و يا اينکه پاراگرافى را براى آنان بخوانيد و در مورد تعداد تکرار کلمه بخصوص، که در آن بکار رفته است سؤال کنيد.

تعقيب و پى‌گيرى مطالب

تمريناتى را طرح‌ريزى کنيد که شاگردان شما بتوانند ازطريق بهره‌گيرى از آنها با گوش‌دادن به شما و يا نوار مخصوص توانايى‌هاى مربوط به پيگيرى مطالب را در خود تقويت کرده و يا بهبود بخشند. شما مى‌توانيد از آنها بخواهيد تا در ضمن گوش‌ دادن به شما و يا نوار يا گذاشتن علامت در پاسخنامه به پرسش‌هاى شما پاسخ دهند.

استفاده از تجزيه و تحليل‌هاى شنيدارى

يک‌سرى از کلمات بى‌معنى را پشت‌سر هم بخوانيد و يا از عبارات زبان‌هاى خارجى استفاده کنيد و از شاگردان بخواهيد که آنها را تکرار کنند. صداهاى مختلف را ضبط‌کرده و براى آنها پخش کنيد و از آنها بخواهيد که منابع اصوات را تشخيص دهند.

استفاده از قرينه‌ها

با صداى بلند جملاتى را که داراى کلمات ناآشنا هستند براى شاگردان بخوانيد و صحت استنباط شاگردان خود را درمورد معلمان آنها مشخص کنيد و يا اينکه جملات ناقص و باز را با صداى بلند بخوانيد و به ميل خود آنها را تکميل کنيد.

تشخص اطلاعات مناسب و نامناسب

پاراگرافى را که حداقل شامل يک جمله نابجا است با صداى بلند بخوانيد و از شاگردان خود بخواهيد تا آن را مشخص نمايند و يا جملاتى را که داراى کلمات مناسبى نيستند با صداى بلند خوانده و تشخيص کلمات مذکور را از شاگردان خود بخواهيد. و بالاخره شما مى‌توانيد متن کاملى را که داراى چند قسمت متناسب و يک قسمت نامتناسب و نامربوط است براى شاگردان خود خوانده و از آنها بخواهيد تا قسمت مذکور را مشخص نمايند.

کشف و به‌خاطر آوردن ايده‌هاى اصلى و جزئيات

داستانى را که شامل چند واقعه و يا حادثه باشد براى شاگردانتان بخوانيد و از آنان بخواهيد تا آن را با استفاده از کلمات انتخابى خودشان و با توجه به تواتر حوادث براى شما بازگو کنند. و يا اينکه داستانى را براى آنها بخوانيد که حوادث آن از تواتر درستى برخوردار نباشد سپس از آنها بخواهيد که حوادث را طبق ترتيب منطقى‌شان مرتب کنند.

گوش دادن منتقدانه

از شاگردان خود بخواهيد که با توجه به سؤالات زير به سخنرانى‌هاى ضبط‌شده گوش کنند:


الف - منظور و مقصود اصلى گوينده چيست؟


ب - گوينده يا سخنران از چه تغييرات صوتى و مخصوص استفاده کرده است؟


ج - آيا نقطه‌نظرهاى او متکى بر واقعيات و يا نظرات شخصى است؟


د - آيا گوينده از تکنيک‌هاى تبليغاتى و يا منطق براى اثبات ايده خود استفاده مى‌کند؟

گوش‌دادن براى ارزش و قضاوت

از يکى از مواد ضبط‌شده که در آن به‌طور مؤثر و جالبى از فن نگارش نظم و نثر داستان و يا تئاتر استفاده شده است بهره‌گيرى کرده و از شاگردان خود بخواهيد که از نکاتى نظير تأکيد و تغيير لحن و ديگر مهارت‌هايى که در ارائه برنامه استفاده شده است يادداشت بردارند.